Huấn luyện bám sát thực tế địa bàn, thời tiết là nhiệm vụ của Đơn vị Không quân C17(Đoàn Không quân B70) trong đầu mùa huấn luyện năm 2010. Bằng kinh nghiệm bay trong nhiều năm tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ, các phi công của đơn vị đã thực hiện những bài bay khó nhằm để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ khi có yêu cầu đặt ra.

Bước vào năm huấn luyện 2010, ngoài việc tập trung huấn luyện các khoa mục ứng dụng chiến đấu, bay đề cao, đào tạo chuyển loại phi công, Đơn vị C17 đang tích cực huấn luyện tìm kiếm, cứu nạn trên các loại địa hình, nhất là địa hình rừng núi, sông, biển. Cuối tháng 3-2010, đơn vị đã cơ động 2/3 lực lượng, phương tiện từ sân bay Tân Sơn Nhất đến sân bay Cần Thơ để huấn luyện nhiều nội dung, trong đó có huấn luyện khoa mục chữa cháy, cứu người trên biển, hạ cánh bãi ngoài để chở nạn nhân đi cấp cứu, thả hàng cứu trợ…

Máy bay của Đơn vị C17 huấn luyện dập lửa từ trên không.

Những năm qua, thiên tai, cháy rừng, bão lũ... ở nước ta diễn biến rất phức tạp. Đầu năm 2010, những vụ cháy rừng ở Tây Bắc, Tây Nguyên, Cà Mau và một số vùng khác, gây thiệt hại lớn về tính mạng, tài sản của Nhà nước và nhân dân. Trong các vụ thiên tai đó, Bộ đội Không quân đã tổ chức thực hiện nhiều chuyến bay chở các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, địa phương đi thị sát, chỉ đạo công tác tìm kiếm, cứu nạn, khắc phục hậu quả, chữa cháy rừng và trực tiếp chở nước đi chữa cháy rừng khá hiệu quả... Theo ngành Khí tượng thủy văn, năm 2010, thời tiết nước ta tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, nhất là vào mùa mưa bão ở miền Trung, Tây Nguyên và bộ. Chính vì vậy, công tác tìm kiếm, cứu nạn phải được chuẩn bị tốt trong những điều kiện khó khăn nhất.  

Luyện tập các phương án tìm kiếm, cứu nạn đối với Bộ đội Không quân là một nội dung khá phức tạp, không phải phi công nào, tổ bay nào cũng có thể thực hiện tốt được. Thượng tá Trần Văn Quang, Chỉ huy trưởng Đơn vị C17 cho biết:

- Để nhiệm vụ huấn luyện tìm kiếm, cứu nạn đạt kết quả tốt, đơn vị phải chọn các phi công và nhân viên bay có nhiều kinh nghiệm; đồng thời phải chọn địa hình phù hợp với thực tế để luyện tập.

 Từ năm 1997 đến nay, Đơn vị C17 đã tổ chức hàng chục lần đi tìm kiếm, cứu nạn trong và sau các đợt thiên tai, bão lũ. Các lần thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện phức tạp, nhưng rất thành công phải kể đến đợt tìm kiếm, cứu nạn sau cơn bão Lin-đa (11-1997), mưa lũ ở Nam Tây Nguyên và miền Đông Nam Bộ tháng 6-1999; mùa lũ năm 2000 ở miền Tây Nam bộ, sau cơn bão Xang-san (6-2006), cơn bão Đu-ri-an (tháng 12-2006) và gần đây nhất là đợt mưa bão lịch sử ở các tỉnh miền Trung, Tây Nguyên năm 2009. Đơn vị còn thực hiện hàng chục chuyến bay báo bão, tìm kiếm tàu thuyền, ngư dân bị nạn ở trên biển, cấp cứu bộ đội và nhân dân bị bệnh trên quần đảo Trường Sa bảo đảm kịp thời, chính xác, an toàn tuyệt đối.

Đợt huấn luyện lần này, các phi công dày dạn kinh nghiệm, có trình độ bay cao của Đơn vị C17 như: Trần Văn Quang, Mai Đình Dương, Lê Quang Vinh, Ngô Vi Sơn, Nguyễn Văn Khải… tiếp tục thực hiện các bài bay hạ cánh bãi ngoài, múc nước dập lửa, tìm kiếm, cẩu người bị nạn trên mặt nước, thả hàng cứu trợ... Khoa mục bay múc nước dập lửa được tiến hành ngay trên sông Hậu Giang. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, đòi hỏi tổ bay, trực tiếp là phi công lái chính phải điều khiển máy bay chuẩn xác, nhanh chóng tìm nguồn nước gần nhất, thuận lợi nhất. Khi thực hiện giai đoạn múc nước, phi công phải cho máy bay bay ở chế độ treo. Lúc này máy bay làm việc với công suất rất cao, nên phải điều khiển thật khéo, thật chính xác. Khi múc nước xong, người lái cần tính toán đoạn đường bay ngắn nhất, xác định thời cơ thả nước dập đám cháy. Nếu xác định không tốt, nước sẽ không được thả đúng đám cháy và hiệu quả dập lửa không cao. Trường hợp bay cứu người trên biển, phi công cũng phải thực hiện chế độ bay treo ở độ cao trên 30 m, tầm quan sát phía dưới của tổ bay hạn chế. Vì thế, để thả nhân viên cứu hộ xuống an toàn, đến được nơi người bị nạn, các động tác của phi công điều khiển phải rất chuẩn xác, nhất là trong trường hợp người bị nạn đang trôi theo dòng nước.

Trao đổi với chúng tôi, Thượng tá Ngô Vi Sơn, người đã trực tiếp điều khiển máy bay cứu được 4 trường hợp người dân bị mắc kẹt giữa dòng sông ở Tây Nguyên và tham gia chở nhiều chuyến hàng cứu trợ ở Phú Yên, Gia Lai trong cơn bão số 11 năm 2009 cho biết:

- Không chỉ huấn luyện chữa cháy, cẩu vớt người, chúng tôi còn huấn luyện các tình huống thả hàng cứu trợ sao cho hiệu quả.

Thả hàng cứu trợ, một nhiệm vụ tưởng chừng như đơn giản, nhưng cần phải được huấn luyện thật kỹ, nhất là ở địa hình rừng núi, sông suối, biển… Nếu bay không tốt, hàng hóa thả xuống sẽ khó đến với người bị nạn khi họ ở những nơi hiểm trở, xa xôi.

Từ nay đến mùa mưa bão, Đơn vị C17 sẽ tiếp tục tiến hành nhiều đợt huấn luyện tìm kiếm, cứu nạn trong những điều kiện phức tạp, sát thực tế hơn. Quyết tâm của đơn vị là sẵn sàng cất cánh bất cứ lúc nào, trong điều kiện khí tượng cho phép để hoàn thành tốt nhiệm vụ. Đúng như Đại tá Lê Văn Hạnh, Chính ủy đoàn Không quân B70 khẳng định: Tìm kiếm, cứu nạn đã trở thành nhiệm vụ thường trực của Bộ đội Không quân. Nhiệm vụ này sẽ được huấn luyện nhuần nhuyễn như huấn luyện các khoa mục ứng dụng chiến đấu.

Bài và ảnh: Lê Phi Hùng