Tính từ năm 2011 đến tháng 5-2019, lực lượng công binh các đơn vị, địa phương thuộc Quân khu 9 đã thu gom được hơn 287 tấn bom, mìn, vật nổ. Các tỉnh: Tiền Giang, Bến Tre, Sóc Trăng và Đồng Tháp là những địa phương có số lượng bom, mìn, vật nổ được phát hiện và thu gom nhiều nhất. Theo Thượng tá Nguyễn Văn Quý, Phó tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh Tiền Giang: Tiền Giang là địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề của bom, mìn, vật nổ còn sót lại sau chiến tranh. Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 128 khu vực (gần 92.000ha) đã và đang được rà phá, thu gom bom, mìn, vật nổ. Riêng từ năm 2015 đến nay, lực lượng công binh của tỉnh đã thu gom được 85 quả bom và 134 quả mìn các loại.  

Thực tế, quá trình rà phá, thu gom bom, mìn, vật nổ ở các địa phương còn gặp nhiều khó khăn. Trung tá Vũ Như Quỳnh, Trưởng ban Công binh, Phòng Tham mưu, Bộ CHQS tỉnh Tiền Giang cho biết: "Khó khăn lớn nhất là về phương tiện và lực lượng. Ngoài ra, việc nhận dạng bom, mìn, vật nổ cũng không dễ bởi về cơ bản hình dáng, kích thước, màu sơn đã thay đổi. Nhiều trường hợp bom, mìn, vật nổ được người dân phát hiện nhưng chưa rõ nguồn gốc. Nơi phát hiện và thu gom nằm ở vùng sâu, địa hình là ao hồ, sình lầy rất khó cơ động... ".

Đội thu gom, xử lý của Lữ đoàn Công binh 25 chuẩn bị huỷ nổ bom, mìn, vật nổ.

Thiếu tá Nguyễn Thế Nghiêm, Trưởng ban Công binh, Phòng Tham mưu, Bộ CHQS tỉnh Sóc Trăng dẫn chứng thêm: "Nhiều quả bom nằm sâu dưới ao nuôi cá của người dân. Như lần thu gom quả bom ở xã Hồ Đắc Kiện, huyện Châu Thành (Sóc Trăng), chúng tôi phải nhờ phương tiện, máy móc của bà con bơm nạo vét bùn, sau gần 3 ngày mới lấy được. Hoặc vừa rồi, xử lý một quả bom ở phường Vĩnh Phước, thị xã Vĩnh Châu nằm sâu trong vuông tôm của người dân, anh em phải thay phiên nhau gánh cả cây số ra điểm tập kết...".

Số lượng bom, mìn, vật nổ chưa được thu gom đang gây ô nhiễm, ảnh hưởng không nhỏ  đến sự phát triển kinh tế-xã hội của các địa phương và tính mạng, sức khỏe người dân. Vì vậy, công tác khắc phục hậu quả bom, mìn, vật nổ ở địa bàn ĐBSCL là yêu cầu bức thiết, đòi hỏi sự chung tay của cấp ủy, chính quyền các địa phương, các cơ quan liên quan và cả cộng đồng.

Theo Trung tá Phạm Vũ Long, Trưởng ban Công binh, Phòng Tham mưu, Bộ CHQS tỉnh Đồng Tháp: Để nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác rà phá bom, mìn, vật nổ, rất cần sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền trong đầu tư mua sắm trang thiết bị, phương tiện cho lực lượng công binh địa phương. Đồng tình với quan điểm này, Thiếu tá Nguyễn Thế Nghiêm nêu thực trạng: "Nhiều quả bom lớn nằm ở vị trí hiểm trở, địa bàn vùng sâu, đi lại khó khăn trong khi phương tiện, thiết bị chuyên dụng hiện đại phục vụ công tác này lại thiếu...".

Ở một khía cạnh khác, Theo Đại tá Phan Thế Phương, Trưởng phòng Công binh, Bộ Tham mưu Quân khu 9: Hiện nay, nhà kho phục vụ việc tạm cất giữ, bảo quản bom, mìn, vật nổ tồn sót sau chiến tranh ở các tỉnh ĐBSCL chưa được đầu tư xây dựng theo quy chuẩn. Ngân sách bảo đảm cho công tác này ở các địa phương còn khá hạn hẹp; việc thu gom, vận chuyển, xử lý, hủy nổ bom, mìn chủ yếu từ nguồn kinh phí của Quân khu 9.

Mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng xác định việc rà phá bom, mìn, vật nổ là nhiệm vụ quan trọng, lâu dài, nên các cơ quan, đơn vị, địa phương khu vực ĐBSCL luôn chủ động khảo sát địa hình, xây dựng kế hoạch và thống nhất chủ trương, biện pháp cũng như phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng trong triển khai thực hiện. Bộ tư lệnh Quân khu 9 giao trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị, địa phương và có sự theo dõi, giám sát chặt chẽ cũng như chỉ đạo tháo gỡ kịp thời những vướng mắc trong quá trình thực hiện. Bên cạnh đó, Lữ đoàn Công binh 25 còn tham mưu cho Bộ tư lệnh Quân khu 9 phối hợp với các cơ quan, đơn vị chức năng tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nâng cao trình độ, nghiệp vụ cho lực lượng công binh của các đơn vị, địa phương, bảo đảm quá trình rà phá bom, mìn, vật nổ an toàn tuyệt đối.

 THẾ HIỂN