QĐND - Đại tá Đinh Thế Văn, sinh năm 1938, là con trai út trong gia đình có bốn anh chị em. Năm 1954, vừa 16 tuổi ông đã gia nhập thanh niên xung phong 268. Ngày 3-3-1954, đơn vị thanh niên xung phong 268 chuyển thành đơn vị bộ đội và ông được biên chế vào Đại đội 268, Tiểu đoàn 531, Đại đoàn 312 làm chiến sĩ phòng không 12,7mm, tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Giải phóng Điện Biên, ông chuyển sang bộ đội tên lửa và tham gia chống Mỹ, cứu nước.

Trong chiến dịch “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không”, Thượng úy Đinh Thế Văn là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 77, Trung đoàn 257 (Sư đoàn 361, Quân chủng Phòng không-Không quân), đơn vị đóng quân ở trận địa Chèm (xã Thụy Phương, huyện Từ Liêm, Hà Nội).

Đại tá Đinh Thế Văn (người thứ ba, hàng đầu, từ phải sang) dâng hương tại đài tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ ở Sư đoàn 361.

Ngày 18-12, đơn vị nhận thông báo B-52 đánh vào Hà Nội. Trận đầu tiên, ông đã chọn cách đánh 3 điểm, vì chưa thực sự tự tin, nên trận đầu chưa thành công. Rút kinh nghiệm, đêm thứ hai, ông quyết định phát sóng đánh bằng phương pháp “vượt nửa góc”. Bắt được mục tiêu ở cự ly 27km, phóng ở 24km. Hai quả đạn nổ ở cự ly 20 và 19km. Mục tiêu bốc cháy nhìn thấy rõ, chiếc B-52 đó rơi tại chỗ ở xã Tam Hưng, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Tây vào lúc 4 giờ 39 phút ngày 19-12. Cả trận địa niềm vui như vỡ òa. B-52 bị bắn rơi đã củng cố niềm tin, tinh thần quyết tâm cho bộ đội.

Năm 1989, Đại tá Đinh Thế Văn nghỉ hưu, trở về địa phương, ông thấy truyền thống rối nước của làng Đào Thục bị mai một, cùng với đình làng bị chiến tranh tàn phá, nên ông đau đáu một niềm trăn trở: Làm sao phục hồi nghề rối nước đúng với truyền thống văn hóa của địa phương? Đại tá Đinh Thế Văn cùng các cụ trong làng, vận động mọi người xây dựng một thủy đình hoành tráng để phát triển nghề rối nước. Phường rối nước của làng khởi sắc trở lại, thu hút được khách đến xem, trong đó có cả du khách nước ngoài. Phường rối nước Đào Thục đã trở thành làng rối Việt Nam và được mời đi biểu diễn ở Trung Quốc, Nhật Bản, Hà Lan...

Tháng 10-2010, Hội Di sản Văn hóa Thăng Long-Hà Nội đã tặng ông danh hiệu Người bảo vệ di sản văn hóa do đã có thành tích xuất sắc trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa. Năm 2011, Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch tặng Đinh Thế Văn, Nghệ nhân múa rối nước Đào Thục Kỷ niệm chương vì có nhiều đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và phát triển ngành văn hóa, thể thao, du lịch. Cùng với việc phát triển di sản văn hóa phi vật thể, Đại tá Đinh Thế Văn còn góp phần tu bổ lại đình Đào Thục, chùa Thanh Phúc, hai di tích được xây dựng tại địa phương từ nhiều thế kỷ trước.

Bài và ảnh: CHÍ HÒA