Hằng ngày, trong giờ giải lao trên thao trường, nhìn những trái ổi, xoài căng mọng, đung đưa trong gió mà Tiểu đội 1 của Hòa ai cũng thích. Nhìn hai người bạn thân là Long và Xuân mắt hấp ha hấp háy mỗi khi thấy những quả ổi căng mọng, Hòa đoán ngay họ đang nghĩ gì. Hòa đang suy tính kế hoạch để thưởng thức xem ổi, xoài thế nào thì một "cơ hội trời cho" đã đến. Kết thúc giờ huấn luyện buổi chiều, Trung đội trưởng Nguyễn Văn Lương chỉ đích danh Hòa, Long và Xuân bàn giao vũ khí trang bị cho tiểu đội, ở lại để làm vệ sinh thao trường huấn luyện, nhất là nhổ các cây dại mọc sát bờ tường rào ngay dưới tán những cành ổi, xoài nhà bác Thái vươn sang đơn vị để sáng hôm sau đại đội kiểm tra.

Nghe anh Lương phân công nhiệm vụ, cả 3 như mở cờ trong bụng… Chỉ sau chưa đầy 15 phút, việc dọn dẹp thao trường đã xong. Ngước nhìn những trái ổi, xoài căng mọng lúc lỉu ngay trên đầu, Hòa cứ phân vân: "Không hái nhiều, mỗi người xin “vắng” bác Thái một quả cho đỡ thèm thôi chứ có nhiều nhặn gì". Nghe Hòa gợi ý, Long và Xuân hưởng ứng ngay. Thế là chỉ sau tiếng “tạch tạch”, cành lá rung lên nhè nhẹ, hai trái ổi, xoài đã nằm gọn trong tay của Long và Xuân. Hòa cũng đang định đưa tay hái trái xoài căng mọng, vàng óng trước mặt thì bất ngờ phía bên kia bờ tường rào vang lên tiếng nói: “Các chú bộ đội muốn ăn thì cứ hái nhưng nên hỏi bác một câu, vì cây nhà bác trồng!”. Câu nói khiến Hòa, Long, Xuân chết lặng. Thì ra bác Thái đang làm vườn khuất sau phía tường rào đã nghe hết được mọi chuyện. Vừa lúc ấy, Trung đội trưởng Lương cũng có mặt để kiểm tra công việc vệ sinh thao trường, phát hiện sự việc, anh đã thay mặt chỉ huy đơn vị xin lỗi bác Thái rồi yêu cầu cả 3 về phòng trung đội viết tường trình kiểm điểm, sinh hoạt để xét kỷ luật.

Buổi sinh hoạt trung đội diễn ra trong bầu không khí trầm lắng. Sau khi nghe Hòa, Long, Xuân đọc bản tường trình, kiểm điểm, trình bày lý do vi phạm, nhiều ý kiến đóng góp trong trung đội đã chỉ ra khuyết điểm cơ bản, tuy nhiên, xét về tính chất, mức độ sai phạm, đều cho rằng lỗi do hành động bột phát, cần nghiêm túc rút kinh nghiệm. Khi trung đội hết ý kiến đóng góp, Trung đội trưởng Lương mới nhẹ nhàng kết luận như tâm sự: "Trong những năm tháng đất nước còn chiến tranh, nhân dân ở tiền tuyến cũng như ở hậu phương đều hết lòng chắt chiu để giúp đỡ bộ đội; sẵn sàng chịu đựng mất mát hy sinh để che chở bộ đội giữa vòng vây của kẻ thù. Khi đất nước hòa bình, để có đất cho bộ đội xây dựng thao trường, nhân dân sẵn sàng hiến đất, cho mượn vườn, đồi để bộ đội huấn luyện. Vì vậy, trong lời thề thứ 9 hằng ngày các đồng chí vẫn đọc, Quân đội ta luôn nhắc nhớ: “Không lấy của dân, không dọa nạt dân, không quấy nhiễu dân…”. Lời thề đó không chỉ như kỷ luật sắt mà hơn thế, đó là mệnh lệnh từ khối óc, con tim của mỗi chúng ta… Việc làm hôm nay của 3 đồng chí đã vi phạm nghiêm trọng việc chấp hành kỷ luật dân vận. Hình thức kỷ luật cụ thể như thế nào tôi sẽ báo cáo với chỉ huy đại đội, nhưng quan trọng nhất, các đồng chí phải hiểu được rằng Quân đội ta dù ở đâu, thực hiện nhiệm vụ gì cũng phải luôn nhớ kỹ là: “Gần dân, giúp dân mới hoàn thành nhiệm vụ”.

VĂN TUÂN