*Chuyên mục “Diễn đàn Công tác tư tưởng” trên Báo Quân đội nhân dân được Quân ủy Trung ương đánh giá cao.

QĐND - “Mọi cấp đều phải làm công tác tư tưởng (CTTT), không chỉ trên làm cho dưới mà cấp dưới cũng phải quan tâm động viên, chia sẻ với trên” - đó là vấn đề lớn được rút ra từ hội nghị rút kinh nghiệm CTTT trong quản lý bộ đội ở đơn vị cơ sở cấp toàn quân từ 2009-2013, theo hình thức trực tuyến do Quân ủy Trung ương tổ chức ngày 16-7.

Thừa ủy quyền của Thường vụ Quân ủy Trung ương, Trung tướng Mai Quang Phấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị (TCCT), chủ trì hội nghị. Tham dự hội nghị còn có các đồng chí: Trung tướng Lương Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Quân ủy Trung ương, Phó chủ nhiệm TCCT; Trung tướng Nguyễn Quốc Khánh, Phó Tổng tham mưu trưởng; Thiếu tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Phó chủ nhiệm TCCT.

Trung tướng Mai Quang Phấn, Trung tướng Nguyễn Quốc Khánh trao đổi cùng các đại biểu. Ảnh: Nguyễn Hồng

Hình thức, phương pháp linh hoạt, sáng tạo

“Trong tình hình hiện nay, để quản lý bộ đội, điều cần thiết nhất là phải nắm được, hiểu sâu, biết đầy đủ về quân nhân. Đề nghị các đại biểu phát biểu ngắn gọn, làm rõ hình thức, phương pháp để nắm, hiểu và biết bộ đội ở các đơn vị cơ sở hiện nay” - Trung tướng Mai Quang Phấn nhấn mạnh như vậy trong lời khai mạc hội nghị.

Rất nhiều ý kiến tâm huyết của các đại biểu đã đi sâu vào vấn đề này. Thiếu tướng Mai Văn Lý, Chính ủy Quân đoàn 1 cho biết: “Từ đầu năm đến nay, toàn quân đoàn không xảy ra vụ việc vi phạm kỷ luật nào. Thành quả đạt được có nhiều nguyên nhân, trong đó có hiệu quả của CTTT trong quản lý bộ đội (QLBĐ). Trong công tác này, khó nhất là khâu nắm, dự báo, giải quyết tình hình tư tưởng. Biết cán bộ phân đội còn yếu kỹ năng nên quân đoàn đã chỉ đạo cơ quan chức năng tổ chức tọa đàm, biên soạn 12 tình huống tư tưởng phức tạp và cách xử lý, tập huấn cho cán bộ từ tiểu đội trưởng trở lên. Cùng với đó, ở các đại đội đủ quân, thành lập “Tổ tư vấn trợ giúp tâm lý-sức khỏe-pháp luật”, mời chuyên gia của Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Hội Luật gia Việt Nam về hỗ trợ chuyên môn. Những hình thức trên đã giúp bộ đội mở lòng, trở thành kênh nắm tâm tư, tình cảm bộ đội rất hiệu quả”.

Đánh giá cao ý kiến của Thiếu tướng Mai Văn Lý, nhưng Thiếu tướng Vũ Dương Nghi, Chính ủy Binh chủng Thông tin liên lạc cho biết: “Mô hình ban, tổ tư vấn ở Binh chủng Thông tin liên lạc lại không phát huy được hiệu quả. Nguyên nhân vì bộ đội thông tin đóng quân phân tán thành tổ, trạm lẻ, nên việc tư vấn khó tổ chức và tốn kém. Vì vậy, binh chủng chú trọng phát huy vai trò đội ngũ cán bộ, trước hết là cán bộ chủ trì từ cấp đại đội đến các tổ, trạm lẻ. Cán bộ yếu thì được bồi dưỡng năng lực, kỹ năng tiến hành CTTT. Mỗi năm, binh chủng phân loại cán bộ còn yếu về trách nhiệm và trình độ, năng lực và tổ chức bồi dưỡng, tập huấn nâng cao trình độ, kỹ năng, truyền đạt kinh nghiệm lãnh đạo, quản lý cho cán bộ. Bên cạnh đó, binh chủng phát huy thế mạnh là có mạng thông tin, kịp thời thông báo đến từng chiến sĩ các văn bản chỉ thị, hướng dẫn, quy chế, quy định và kinh nghiệm xử lý các vụ việc vi phạm kỷ luật trong toàn quân thông qua các bức điện, fax nên chất lượng quán triệt, thực hiện rất nhanh”.

