QĐND - Từ Thành phố Hồ Chí Minh theo Quốc lộ 22 hướng về huyện Củ Chi, cắt qua ngã tư giao với tỉnh lộ 8 chừng 1km, chúng tôi bất ngờ gặp một rừng cây dầu, thân thẳng tắp như cột điện cao dễ đến hai chục mét, lá xanh thẫm. Cách đây chừng 10 năm, tôi cũng đã đi qua vùng đất này (vốn phải gánh chịu hàng triệu tấn bom và hàng nghìn lít chất độc hóa học có chứa chất diệt cỏ đi-ô-xin do quân đội Mỹ thả xuống trong những năm chiến tranh) khi đó vẫn còn trống hoác, trống huơ, chỉ thi thoảng có một đám cỏ voi người nông dân trồng để chăn nuôi bò sữa. Lạ thế! Cứ tưởng mình nhầm đường... Hóa ra không phải, đúng là vùng đất ấy-vùng đất rộng gần 5 cây số vuông nằm giữa căn cứ Đồng Dù trong chiến tranh và nay là doanh trại của Sư đoàn 9, Quân đoàn 4, nhưng giờ đã đổi thay rất nhiều.

Bãi tập dưới cánh rừng sao đen của Sư đoàn 9.

Qua chiếc cổng uy nghi sừng sững là con đường nhựa phẳng lỳ dài khoảng 3km, thẳng như kẻ chỉ từ cổng tới Sở chỉ huy Sư đoàn. Hai bên đường là hàng vạn cây dầu, cây sao đen. Cây nối cây, hàng nối hàng, đều nhau tăm tắp. Thi thoảng, dưới tán cây có những chiếc bia, cờ hiệu, tiếng hô xung phong..., chúng tôi mới biết đấy là bãi tập, bởi rất khó nhìn thấy những người lính đang hăng say huấn luyện, ẩn hiện sau những gốc cây dầu to bằng cả người ôm.

Cùng chúng tôi đi bộ dọc theo hàng cây dầu cao vút, Đại tá Đặng Văn Năng, Tham mưu trưởng Sư đoàn, kể:

- Với mục đích làm sống lại vùng đất từng bị chiến tranh tàn phá, phong trào trồng cây xanh đã được sư đoàn phát động từ những năm cuối của thế kỷ XX, tuy nhiên không có quy hoạch dài hạn. Các đơn vị trực thuộc, các phân đội, đại đội hồi đó tùy theo điều kiện, địa hình tự lựa chọn cây trồng phù hợp. Cây xanh, bóng mát thì có, nhưng không đẹp. Nhiều bãi tập còn bị hạn chế bởi tán cây che khuất, chắn mất đường vận động. Từ đầu năm 2000, sau khi nghiên cứu địa chất, địa hình, đơn vị lên kế hoạch trồng cây xanh-tầm nhìn đến năm 2020 và thống nhất lựa chọn cây dầu và cây sao đen làm cây bóng mát chủ đạo; ngoài ra xen canh cây giáng hương, keo, xà cừ... Chọn cây dầu và cây sao đen là bởi thân cây cao và thẳng, nên khi trồng trên thao trường với một khoảng cách nhất định (6x6m), sẽ vừa có bóng râm vừa không cản trở tầm nhìn khi bộ đội huấn luyện, hơn nữa còn có thể trồng xen các loại cây khác.

Một góc cảnh quan Trung đoàn Bộ binh 1, Sư đoàn 9.

Kế hoạch là thế, nhưng thực hiện lại là vấn đề lớn. Bởi rừng sao muốn đẹp thì đất nền phải bằng phẳng. Thế là những ngày nghỉ, giờ nghỉ, hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ lại tham gia san nền, lấp phẳng hàng trăm hố bom B52 còn sót lại trong chiến tranh. “San nền đến đâu, chúng tôi trồng cây tới đó. Một vấn đề nữa lại nảy sinh: Làm sao đủ tiền để mua được hàng vạn cây giống (giá cây giống thời điểm hiện tại là 17.000 đồng/cây). Đơn vị thực hiện chính sách, vừa tiết kiệm tiền để mua cây giống, vừa liên hệ với Chi cục Lâm nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh để... xin cây. Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2013 này, đơn vị đã “quan hệ” xin và trồng mới hơn 2000 cây sao, cây dầu.

Giờ thì hơn 300ha trong khuôn viên đơn vị đã thành rừng dầu và sao đen. Lứa trồng đầu tiên giờ đã có tuổi đời hơn 10 năm, tán cây đã vươn quá nóc nhà 3 tầng. Lứa mới trồng, gặp đúng mùa mưa đang bật chồi xanh mơn mởn. Dưới những tán cây, đơn vị đang triển khai thực hiện mô hình mới: Xây dựng những căn nhà học tập, sinh hoạt chung cấp đại đội. Đại tá Phạm Xuân Thuyết, Sư đoàn trưởng Sư đoàn 9, cho biết:

- Đầu năm 2012, đơn vị bắt đầu triển khai xây dựng nhà học tập, sinh hoạt. Căn nhà trị giá 60 triệu đồng được trích một phần từ quỹ tăng gia của đơn vị cộng với sự hỗ trợ của cơ quan cấp trên. Khi hoàn thành, nhà rộng 140m2, cột cao 5m, lợp tôn, có quạt trần, ánh sáng. Khi học tập, sinh hoạt có thể đủ chỗ ngồi cho 150 cán bộ, chiến sĩ. Nhà học tập, sinh hoạt dưới tán cây khiến cho tâm lý cán bộ, chiến sĩ gần gũi hơn với thiên nhiên, bảo đảm được cảnh quan xanh-sạch-đẹp của đơn vị; đặc biệt là phù hợp với thời tiết Nam Bộ 6 tháng mưa, 6 tháng nắng. Đến nay, đơn vị đã hoàn thiện 34 công trình nhà học tập, sinh hoạt dưới tán cây. Việc học tập của cán bộ, chiến sĩ cũng vì thế không bị ngắt quãng mỗi khi trời mưa giông.

Tôi đã được xem rất nhiều cây sao đen, cây dầu như: Dãy sao đen trên hè phố Lò Đúc ở Thủ đô Hà Nội; những rừng sao đen, rừng dầu ở Tây Nguyên, miền Tây Nam Bộ... Nhưng có lẽ không đâu có được một rừng dầu đan xen với sao đen đều, đẹp, gọn gàng và được quy hoạch trồng một cách có “tầm nhìn dài” như ở đây.

Bài và ảnh: HUY VÕ-PHÚ SƠN