Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ của nhân dân ta, các lực lượng vũ trang địa phương được trang bị pháo, cối... Bằng cách độc lập, sáng tạo của mình, các đơn vị pháo binh địa phương đã lập nên những chiến công rực rỡ, góp phần làm phong phú nghệ thuật chiến tranh nhân dân Việt

Huấn luyện thực hành tại Đoàn B82 (Quân khu 1). Ảnh Phúc Thắng>

Một trong những đơn vị ấy là Đại đội nữ dân quân pháo binh Ngư Thủy anh hùng. Ngày đơn vị được thành lập () là thời điểm Mỹ tiến hành cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân trên miền Bắc nước ta dữ dội nhất. Được cán bộ, chiến sĩ Đại đội 9 pháo binh (tỉnh đội Quảng Bình) tận tình huấn luyện, đơn vị đã học tập với tất cả nhiệt tình và lòng khao khát mau chóng nắm được kỹ thuật pháo binh, làm chủ được những khẩu pháo 85 ly để sớm được đánh tàu chiến Hạm đội 7 của Mỹ, trả thù cho đồng bào quê hương bị chúng giết hại. Để tập ngắm bắn thật tốt, không thể tập mãi bằng mô hình tàu kéo trên bãi cát, vì nó không giống như tàu thật bị sóng xô đẩy, Chính trị viên Trần Thị Thản đã mượn mảng của Hợp tác xã đánh cá chèo ra biển khơi, cách đất liền 3-4km làm mục tiêu di động cho đơn vị học tập. Các ngày sau, buổi học nào cũng có 3 người đưa mảng ra biển. Và đơn vị còn táo bạo nhằm vào những lúc có tàu chiến địch xuất hiện trên biển để tập ngắm mục tiêu thật. Từng bước một, các pháo thủ đã dần dần nắm được yếu lĩnh, thao tác bắn. Có thể nói, về trình độ kỹ thuật bắn trên biển, về động tác và tốc độ thao tác, về mức chính xác của phần tử và sự hiểu biết về yếu lĩnh ngắm bắn thì chị em đã theo kịp các pháo thủ nam có quá trình chiến đấu. Mỗi lần thao tác đổi mới phần tử, từ lúc Khẩu đội trưởng hạ khẩu lệnh đến khi pháo thủ số 1 báo cáo “xong”, chỉ diễn ra trong vòng 5 đến 6 giây đồng hồ. Từ chị em ở Khẩu đội 1 đến Khẩu đội 4, ai cũng có thể làm nhiệm vụ của nhau. Trong chiến đấu, mỗi người làm một nhiệm vụ do tổ chức phân công, còn khi cần thì bất cứ ai cũng làm được số 1, Khẩu đội trưởng hay Trung đội trưởng. Chị em ở đài quan sát cũng vậy, đã dùng phương pháp đo cự ly để đánh tàu tuần dương.

Kể từ ngày thành lập đại đội đến trận đánh thắng đầu tiên, , vừa tròn 2 tháng 7 ngày. Hôm đó, với 3 loạt đạn Ca-nông 85 ly rất căng, rất chính xác và kịp thời, chị em đã lập chiến công đầu bắn cháy khu trục hạm Mỹ. Sau trận đánh đầu tiên giành thắng lợi, Đại đội củng cố được quyết tâm chiến đấu. Các mẹ, các chị và những bà con trước đây còn lo ngại, chưa tin tưởng vào chuyện đàn bà, con gái sử dụng nổi pháo bắn tàu chiến Mỹ, thì nay ngược lại, cứ nhắc đến Đại đội nữ dân quân gái pháo binh là tự hào, vui sướng, kể mãi chuyện tàu địch quáng quàng chạy trốn dưới làn đạn của chị em ra sao.

Các chiến sĩ nữ dân quân pháo binh Ngư Thủy không chỉ có đánh tàu chiến, mà còn nhiều lần đọ sức với máy bay phản lực Mỹ, khi chúng bắn phá dữ dội vào khu vực trận địa. Các cô đã nêu cao khí phách dũng cảm, mưu trí đánh trả chúng bằng súng bộ binh, nhằm thẳng lúc chúng bổ nhào là bắn. 50 ngày sau trận thắng đầu tiên, Đại đội lại bắn cháy thêm chiếc khu trục hạm thứ hai mang số 719 vào mờ sáng ngày . Lại thêm 50 ngày sau trận thứ hai, vào buổi trưa 16-5-1968, chiếc tàu khu trục Mỹ mang số hiệu 742 lại ăn đòn sấm sét của nữ pháo binh Ngư Thủy, mang khối lửa trên mình tháo chạy ra biển xa và đến ngày 14-6-1969, đơn vị lại bắn cháy chiếc tàu khu trục thứ 4 mang số 72.

Thế là trong bốn lần ra quân, bốn lần bắn cháy tàu khu trục của Hạm đội 7, Đại đội nữ dân quân pháo binh Ngư Thủy là một trong những đơn vị nữ dân quân đầu tiên trên miền biển miền Bắc nước ta lập nhiều chiến công xuất sắc và được Bác Hồ tặng cho huy hiệu của Người. Đại đội đã được thưởng một Huân chương Quân công hạng ba và một Huân chương Chiến công hạng nhất. Cả 37 nữ dân quân đều được thưởng huy hiệu Bác Hồ, huy hiệu “Ba đảm đang”, huy hiệu “Nguyễn Văn Trỗi” và huy hiệu “Hai giỏi”... Vinh dự và tự hào hơn, ngày 25-8-1970, Đại đội nữ dân quân pháo binh Ngư Thủy được Nhà nước tuyên dương đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Thế Vỵ