Theo Đại tá, TS Võ Thành Vinh, Viện trưởng Viện Hóa học-Môi trường quân sự, trong 5 năm (2011-2015), đơn vị đã triển khai nghiên cứu 28 đề tài, nhiệm vụ khoa học các cấp, trong đó một số đề tài, nhiệm vụ đã tập trung nghiên cứu công nghệ, các biện pháp kỹ thuật xử lý chất độc hóa học tồn lưu sau chiến tranh; đồng thời chủ động tham mưu cho binh chủng, Bộ Quốc phòng và Nhà nước về việc xử lý chất độc hóa học tồn lưu sau chiến tranh; xây dựng các dự án và trực tiếp đề xuất, báo cáo Bộ Quốc phòng và Nhà nước về việc xử lý chất độc hóa học tại các tỉnh từ Quân khu 4 đến Quân khu 9.

Đại tá, TS Võ Thành Vinh (thứ 2 từ phải sang) giới thiệu với đại diện các cơ quan, đơn vị quy trình xử lý đất nhiễm chất độc da cam tại khu vực Sân bay Biên Hòa, Đồng Nai. 

Kết quả nghiên cứu các đề tài là tiền đề để viện lựa chọn, xây dựng các công nghệ phù hợp với điều kiện kinh tế của đất nước ta. Tiêu biểu là đề tài cấp Nhà nước "Nghiên cứu lựa chọn công nghệ khả thi để xử lý đất nhiễm đi-ô-xin trong điều kiện Việt Nam", thuộc Chương trình 33, do viện chủ trì, đã đưa ra công nghệ phù hợp để xử lý các khu vực ô nhiễm nặng chất độc da cam/đi-ô-xin, được Hội đồng Khoa học cấp Nhà nước đánh giá xuất sắc.

Kết quả nghiên cứu của đề tài đã được ứng dụng để xử lý hơn 10.000m³ đất nhiễm độc da cam/đi-ô-xin tại Sân bay Biên Hòa (Đồng Nai) - một trong các khu vực trọng điểm phải xử lý theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Công nghệ này còn tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng cho ngân sách Nhà nước. Với những thành tích xuất sắc đóng góp cho công tác này, Thiếu tá Trần Đức Hùng, Trưởng phòng Công nghệ xử lý môi trường của viện được các cấp khen thưởng; năm 2016 anh được thăng quân hàm trước niên hạn.

Thực hiện nhiệm vụ điều tra, thu gom và xử lý chất độc CS lại có những phức tạp và nguy hiểm khó lường, do vũ khí, phương tiện chứa chất độc CS thường có bộ phận gây nổ và tồn tại ở địa bàn có nhiều bom, mìn còn sót lại sau chiến tranh. Viện đã nghiên cứu thành công "Quy trình công nghệ xử lý chất độc CS", được Hội đồng Khoa học Bộ Quốc phòng nghiệm thu đánh giá xuất sắc và được bộ ban hành để ứng dụng trong toàn quân. Đơn vị cũng hoàn thành chủ trì Dự án “Điều tra, thu gom, xử lý chất độc CS tồn lưu sau chiến tranh trên địa bàn các tỉnh thuộc các Quân khu: 4, 5, 7, 9”; đồng thời điều tra, phát hiện, thu gom hàng trăm tấn chất độc CS; trực tiếp xử lý hơn 100 tấn chất độc CS và các vũ khí, phương tiện chứa chất độc CS, bảo đảm an toàn tuyệt đối.

Theo Đại tá Trương Minh Lý, Chính trị viên Viện Hóa học-Môi trường quân sự: Quá trình thực hiện nhiệm vụ, mặc dù phải thường xuyên tiếp xúc với số lượng lớn chất độc, vật liệu nổ, song cán bộ của viện đã không ngại khó khăn, nguy hiểm, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, bảo đảm an toàn. Nhiều tập thể, cá nhân được Binh chủng Hóa học, Bộ Quốc phòng và các địa phương khen thưởng về thành tích xử lý chất độc tồn lưu trên địa bàn; mới đây, Viện Hóa học-Môi trường quân sự được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng nhì.

Bài và ảnh: LÊ QUANG - NGUYỄN PHI