Cờ Quyết tử quân

Lá cờ đỏ sao vàng được khâu tay, hình đuôi nheo, kích thước 27cm x 39cm nổi bật trên nền vải nỉ đỏ là dòng chữ rắn rỏi thêu bằng chỉ trắng “Quyết tử quân”.

Lá cờ này Ban chỉ huy Liên khu I tặng đội Quyết tử quân sau chiến công vẻ vang đốt cháy hai máy bay của quân Pháp tại sân bay Gia Lâm đêm 16 tháng 1 năm 1947.

Đội Quyết tử quân được thành lập tháng 12 năm 1946 do các đồng chí Lê Giới, Nguyễn Giang và đồng chí Ninh chỉ huy. Đơn vị đóng quân ở ven đường số 5 trong các làng Quán Tần, Lai Rạt, Làng Vàng, Làng Cam, gần trường bay Gia Lâm. Đội Quyết tử quân được giao nhiệm vụ bí mật đột kích sân bay Gia Lâm, phá hủy máy bay, đốt cháy kho xăng dầu của địch.

Để thực hiện nhiệm vụ phá hoại các cơ sở kho tàng, sân bay của địch ngay từ thời kỳ chuẩn bị kháng chiến, phòng Tình báo thuộc Bộ Tổng tham mưu đã tổ chức thêm người tiếp cận với địch, lập hộp thư mật, chuẩn bị cơ sở mật, tổ chức liên lạc để bảo đảm tin tức thu được nhanh chóng và chuyển đi an toàn. Một trong những mục tiêu chiến đấu của ta là sân bay Gia Lâm, nơi địch bố phòng rất cẩn mật, có số lượng lớn máy bay đậu ở đây. Đồng chí Nguyên Hồng, một tình báo viên của Hà Nội, đã lọt được vào làm lao công trong sân bay Gia Lâm. Với bản sơ đồ sân bay do anh vẽ và bổ sung hàng ngày, với việc thông thuộc đường ra, lối vào, chính anh dẫn đội Quyết tử vào đánh sân bay Gia Lâm ngay đêm đầu kháng chiến toàn quốc nhưng không thành vì công tác chuẩn bị chưa tốt. Khi chiến sự xảy ra ở Hà Nội, địch ở Gia Lâm tăng cường tuần tiễu, yếu tố bất ngờ không còn, ta phải rút lực lượng ra.

Các đồng chí Quyết tử quân không nản lòng, kiên trì chờ đợi thời cơ, chuẩn bị nhiều phương án chiến đấu. Và thời cơ ấy đã đến. Lợi dụng đêm tối ngày 16-1-1946 tức 26 tháng chạp, giáp Tết Nguyên đán Đinh Hợi, trời mưa rét, địch sơ hở, đồng chí Nguyên Hồng đã dẫn đường cho đội tập kích sân bay Gia Lâm, đốt cháy hai máy bay của địch.

Sau trận chiến đấu này, đơn vị vô cùng phấn khởi được Ban chỉ huy Liên khu I Hà Nội khen ngợi và tặng cho đội lá cờ “Quyết tử quân”.

Quân địch rất cay cú, chúng tăng cường lực lượng bảo vệ sân bay Gia Lâm, tuần tra, canh gác suốt ngày đêm. Đội Quyết tử đề xuất phương án dùng pháo của ta diệt máy bay và được cấp trên chấp thuận.

Ngày tức ngày 3 Tết Đinh Hợi, đơn vị Quyết tử quân được lệnh bố trí sát sân bay Gia Lâm, làm nhiệm vụ yểm trợ cho pháo binh bắn vào sân bay. Trung đội sơn pháo 75mm của chiến khu 10 được lệnh cơ động gấp từ Phúc Yên về bố trí ở sau đê làng Vàng. Chiều , pháo ta bất ngờ nhả đạn phá hủy 2 máy bay, đốt cháy một kho xăng của địch tại sân bay Gia Lâm. Sau đó đội Quyết tử hỗ trợ đơn vị pháo rút nhanh về bố trí ở khu vực ngã ba đê (gần Cổ Loa, giáp đường số 2) để chi viện cho Trung đoàn bộ binh 121 tiến công quân Pháp chốt ở quanh đầu cầu Đuống.

Bị thất bại nặng nề, bọn địch vô cùng tức tối. 4 giờ sáng ngày , chúng huy động hơn một trung đoàn, mở cuộc bao vây càn quét hòng tiêu diệt đội Quyết tử quân. Trên đê sông Đuống bộ binh địch có xe tăng, pháo binh yểm trợ hò hét tiến công. Dưới sông ca nô địch bắn bừa bãi vào các làng ven sông nơi chúng nghi ngờ có quân ta. Dựa vào hệ thống giao thông hào và hệ thống công sự chiến đấu liên hoàn đã được xây dựng vững chắc từ trước, đội Quyết tử quân anh dũng chiến đấu suốt một ngày, đánh lui nhiều đợt tấn công của địch, gây cho địch nhiều thiệt hại. Để bảo toàn lực lượng, quân ta chủ động vừa đánh vừa rút. Buổi chiều hôm sau địch càn vào các làng, bắt hơn 100 dân, vơ vét lương thực, thực phẩm, trâu, bò, gà vịt đưa về nơi đóng quân. Đoán chừng bọn địch mất cảnh giác trên đường về, đội Quyết tử quân đã bố trí phục kích ở nơi hiểm yếu, tiêu diệt thêm một số tên địch, trong đó có tên quan hai chỉ huy, giải phóng tất cả đồng bào, lấy lại được hết số gia súc, gia cầm. Ngày , đội Quyết tử quân được lệnh tạm rời khu vực đóng quân, rút về Phù Đổng và nhập vào chiến khu 12. Từ đây đơn vị bước vào một chặng đường chiến đấu mới.

Lá cờ “Quyết tử quân” được đồng chí Lê Giới gìn giữ như một báu vật, đã theo đồng chí suốt chặng đường chiến đấu vinh quang trong 9 năm kháng chiến. Hòa bình lập lại, đồng chí Lê Giới chuyển ngành, công tác tại Bộ Giao thông, bưu điện. Đồng chí đã trao tặng kỷ vật của đơn vị cho đồng chí Nguyễn Văn Tý, cán bộ sưu tầm của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt để làm hiện vật truyền thống. Lá cờ luôn được trưng bày trang trọng trong phần Thủ đô kháng chiến trong 60 ngày đêm tại bảo tàng.

Trải qua 60 năm, lá cờ vẫn còn giữ được sắc màu tươi đỏ với dòng chữ vàng Quyết tử quân. Lá cờ là một vật chứng về những chiến công vang dội của Bộ đội Cụ Hồ những ngày đầu kháng chiến, những người lính không quản ngại hy sinh, gian khổ, sẵn sàng Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.

ĐOÀN THỊ LỢI