Trở lại Xưởng 10 Công binh (Bộ Tham mưu Quân khu 3), tôi ngỡ ngàng khi biết, so với lần tới thăm trước, đơn vị đã có nhiều đổi thay, bứt phá không ngờ. Bên cạnh “sở trường” cho ra lò những sáng kiến, cải tiến kỹ thuật mới, “ong thợ” X10 còn ghi thêm nhiều chiến công vào bảng thành tích xây dựng các công trình kinh tế gắn với quốc phòng, đặc biệt là danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân thời kỳ đổi mới.

X10 – “Mười trong một”

Còn nhớ lần trước, khi được cùng đoàn kiểm tra của đơn vị đi thăm công trình đường hầm đang thi công, được chứng kiến những lính thợ đa năng, tôi mới thực sự tin rằng, câu ví von “X10 – mười trong một” thật chẳng ngoa. Lúc nhìn thấy Đại úy Nguyễn Quang Inh chạy qua chạy lại để vận hành các loại máy, lát sau đã thấy anh ở vị trí của thợ hàn, rồi sửa chữa thiết bị, tôi cứ trầm trồ thán phục. Khi tôi ngỏ ý muốn được chia sẻ bí quyết, anh Inh chỉ khiêm tốn nói:

- Có gì đâu, quân số của đơn vị không nhiều, đòi hỏi chúng tôi phải “giỏi một nghề, biết nhiều nghề”. Vậy nên anh em tự học hỏi lẫn nhau, người này truyền nghề cho người khác. Gần 100% lính thợ X10 biết làm nhiều việc, sẵn sàng thay thế nhau khi cần thiết.

Kiểm tra vận hành thiết bị thủy lực khoan đường hầm tại Phân xưởng sửa chữa của X10.

Có lẽ, chính những ký ức tốt đẹp này đã khiến tôi tự giải thích được sự tiến bộ vượt bậc của X10 hôm nay. Mặc dù quân số ít, cơ sở vật chất, thiết bị chưa được đầy đủ, lại đảm trách nhiều nhiệm vụ: Sửa chữa xe máy công binh, xe máy công trình hạng nặng, xây dựng công trình quốc phòng, sản xuất gia công đồ dùng quân sự, niêm cất bảo quản trang bị xe máy công binh phục vụ sẵn sàng chiến đấu, phòng, chống lụt bão, tìm kiếm cứu hộ - cứu nạn... Nhưng kết quả đã đạt được của X10 khiến nhiều người phải bất ngờ.

Chỉ trong hai năm, X10 đã sản xuất, vận chuyển 2.000m³ bê tông thanh lắp; 5.000 tấn thiết bị; 70 bộ công sự lắp ghép phục vụ xây dựng các công trình quân sự… Đặc biệt, phong trào thi đua “làm giàu - đánh thắng” luôn được X10 phát huy hiệu quả trong suốt 40 năm qua, kể từ ngày thành lập. Xưởng đã kết hợp tốt kinh tế với quốc phòng, đem lại doanh thu hàng tỉ đồng, góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị trọng tâm của đơn vị. Ngoài những công trình tiêu biểu, như: Xử lý bom đạn, vật nổ ở khu công nghiệp Đức Cảnh (Thái Bình); phá dỡ lô cốt ở Ý Yên (Nam Định)…; Xưởng đã và đang khẳng định “Thương hiệu X10” bằng việc tham gia thi công đường tuần tra biên giới ở tỉnh Quảng Ninh.

Nhắc đến X10, không thể không nhắc tới phong trào phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật - chiến tích đã trở thành điểm sáng trong toàn Quân khu 3. Chỉ cần điểm qua một số cải tiến mới nhất đã được ứng dụng hiệu quả, cũng đủ để minh chứng cho sự nỗ lực, sức sáng tạo tuyệt vời của “ong thợ” X10: Chế tạo máy ép chốt xích bằng thủy lực, khuôn dưỡng gia công ke hóa phục vụ đóng hòm hộp quốc phòng, máy tôn lốc sóng, thiết bị khoan đá bằng thủy lực; hoán cải động cơ xăng sang động cơ đi-ê-zen cho xe Zin 130 tự nổ; cải tiến máy nâng hàng dùng để vận chuyển vật liệu trong thi công đường hầm…

Những sáng kiến, cải tiến kỹ thuật đó không những tiết kiệm được chi phí, sức lao động, giảm lượng bụi ô nhiễm, mà còn là tiền đề quan trọng, quyết định chất lượng, hiệu quả trong xây dựng các công trình quốc phòng và thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của đơn vị.

“Mảnh đất” tốt để ươm trồng những “cây xanh”

“Ong thợ” X10 luôn sẵn sàng làm nhiệm vụ ở bất cứ nơi đâu. Công việc vất vả, nhiều lúc còn hiểm nguy, nhưng cứ được lệnh cơ động là những người lính Công binh lại xung phong “xuất trận”. Đoán được tôi tò mò muốn biết, động lực nào thôi thúc họ không ngại khó, không ngại khổ, Thượng tá Nguyễn Văn Tâm, Chỉ huy trưởng Xưởng 10 đã đặt câu hỏi trước khi cho biết:

- Chắc đồng chí sẽ hiểu ngay, là do đơn vị làm tốt công tác tư tưởng có phải không? Đó mới chỉ là một mặt trong những yếu tố tạo nên phẩm chất đáng tự hào của lính thợ X10. Định hướng, giáo dục, tuyên truyền phải kết hợp với việc làm cụ thể và thiết thực. Quan trọng nhất là giúp mỗi cán bộ, chiến sĩ “an cư” để “lạc nghiệp”.

Bấy giờ tôi mới giải tỏa được sự hiếu kỳ. Quan tâm chăm lo đời sống của từng thành viên, hướng tới mục tiêu giúp các gia đình “thu về một mối” là việc làm sáng suốt, hiệu quả của lãnh đạo, chỉ huy đơn vị trong nhiều năm qua. Đồng chí nào chưa có điều kiện mua đất, làm nhà ở, đều được đơn vị hỗ trợ hoặc cho vay kinh phí. Đến nay, hầu hết thành viên của X10 đã hoàn thiện mô hình xây dựng gia đình gần đơn vị. Không còn phải “một chốn bốn nơi”, lính thợ X10 có nhiều thời gian hơn để chuyên tâm vào công việc.

Không chỉ chu toàn trong chăm lo đời sống, đơn vị còn tạo điều kiện và môi trường làm việc tốt nhất cho mọi thành viên. Dù lao động tại xưởng hay cơ động làm nhiệm vụ, các lính thợ đều được trang bị đầy đủ những vật dụng sinh hoạt, như: Đài, ti-vi, quạt, sách, báo, máy phát điện… Đồng chí nào ốm đau trong khi đang thực hiện nhiệm vụ, được nghỉ ngơi, an dưỡng và có chế độ ăn uống cao hơn ngày thường. Những người hoàn thành tốt công việc, được đơn vị trích quỹ để tặng thưởng. Hằng năm, xưởng còn tổ chức cho gia đình cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên đi tham quan, nghỉ mát, tạo không khí thân thiện, đoàn kết, gắn bó như một đại gia đình.

Bài và ảnh: HỒNG THẠNH