QĐND - Ngày 27-2-2010, Thủ tướng Chính phủ đã ra Chỉ thị số 296/CT-TTg về đổi mới quản lý giáo dục đại học giai đoạn 2010-2012, trong đó nhấn mạnh, để triển khai công tác đổi mới quản lý giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cần phải: “Đẩy mạnh việc đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục đại học theo hướng đẩy nhanh tiến độ tự đánh giá của các trường đại học và cao đẳng”.

Ý thức rõ tính cấp thiết của vấn đề, các học viện, trường sĩ quan, trường đại học, cao đẳng chuyên nghiệp trong quân đội đã và đang tổ chức triển khai tích cực công tác tự đánh giá chất lượng giáo dục và đã đạt được những kết quả quan trọng bước đầu. Tuy nhiên, đối với quân đội đây vẫn là một công việc mới mẻ và đang đặt ra nhiều vấn đề.

Phó thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân thăm, kiểm tra công tác bảo đảm cho đổi mới, nâng cao chất lượng dạy và học tại Học viện Kỹ thuật Quân sự. Ảnh: Nguyễn Trung Kiên.

Thực chất của việc đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục đại học theo hướng đẩy nhanh tiến độ tự đánh giá của các trường đại học, cao đẳng là các học viện, nhà trường dựa trên những tiêu chuẩn, tiêu chí về chất lượng theo quy định của Bộ GD&ĐT và Bộ Quốc phòng để tự đánh giá chất lượng đào tạo của trường mình. Trên cơ sở kết quả tự đánh giá những mặt mạnh, mặt yếu từng học viện, nhà trường xác định các chủ trương, giải pháp để cải tiến chất lượng và đề nghị các cơ quan chức năng đánh giá, công nhận đạt chuẩn chất lượng. Làm tốt công việc này sẽ giúp cho các học viện, nhà trường nhận rõ mình để tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục đáp ứng mục tiêu yêu cầu đào tạo.  Quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về GD, ĐT là “chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa”, làm tốt công tác tự đánh giá có thể xem là tiền đề, điều kiện để các học viện, trường quân đội hòa nhập với hệ thống giáo dục quốc dân, hệ thống các trường trong khu vực và quốc tế.

Thực hiện Quyết định 1736/QĐ-TM và 1737/QĐ-TM ngày 27-10-2009 của Tổng Tham mưu trưởng QĐND Việt Nam, cho đến nay các cơ quan khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục đã được thành lập tại Cục Nhà trường và 21/23 học viện, trường sĩ quan, đạt 91,3%. Ngay sau khi ra đời các cơ quan khảo thí của quân đội đã triển khai các nội dung công việc khá tích cực. Tổ chức biên chế của các cơ quan từng bước được bổ sung hoàn thiện. Đến nay có 20/21 cấp quản lý trường, các trường đã thành lập Hội đồng, lập kế hoạch tự đánh giá chất lượng giáo dục. Cùng với việc tích cực cử cán bộ tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ do Bộ GD&ĐT tổ chức; soạn thảo, in ấn các văn bản, tài liệu hướng dẫn để cán bộ tự nghiên cứu, quán triệt, tháng 10-2010, Cục Nhà trường đã tham mưu cho Bộ Tổng tham mưu tổ chức tập huấn nghiệp vụ, rèn luyện kỹ năng cho các cán bộ làm công tác khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục của các học viện, trường sĩ quan, trường đại học, cao đẳng trong toàn quân…

Tuy nhiên, đây là công việc mới mẻ, phức tạp, khối lượng công việc lớn, việc đánh giá chất lượng công tác giáo dục trong quân đội lại mang tính đặc thù cao, thuộc danh mục bí mật Nhà nước và còn thiếu những văn bản hướng dẫn thống nhất giữa Bộ Quốc phòng và Bộ GD&ĐT nên quá trình triển khai còn lúng túng. Vẫn còn số ít trường chưa thành lập được cơ quan khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục. Do mới thành lập nên lực lượng làm công tác khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục còn mỏng, chưa đủ biên chế. Cán bộ làm nhiệm vụ này chưa có nhiều kinh nghiệm nên tiến độ triển khai công tác tự đánh giá chưa được như mong muốn. Một trở ngại khác đối với công tác khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục là ngân sách, kinh phí đảm bảo chưa có. Đối với các trường ngoài dân sự còn có nguồn thu từ học phí để chi cho công tác này. Nhưng đối với các trường trong quân đội thì hầu hết không có nguồn thu này nên công tác bảo đảm cho các hoạt động khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục rất khó khăn…

Để công tác khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục trong các học viện, trường sĩ quan, trường đại học, cao đẳng quân đội được triển khai đúng tiến độ, thực hiện tốt mục tiêu, yêu cầu đề ra, theo chúng tôi có nhiều việc phải làm, nhưng có thể khái quát tập trung ở ba nội dung chính như sau:

Trước hết cần phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục nhằm tạo ra sự thống nhất nhận thức về vị trí, ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục đối với việc phát triển hệ thống các nhà trường quân đội, để từng bước chuẩn hóa, hòa nhập với hệ thống giáo dục quốc dân, các nước trong khu vực và thế giới. Cùng với đó cần làm cho mọi người nhận thức rõ công tác khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục trong quân đội muốn đạt hiệu quả cao thì phải có sự đoàn kết trách nhiệm của tất cả cán bộ, giảng viên và các tổ chức thuộc hệ thống nhà trường quân đội. Cơ quan khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục chỉ giữ vai trò thường trực tham mưu giúp cấp ủy, người chỉ huy các cấp tiến hành công tác khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục. Cần phải nhấn mạnh điều này nếu không sẽ dẫn đến tình trạng “khoán trắng” công tác này cho cơ quan khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục.

Một biện pháp quan trọng khác trực tiếp quyết định đến hiệu quả công tác tự đánh giá của các trường là các cơ quan khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục cần phải tiếp tục củng cố, kiện toàn bảo đảm đủ số lượng, vững về năng lực chuyên môn, đúng khả năng đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của công tác khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục. Cán bộ làm công tác khảo thí phải là những người có kinh nghiệm trong quản lý GD-ĐT, có nhiều thâm niên trong giảng dạy. Để từng bước xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác khảo thí đạt chuẩn về chứng chỉ kiểm định viên theo quy định của Bộ GD&ĐT, các trường cần tích cực, chủ động cử cán bộ tham dự các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ về công tác khảo thí, nhất là chuyên môn tự đánh giá.

Mặt khác, cần xây dựng và ban hành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để bảo đảm tính chính quy, thống nhất về nội dung, phương pháp tiến hành công tác khảo thí trong quân đội. Đi kèm với đó phải có nguồn ngân sách độc lập cho công tác khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục... Giải quyết được những vấn đề cơ bản nói trên tin rằng, năm 2011 công tác khảo thí và đảm bảo chất lượng giáo dục trong quân đội sẽ đáp ứng tốt mục tiêu, yêu cầu về chất lượng và tiến độ.