Nhiều hình thức, phương pháp khác để tiến hành CTTT cũng được đề cập tại hội nghị như: Phát huy vai trò “tổ 3 người” ở Quân khu 7; “Ngày kiểm tra kết quả học pháp luật” ở Quân khu 5; ban hành “Sổ tay Công tác tư tưởng” và hoạt động “Câu lạc bộ Văn hóa Quân nhân” ở Quân đoàn 4... Đến nay, toàn bộ các đơn vị trong toàn quân đã triển khai việc gắn kết giữa CTTT với công tác tổ chức, cán bộ, chính sách và thi đua khen thưởng; thực hiện kết hợp giữa đơn vị, địa phương, gia đình, người thân trong quản lý bộ đội.

Cốt lõi là mở rộng dân chủ

Dù hình thức, biện pháp tiến hành CTTT ở mỗi đơn vị được triển khai khác nhau nhưng để đạt được hiệu quả thì điều cốt lõi nhất là phải không ngừng tăng cường, mở rộng dân chủ. Về vấn đề này, các đại biểu đã trình bày nhiều phương thức thực hiện Quy chế dân chủ cơ sở (DCCS) trong từng đơn vị.

Thiếu tướng Dương Văn Ngân, Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 2 cho biết: Cấp ủy, chỉ huy các cấp ở Quân khu 2 đã coi trọng và tăng cường tổ chức đối thoại trực tiếp với bộ đội theo định kỳ, nhất là thông qua ngày chính trị, văn hóa tinh thần; trong các thời điểm nhạy cảm như ngày lễ, Tết, giai đoạn chuyển nhiệm vụ, dịp ra quân, tiếp nhận chiến sĩ mới, thực hiện nhiệm vụ diễn tập… Nhờ vậy, tỷ lệ vi phạm kỷ luật thông thường của bộ đội hằng năm giảm rõ rệt (năm 2006 là 0,25%, đến năm 2012 giảm còn 0,2%).

Đề cập đến CTTT cho lực lượng đang làm nhiệm vụ trên các đảo, nhà giàn, tàu chiến đấu, Chuẩn đô đốc Đinh Gia Thật, Chính ủy Quân chủng Hải quân cho biết: Cấp ủy các cấp trong quân chủng luôn coi trọng phát huy dân chủ trước khi các lực lượng lên đường làm nhiệm vụ. Nhiều phương châm, phương pháp phát huy dân chủ được triển khai, điển hình là phương châm “5 đủ, 5 cùng, một phát huy” đã khuyến khích đội ngũ cán bộ sâu sát, gần gũi bộ đội khi làm nhiệm vụ ở nơi gian khó. Nhiều đơn vị trong quân chủng đã cấp kinh phí và chi trả cước phí cho cán bộ cấp phân đội, để đội ngũ này tăng cường về thăm gia đình chiến sĩ, gọi điện trao đổi với từng gia đình nhằm nắm tư tưởng quân nhân được tốt hơn.

