QĐND - “Đặc biệt !” - đó là từ ngắn gọn nhất để Thượng úy Nguyễn Văn Độ giới thiệu về đơn vị mình, Tiểu đoàn 93 (Bộ Tham mưu, Binh chủng Công binh).

Nét đặc biệt nhất ở tập thể trẻ trung, năng động này là gì? Thay lời giới thiệu, Nguyễn Văn Độ kể cho chúng tôi nghe những lần anh cùng đồng đội lên đường làm nhiệm vụ cứu nạn sập đổ công trình hay khắc phục hậu quả thiên tai, bão lụt. “Chúng tôi thường nhận lệnh trong những thời khắc rất bất ngờ. Khi thì nửa đêm, khi thì đang đánh răng buổi sáng hoặc có khi vừa chuẩn bị dùng bữa tối thì đã phải bỏ đi làm nhiệm vụ. Đơn vị đóng quân trên mảnh đất Sơn Tây nhưng luôn sẵn sàng đi về mọi miền Tổ quốc để thực thi nhiệm vụ”.

Tháng 10-2007, xảy ra vụ sập nhịp dẫn cầu Cần Thơ, các lực lượng khác gặp khó khăn trong dò tìm nạn nhân. Nguyễn Văn Độ cùng đồng đội vừa ăn trưa xong thì có lệnh mang theo thiết bị đặc chủng, lên xe chạy thẳng ra… sân bay. Gần 20 giờ hôm đó, các anh mới vào đến hiện trường và bắt tay vào việc ngay lập tức. Mấy ngày liền, họ ăn ngủ trong một cái lán dưới gầm cầu, sử dụng bộ dò tìm tổng hợp SARCHAM để dò tìm nạn nhân trong đống bê tông đổ nát khổng lồ. Công việc căng thẳng, môi trường ô nhiễm, lại thêm người thân của các nạn nhân đứng gần đó than khóc ầm ĩ… Vậy nhưng, chia sẻ với nỗi đau của đồng bào, các chiến sĩ công binh Tiểu đoàn 93 đã làm việc quên mình, tìm ra những nạn nhân xấu số dưới đống đổ nát, giảm bớt một phần nỗi đau cho gia đình nạn nhân…

Huấn luyện chống sập đổ công trình ở Tiểu đoàn 93.

Mới đây nhất, đúng 18 giờ 45 phút ngày 19-2-2012, cấp trên lệnh cho đơn vị cử Thiếu tá Nghiêm Xuân Long, Phó tiểu đoàn trưởng, chỉ huy một nhóm chiến sĩ trẻ lập tức lên đường đến giúp đỡ khắc phục sự cố sạt lở Quốc lộ 6 ở xã Đồng Bảng (Mai Châu, Hòa Bình). Trong số này, một số chiến sĩ như Khuất Duy Sơn, Nguyễn Văn Quân, Nguyễn Đình Độ, Nguyễn Xuân Thường… còn chưa kịp ăn cơm vì hôm đó họ được trên cho đi tranh thủ về qua nhà buổi tối. Vậy chỉ mấy phút sau khi có lệnh, họ đã tập hợp đủ đội hình, thiết bị, cơ động ngay đến khu vực sạt lở và thức trắng đêm hôm đó để làm nhiệm vụ. Sáng hôm sau, các đơn vị bạn và người dân mang hàng, quà đến tặng, nghe chuyện bộ đội công binh nhịn ăn, làm thâu đêm, ai cũng “lắc đầu” khâm phục. Đúng là đơn vị đặc biệt. Nhờ thiết bị hiện đại cùng tinh thần khắc phục sự cố không biết mệt mỏi của cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 93, đến chiều ngày hôm sau, thi thể 2 nạn nhân trong sự cố sạt lở đã được tìm thấy. Lẽ ra đơn vị chỉ làm nhiệm vụ cứu nạn, còn nhiệm vụ thông đường là do lực lượng tại chỗ và ngành giao thông đảm nhiệm. Tuy nhiên, đơn vị đã ở lại, nỗ lực cùng cấp ủy, chính quyền và nhân dân thông đường. Đến ngày 24-2-2012, đường vừa thông, Thiếu tá Nghiêm Xuân Long đã chỉ huy bộ đội cơ động “về nhà”. Đến nỗi, khi người dân địa phương đến cảm ơn thì mới biết các anh đã trở về đơn vị.

