Vẫn còn đó hàng triệu nỗi đau

Theo kết quả các công trình nghiên cứu ở Việt Nam và nước ngoài, trong giai đoạn 1961-1971, quân đội Hoa Kỳ đã phun rải khoảng 80 triệu lít chất diệt cỏ xuống 2,63 triệu héc-ta miền Nam Việt Nam. Trong đó, chất da cam chiếm hơn 60% tổng chất diệt cỏ được sử dụng với khoảng 366kg dioxin. Hơn 2 triệu héc-ta rừng bị tác động ở nhiều mức khác nhau, gây thiệt hại tức thời hơn 90 triệu mét khối gỗ và làm 150.000 héc-ta rừng ngập mặn ở Nam Bộ cùng nhiều hệ sinh thái rừng phong phú ở miền Nam Việt Nam bị ảnh hưởng. Tại các căn cứ trước kia quân đội Hoa Kỳ dùng làm kho chứa, pha trộn chất độc hóa học, lượng dioxin tồn dư cao gấp 92 lần quy chuẩn cho phép, trong đó có 3 "điểm nóng" được xác định là sân bay Biên Hòa (Đồng Nai), sân bay Đà Nẵng và sân bay Phù Cát (Bình Định).

 Chiến tranh đã đi qua gần nửa thế kỷ, nhưng ở Việt Nam vẫn còn hàng triệu nạn nhân đang gánh chịu nỗi đau do chất độc da cam để lại. TS Thân Thành Công, Chánh văn phòng Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn và chất độc hóa học sau chiến tranh ở Việt Nam (Văn phòng 701) cho biết, trong số 20.585 làng mạc được ghi nhận trong cơ sở dữ liệu phun rải, có 3.181 làng bị phun rải trực tiếp với số dân bị phơi nhiễm vào khoảng 2,1-4,8 triệu người, trong đó hơn 3 triệu người là nạn nhân chất da cam/dioxin. Đặc biệt, chất da cam có thể di truyền qua nhiều thế hệ. Ở Việt Nam, di chứng da cam đã truyền sang thế hệ thứ tư. Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ của các cấp hội, hiện cả nước có khoảng 300.000 nạn nhân là con, cháu và chắt của người bị nhiễm trực tiếp.

Bên cạnh đó, gánh nặng chăm sóc đã ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý người nhà nạn nhân. Theo đánh giá của Học viện Quân y, trong gia đình, người chăm sóc chính là người chịu nhiều căng thẳng tâm lý và có nguy cơ bị sang chấn tâm lý cao nhất, nhiều trường hợp bị trầm cảm dẫn đến các vấn đề sức khỏe khác.

Xoa dịu nỗi đau da cam

Có dịp cùng đoàn công tác Văn phòng 701 và Học viện Quân y đến Làng Hữu nghị Việt Nam thăm cựu chiến binh và trẻ em bị nhiễm dioxin được nuôi dưỡng tại đây, ông James Michael Webb, Tập đoàn Hatfield, Canada không khỏi xúc động và ngạc nhiên khi chứng kiến những tổn thương mà nạn nhân chất da cam phải gánh chịu. “Nghiên cứu về tác động của dioxin và furan tồn dư trong môi trường gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người đã lâu, nhưng đây là lần đầu tiên tôi có cơ hội đến thăm họ. Không thể tưởng tượng được rằng chất da cam để lại di chứng qua nhiều thế hệ đến vậy. Được trò chuyện với họ, tôi hiểu hơn về nỗi đau mà họ cũng như con cháu họ phải gánh chịu. Điều đó thôi thúc tôi tiếp tục nghiên cứu để đề ra giải pháp khắc phục hậu quả chất da cam/dioxin”, ông James chia sẻ.

 Nhiều năm qua, Việt Nam đã phối hợp với Hoa Kỳ và Quỹ Môi trường toàn cầu quốc tế (GEF) tẩy độc; xử lý triệt để đất và trầm tích ô nhiễm bằng phương pháp ngăn, chắn, than hoạt tính; công nghệ khử hấp thu nhiệt trong mố tại các sân bay Đà Nẵng, Phù Cát và một phần sân bay Biên Hòa. Thời gian tới, Bộ Quốc phòng tiếp tục hợp tác với Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) thực hiện dự án làm sạch dioxin tại sân bay Biên Hòa, phối hợp với Hoa Kỳ, Nhật Bản, Bỉ thử nghiệm các công nghệ xử lý dioxin, góp phần bảo đảm môi trường sống cho người dân.

Trung tướng, GS, TS Đỗ Quyết, Giám đốc Học viện Quân y cho biết: "Từ năm 2008 đến nay, Học viện Quân y cùng với đối tác nước ngoài đã thực hiện xét nghiệm dioxin trong máu; xây dựng phòng thí nghiệm sàng lọc dioxin bằng phương pháp DR CALUX và Hubbard; đưa vào hoạt động các điểm giải độc cho nạn nhân chất da cam/dioxin tại Bệnh viện Quân y 103; thăm, khám miễn phí cho hàng nghìn nạn nhân chất độc hóa học tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước...".

Cùng với Chính phủ và các bộ, ban, ngành, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam cũng tổ chức nhiều hoạt động chăm sóc, giúp đỡ nạn nhân. Thượng tướng Nguyễn Văn Rinh, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam cho biết: “Trong 14 năm kể từ khi thành lập đến nay, hội đã hỗ trợ xây mới và sửa chữa gần 2.000 ngôi nhà tình thương, cấp gần 4.000 suất học bổng; trợ giúp việc làm, hỗ trợ vốn sản xuất, khám, chữa bệnh; thăm, tặng quà nạn nhân vào dịp lễ, tết nhằm động viên, khích lệ nạn nhân chất độc da cam/dioxin vượt qua nỗi đau thể xác và tinh thần”.

Chiến tranh ở Việt Nam đã kết thúc từ lâu, nhưng hậu quả của bom mìn, chất độc hóa học đã và đang ảnh hưởng đến an toàn, sức khỏe của nhiều người dân, đến môi trường và sự phát triển kinh tế-xã hội. Chính vì vậy, Đảng, Nhà nước, quân đội Việt Nam, cùng với sự chung tay của các tổ chức quốc tế sẽ tiếp tục có nhiều chính sách, biện pháp thiết thực để khắc phục, xử lý hậu quả tồn lưu chất độc hóa học sau chiến tranh, với mục tiêu vì con người, vì môi trường và vì sự phát triển.

HÀ MY