Luyện tập sẵn sàng chiến đấu ở đơn vị H94.

Đường vào doanh trại đơn vị ra-đa H94 ngập cờ hoa, xen lẫn những pa-nô, bảng biểu tươi rói màu sơn. Trước sân đơn vị, cán bộ, chiến sĩ đang say mê chuẩn bị đồ dùng cho năm huấn luyện mới. Mùa huấn luyện năm nay đơn vị có nhiều thuận lợi, đội ngũ cán bộ được đào tạo cơ bản, có nhiều kinh nghiệm trong quản lý, điều hành, lại được cấp trên quan tâm, tăng cường thêm trang bị, khí tài… Tuy nhiên, do điều kiện đơn vị đóng quân phân tán, đặc thù công tác huấn luyện của đơn vị là vừa huấn luyện vừa sẵn sàng chiến đấu, nên việc huấn luyện tập trung gặp khó khăn.

Yêu cầu huấn luyện đối với người chiến sĩ ra-đa thật nghiêm ngặt. Chỉ trong vòng 38 giây, từ lúc bắt được tín hiệu, trắc thủ ra-đa phải xác định được đó là loại mục tiêu gì, ở tọa độ nào, hướng di chuyển và khả năng phát triển, để đọc ghi chép và báo về sở chỉ huy đơn vị. Chỉ sau hơn một phút là những tin tức này được chính thức phát lên mạng quốc gia. Bộ đội ra-đa chịu trách nhiệm với những tin tức phát đi, chỉ một sơ suất nhỏ có thể dẫn đến hậu quả khó lường. Năm nay, đơn vị sẽ tập trung chuyên nghiệp hóa các thành phần tiêu đồ, báo vụ, phát thanh, ghi chép, truyền số liệu, dịch điện, quan sát mắt… có như vậy mới đáp ứng được thời gian và độ chính xác của công tác quản lý vùng trời. Các trắc thủ ra-đa được huấn luyện quy trình phát hiện mục tiêu, nhận dạng máy bay và phát huy khả năng bắt tầm thấp của khí tài. Bài giảng huấn luyện của bộ đội ra-đa được chuẩn bị kỹ lưỡng. Tài liệu chuyên ngành theo các bộ đài ra-đa được Ban Kỹ thuật biên dịch. Từng trạm ra-đa chuẩn bị học cụ để huấn luyện các nhân viên của mình như hình vẽ mặt máy, sơ đồ nguyên lý hoạt động của bộ đài ra-đa, trạm nguồn điện… Ngoài ra còn có những tài liệu đúc rút từ kinh nghiệm của các thế hệ đi trước. Đó là những hình ảnh nhiễu của các loại máy bay trong thời kỳ chống Mỹ, hình ảnh các loại máy bay trên màn hiện sóng… Hiện nay, đơn vị được trang bị một số khí tài ra-đa mới. Để làm chủ khí tài, thượng tá Nguyễn Việt Hùng, Chủ nhiệm Kỹ thuật đơn vị đã phải cùng với nhóm kỹ sư biên dịch tài liệu, nghiên cứu hết tính năng sử dụng và truyền đạt kiến thức cho anh em. Một nội dung quan trọng khác trong huấn luyện với các chiến sĩ ra-đa là thu hồi, triển khai và cơ động nhanh khí tài. Năm qua, đơn vị đã thực hiện hàng chục đợt cơ động ra-đa với 1000km hành quân, theo yêu cầu nhiệm vụ. Mỗi lần cơ động như vậy là một lần huấn luyện thực hành cho khả năng cơ động nhanh của đơn vị. Đợt huấn luyện này sẽ thực hiện thu hồi, triển khai và cơ động nhanh khí tài vào ban đêm.

Đối với những chiến sĩ ra-đa mỗi lần huấn luyện trên máy cũng là những giờ làm nhiệm vụ. Chúng tôi đến trạm ra-đa 17 khi ở đây đang huấn luyện chuyển binh chủng cho chiến sĩ mới. Những chiến sĩ nhập ngũ đợt 2 năm 2007, sau khi hoàn thành xong phần lý thuyết được bố trí trực kèm với các trắc thủ của đài trong phiên mở máy canh trời. Đại úy Võ Ánh Sáng, trạm trưởng cho biết : “Do tính chất nhiệm vụ nên người chiến sĩ ra-đa không có ranh giới huấn luyện và chiến đấu. Đã lên máy là trắc thủ phải thuộc lý thuyết, các phương án xử lý tình huống theo qui định và thành thạo các thao tác trong sử dụng khí tài. Nắm chắc nội dung “4 biết” trong quản lý vùng trời và 9 biện pháp xử lý tác chiến phòng không là yêu cầu đầu tiên của người chiến sĩ ra-đa”.

So với tất cả các đơn vị khác trong toàn quân, nhiệm vụ của người chiến sĩ ra-đa thật đặc biệt. Họ không bao giờ được ngủ, bất kể ngày đêm, mưa hay nắng, lúc nào họ cũng phải thức, tỉnh để quan sát, phát hiện mục tiêu trong cả vùng trời bao la. Điều này được thể hiện rất rõ ở Trạm ra-đa 30. Riêng năm 2007, Trạm ra-đa 30 đã mở máy 798 phiên, trong số đó có 203 phiên đêm, phát hiện hàng chục ngàn tốp máy bay báo về sở chỉ huy đơn vị. Để chuẩn bị cho hội thao chuyên môn, Trạm 30 đang tập trung huấn luyện kỹ năng thao tác máy và hiệp đồng các kíp trực. Binh nhất Nguyễn Thanh Quang, quê TP Hồ Chí Minh, nhập ngũ tháng 3-2007 tâm sự: “Ngày đầu tiên nhìn trên màn hình ra-đa, em không phân biệt rõ được máy bay và nhiễu địa vật. Bây giờ thì em có thể nhận dạng máy bay loại gì, tốc độ bao nhiêu và cách bao xa. Tranh thủ những kíp trực, em rèn luyện thành thạo các động tác thao tác, chỉnh máy quyết tâm giành giải cao trong hội thao chuyên môn sắp tới”.

Bài và ảnh: HOÀI TRUNG - HUY BÌNH