Thiếu tá Trần Thanh Khôi, Chính trị viên, người được các bạn trẻ quý mến gọi là “Thủ lĩnh tinh thần” của đơn vị cho biết: Tính chất đặc thù trong nhiệm vụ của đơn vị được thể hiện trên nhiều khía cạnh. Ngoài sẵn sàng làm nhiệm vụ bảo đảm công binh khi có tình huống chiến tranh xảy ra, tiểu đoàn còn làm nhiệm vụ bảo vệ phía Tây thủ đô Hà Nội; phòng chống khủng bố, chống bạo loạn lật đổ; phòng chống lụt bão, khắc phục hậu quả thiên tai… Gần đây, đơn vị còn đảm nhiệm huấn luyện lực lượng làm nhiệm vụ khẩn cấp trong khối ASEAN, theo hiệp ước đã ký giữa nước ta với các nước trong khu vực.

Trong câu chuyện về tinh thần có lệnh là lên đường, tuổi trẻ Tiểu đoàn 93 luôn đầy ắp kỷ niệm về những lần làm nhiệm vụ. Đoàn viên Khuất Hữu Sơn, một “chuyên gia” sử dụng đèn chiếu sáng trong cứu hộ, cứu nạn -người đã tham gia hầu hết những “vụ việc” lớn như: Vụ sập mỏ đá Lèn Cờ, Nghệ An (tháng 4-2011), vụ sập núi ở Bản Vẽ (Tương Dương, Nghệ An), vụ sập nhịp dẫn cầu Cần Thơ… Sơn cho biết, điều động viên, thôi thúc anh nhiều nhất trong mỗi nhiệm vụ chính là tính chất nhân ái, vì cộng đồng của nhiệm vụ. “Tôi và các đồng đội, mỗi khi nhận nhiệm vụ thì chỉ nghĩ đến các nạn nhân và người nhà của họ. Tuyệt đối không nghĩ đến bất cứ thứ gì khác. Đó cũng là điều mà tổ chức Đảng, Đoàn đã giáo dục chúng tôi”.

Những năm gần đây, tình hình thiên tai, bão lụt ngày càng khó lường; nhiệm vụ dò gỡ bom mìn, cứu hộ, cứu nạn; phòng, chống khủng bố… đã khiến nhiệm vụ của Tiểu đoàn 93 ngày càng dày lên. Thượng tá Nguyễn Văn Cốc, Tiểu đoàn trưởng nói: “Thương nhất là các chiến sĩ trẻ, mới về đơn vị đã phải “ngụp đầu” vào nhiệm vụ ngay, lắm khi nay đây, mai đó, không biết vợ con, người yêu của họ có thấu hiểu hết cho không”. Bản thân anh Cốc cùng các sĩ quan trẻ trong đơn vị, bên cạnh các nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất, còn phải… nghiên cứu khoa học bởi nhiều phương án huấn luyện, tình huống cứu nạn chưa hề có trong bất kỳ cuốn giáo trình nào. Chỉ huy đơn vị cùng chiến sĩ, qua nghiên cứu thực tế, qua quan sát các sự cố trong nước và trên thế giới, cùng nhau thảo luận mà đề xuất giáo án huấn luyện. Vì vậy, đến Tiểu đoàn 93, bên cạnh cảm nhận về những sĩ quan, chiến sĩ trẻ, năng động, khách sẽ cảm nhận được ngay không khí khẩn trương, nhanh nhẹn trong từng hành động và việc làm của mỗi quân nhân. Bận rộn như vậy nhưng điều mong ước lớn nhất của Thiếu tá Trần Thanh Khôi là: “Chỉ mong lực lượng cứu hộ, cứu nạn này… thất nghiệp. Cứ nhìn họ say sưa diễn tập thì tốt hơn là nhìn họ nhận lệnh lên đường”.

Mong ước thì như vậy nhưng những người lính Tiểu đoàn 93 vẫn hối hả ngày đêm. Bất kể khi nào, hễ có lệnh là họ lên đường.

Bài và ảnh: Lại Nguyên Thắng