Thu hoạch nấm sò ở Đơn vị Măng Yang.

QĐND - Cuối năm 2010, đến công tác ở Đơn vị Măng Yang, Đoàn H, tôi rất ấn tượng khi đi tham quan khu vườn và được thưởng thức món măng điền trúc do bộ đội trồng, chế biến. Đầu 2011, tình cờ ăn một bữa cơm bình dị với chiến sĩ nơi đây, tôi lại khám phá thêm một “đặc sản” mới: Nấm sò xào.

Chỉ chờ cơm nước xong, tôi sốt sắng “hành quân” ra trại nấm. Gọi là “trại” cho oách, thực ra khu trồng nấm của Đơn vị Măng Yang diện tích chỉ 70m2, mái tôn có chèn tấm nhựa tổng hợp để lấy ánh sáng, nền láng xi măng, tường phía dưới xây gạch, phía trên quây lưới B40. Binh nhất Nguyễn Thái Bình, “chủ trại” trẻ măng, cắt nghĩa: “Đơn vị tận dụng chuồng bò cũ, cải tạo lại. Nhìn thì đơn giản song để nấm sinh trưởng tốt cần tạo môi trường phù hợp về độ ẩm, ánh sáng, khả năng thông gió... Trung bình mỗi ngày chúng tôi “tưới” lên nền 2 lần vào sáng và chiều, tùy thời tiết mà gia giảm lượng nước”.

Vườn nấm có xấp xỉ 4000 bầu, cứ 6-7 bầu được kết thành một dây, mỗi bầu đường kính 10-12cm, dài 20-25cm ngoài bọc ni-lon, bên trong chứa mùn cưa và một số men kích thích. Bầu giống được nhập từ một cơ sở sản xuất tư nhân cách doanh trại 3km. Sau khi mua về, ủ bầu từ 7 đến 10 ngày cho lên men trắng rồi dùng dao lam rạch từ 10 đến 12 lưỡi (mỗi lưỡi độ dài chừng 2cm). Từ những “mắt” này, nấm sẽ nảy mầm, phát triển rất nhanh, chừng 3 ngày sau là cho thu hoạch. Thời hạn sử dụng của mỗi lứa bầu nấm từ 3 đến 3,5 tháng, với chi phí đầu vào trên dưới 5 triệu đồng, giá trị thu hoạch đạt trên dưới 10 triệu đồng. Hiện nay, nấm sò được thu hái hằng ngày, luân phiên nhập vào 6 bếp ăn tập thể của đơn vị với giá thành 15.000 đồng đến 17.000 đồng/kg (thấp hơn so với thị trường từ 5000 đồng đến 7000 đồng/kg). Như vậy, trung bình mỗi tuần bộ đội được thưởng thức một bữa nấm. Nấm xào thịt bò, thịt thăn, lòng heo, lòng gà, nấu canh, súp, lẩu… đều hấp dẫn.

Theo tính toán của Thiếu tá Tạ Quang Đạo, Chủ nhiệm Hậu cần Đơn vị Măng Yang, trồng nấm tuy lợi nhuận chỉ xấp xỉ trồng rau song hiệu quả thu lại vẫn cao bởi tốn ít nhân công, khai thác quanh năm, quy trình chăm sóc đơn giản. Nấm sò là một loại rau cao cấp, hàm lượng dinh dưỡng cao, vị ngọt, tính ấm, có tác dụng giảm cholesterol, trừ u bướu, bồi bổ cơ thể. Bầu nấm phế thải có thể dùng làm phân bón.

Từ tháng 9-2009 đến nay, nhờ có vườn nấm, thực đơn hằng ngày của bộ đội được bổ sung thêm một món ngon và bổ, đồng thời giúp đơn vị giải quyết một phần bài toán rau giáp vụ. Thiết nghĩ đây có thể là một nghề trang bị cho quân nhân trước khi xuất ngũ trở về địa phương.

Bài và ảnh: Đỗ Thị Ngọc Diệp