Thiếu tướng Mai Văn Lý cho biết, ở Quân đoàn 1, thực hiện Quy chế DCCS, lãnh đạo, chỉ huy quân đoàn đã thực hiện công khai số điện thoại để quân nhân có thể phản ánh tâm tư, tình cảm trực tiếp khi thấy cần. Đảng ủy Quân đoàn cũng có quy định trách nhiệm nắm hoàn cảnh quân nhân theo phân cấp; quy định về việc gần gũi, sâu sát bộ đội của cán bộ cấp trung đội, đại đội. Trung tướng Phạm Văn Dỹ, Chính ủy Quân khu 7 nhấn mạnh: Đảng ủy quân khu rất quan tâm đến xây dựng môi trường văn hóa, đặc biệt là văn hóa lãnh đạo. Theo đó, mọi cấp ở quân khu đều phải tham gia xây dựng niềm tin của bộ đội vào đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ huy; quá trình này bắt đầu từ khi thanh niên chuẩn bị nhập ngũ cho đến ngày hoàn thành nghĩa vụ trở về địa phương. Thiếu tướng Trần Quang Phương, Chính ủy Quân khu 5 thì cho biết: Quân khu triển khai mô hình “Sống vì Tổ quốc, vì nhân dân, người thân, gia đình và bè bạn’. Mô hình đã mang lại giá trị thiết thực. Thực hiện mô hình này, các đơn vị trong quân khu đã tập trung khắc phục được tình trạng thiếu trung thực trong báo cáo, giấu giếm khuyết điểm; làm cho trên dưới cùng quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ nhau trong thực hiện nhiệm vụ và xây dựng đơn vị.

Trách nhiệm không của riêng ai

Báo cáo tình hình chấp hành kỷ luật trong toàn quân giai đoạn 2009-2013 của Bộ Tổng tham mưu do Trung tướng Nguyễn Đức Thận, Cục trưởng Cục Quân huấn trình bày đã làm rõ hơn kết quả CTTT trong QLBĐ những năm qua. Theo đó, tình hình chấp hành kỷ luật trong quân đội có xu hướng ngày càng tốt hơn. Bình quân 5 năm qua có 0,07% quân nhân vi phạm pháp luật, kỷ luật nhưng tỷ lệ này giảm dần qua từng năm. Nhiều hành vi vi phạm kỷ luật trước năm 2009 là trăn trở, bức xúc của cấp ủy, chỉ huy các đơn vị, thì những năm gần đây đã được chấm dứt và thể hiện tính vững chắc.

Báo cáo của Quân ủy Trung ương đánh giá: TCCT đã chú trọng chỉ đạo đổi mới cả về nội dung, hình thức, phương pháp tiến hành CTTT. Các cơ quan báo chí quân đội đã thường xuyên đề cập đến CTTT trong QLBĐ ở đơn vị cơ sở; trong đó, Báo Quân đội nhân dân mở chuyên mục "Diễn đàn Công tác tư tưởng"; đồng thời tổ chức nhiều cuộc tọa đàm về tăng cường quản lý tư tưởng, kỷ luật, đạo đức, lối sống quân nhân… có tác dụng thiết thực. Trước các sự kiện chính trị quan trọng, những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới và những vấn đề nhạy cảm trong nước, TCCT kịp thời chỉ đạo biên soạn chuyên đề, tổ chức thông tin, định hướng tư tưởng trong toàn quân, gắn với tham mưu, hướng dẫn chủ động đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa và âm mưu “phi chính trị hóa" quân đội của các thế lực thù địch, củng cố vững chắc trận địa tư tưởng của Đảng trong quân đội.

Phát biểu kết luận hội nghị, Trung tướng Mai Quang Phấn hoan nghênh tinh thần làm việc của các đại biểu và đánh giá: Sau một ngày làm việc khẩn trương, nghiêm túc, chất lượng cao, các ý kiến phát biểu trực tiếp cùng các tham luận gửi về ban tổ chức đã làm rõ nhân tố tác động đến tình hình tư tưởng bộ đội; đánh giá khách quan tình hình, nhất là hạn chế, yếu kém, có phân tích nguyên nhân, kinh nghiệm, cách làm, mô hình mới; đề xuất được phương hướng, mục tiêu, giải pháp về CTTT trong QLBĐ ở đơn vị cơ sở. Triển khai 7 nội dung, biện pháp CTTT trong QLBĐ thời gian tới, Trung tướng Mai Quang Phấn nhấn mạnh: “CTTT trong QLBĐ là công tác lãnh đạo của cấp ủy các cấp, trong đó, chính ủy, chính trị viên phải nâng cao vai trò trách nhiệm, gương mẫu đi đầu làm trước. Cùng với đó, phải phát huy vai trò của mọi cấp, mọi tổ chức, lực lượng trong mỗi đơn vị cùng tham gia làm CTTT, góp phần củng cố trận địa tư tưởng toàn quân ngày càng vững mạnh”.

HỒNG HẢI (tổng thuật)