Lỵ trực khuẩn là viêm đại tràng cấp gây nên bởi lỵ trực khuẩn, tên khoa học là Shigella, có ở trong phân người bệnh và người lành mang trùng, hay những vật phẩm ô nhiễm khác. Bệnh lây truyền qua đường tiêu hóa phát tán nhanh đặc biệt ở những nơi tập trung đông người như các lớp mẫu giáo, hay các đơn vị bộ đội. Bệnh lưu hành quanh năm nhưng dễ thành dịch vào các tháng hè thu (tháng 4 đến tháng 10).

Mọi người đều có thể mắc bệnh lỵ trực khuẩn nhưng nhiều nhất vẫn là lứa tuổi từ 2 đến 3 tuổi. Bệnh khởi phát đột ngột với 2 hội chứng điển hình là nhiễm trùng nhiễm độc và hội chứng lỵ. Sốt cao 38-39 độ, nhức đầu, rét run, kèm theo đau quặn bụng từng cơn theo khung đại tràng mót rặn, đau rát hậu môn, đi đồng giả ngày (từ 10 đến 20, 30 lần/ngày) chất thải màu máu cá đặc trưng. Nhiều trường hợp có dấu hiệu mất nước, rối loạn điện giải trụy tim mạch, tụt huyết áp, đe dọa tính mạng nghiêm trọng nếu cấp cứu điều trị không kịp thời.

Để phòng, chống lỵ trực khuẩn bệnh đường tiêu hóa có hiệu quả với các đơn vị bộ đội cần tổ chức tốt, duy trì có hiệu quả bếp ăn tập thể một chiều có giám sát của trực ban, trực nhật chặt chẽ, kiểm tra nguồn thực phẩm đầu vào, đầu ra đúng quy trình kỹ thuật. Ngoài ra cần kiểm tra sức khỏe các nhân viên nấu ăn. Chú trọng nuôi cấy phân với tất cả các đối tượng nghi ngờ nhằm phát hiện sớm, cách ly và điều trị kịp thời người lành mang trùng tiềm ẩn một nguy cơ lây nhiễm, phát tán mầm bệnh dễ bỏ sót. Hằng ngày kiểm tra quân số ốm tại trại, chú trọng các đối tượng có rối loạn tiêu hóa để cách ly, điều trị, phát hiện khống chế, bao vây, dập tắt dịch kịp thời nhằm giữ vững quân số khỏe cho huấn luyện, học tập và công tác.

Bác sĩ Lại Văn Quyền