Chứng kiến sự hăng say, vô tư của thủy thủ, sĩ quan thuộc hai tàu hộ vệ của Hải quân Quân giải phóng Trung Quốc và các thủy thủ,  sĩ quan Hải quân Quân đội nhân dân Việt Nam trong các cuộc giao lưu văn hóa, thể thao tại Hải Phòng sau những ngày tuần tra vất vả, ai cũng thấy vui. Những cuộc giao lưu bổ ích như vậy đã giúp bè bạn quốc tế hiểu hơn về một Việt hòa bình, hữu nghị. 

Phó đô đốc Trần Thanh Huyền, Bí thư Đảng ủy-Chính ủy Quân chủng Hải Quân đã dành cho phóng viên Báo Quân đội nhân dân cuộc phỏng vấn.

PV: Đề nghị đồng chí nói về các hoạt động tuần tra chung trên biển giữa Việt với Trung Quốc, cũng như một số nước khác trong khu vực?

Phó đô đốc Trần Thanh Huyền.

Phó đô đốc Trần Thanh Huyền: Được sự đồng ý của hai Chính phủ và hai Bộ Quốc phòng Việt và Trung Quốc, Hải quân hai nước đã tổ chức thực hiện các chuyến tuần tra chung trên biển. Hải quân Việt và Trung Quốc thực hiện tốt các thỏa thuận mà hai bên đã cam kết về công việc tuần tra chung. Đến nay, hai bên đã phối hợp tiến hành 8 chuyến tuần tra chung với kết quả tốt, thực hiện đúng mục tiêu, kế hoạch đã đề ra. Ngoài các chuyến tuần tra chung, trong thời gian tới hai bên còn dự định tiến hành nhiều hoạt động khác, như diễn tập tìm kiếm cứu nạn, rà quét mìn, thủy lôi...

Ngoài Trung Quốc, Hải quân Việt còn tổ chức tuần tra chung 20 chuyến với Hải quân Thái Lan, 17 chuyến với Hải quân Cam-pu-chia. Để nâng cao chất lượng các cuộc tuần tra chung, lực lượng tuần tra của Việt và các nước đã thường xuyên rút kinh nghiệm sau những lần tuần tra. Kết quả lần tuần tra sau luôn có chất lượng cao hơn lần trước.

PV:  Đồng chí có thể nói rõ hơn về tầm quan trọng của  hoạt động  tuần  tra chung?

Phó đô đốc Trần Thanh Huyền: Các chuyến tuần tra chung giữa Việt với các nước đã đạt được mục đích rất quan trọng. Đó là duy trì trật tự, an ninh trên các vùng biển của Việt Nam liền kề với các nước, góp phần thực thi đúng những thỏa thuận, cam kết giữa các bên liên quan tới các khu vực của nước ta trên Biển Đông, khu vực Vịnh Bắc Bộ và Vịnh Thái Lan. Các bên đã đạt được nhận thức chung trong nhiều vấn đề quan trọng, làm ổn định tình hình. Ngư dân trên biển tin tưởng và an tâm sản xuất, đánh bắt… Ngoài việc tuần tra, Hải quân Việt Nam cũng đã thực hiện giao lưu với Hải quân các nước, tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, tạo sự đồng thuận trong giải quyết các sự vụ về an ninh, trật tự trên biển, tạo được lòng tin giữa Việt Nam với các bên. Sau mỗi chuyến tuần tra, Hải quân các bên càng hiểu nhau hơn.

PV: Thưa đồng chí, ngoài Trung Quốc, Cam-pu-chia và Thái Lan, vì sao chúng ta chưa tiến hành tuần tra chung với các nước còn lại trong khu vực?  

Phó đô đốc Trần Thanh Huyền: Hiện nay chúng ta mới tuần tra chung  với Thái Lan, Cam-pu-chia và Trung Quốc, mà chưa tiến hành tuần tra chung với các nước Phi-líp-pin, In-đô-nê-xi-a và Ma-lai-xi-a vì ta chưa kí kết được thỏa thuận tuần tra chung với 3 nước này. Thực hiện chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Quân chủng Hải quân đã gửi các văn bản đề nghị tiến hành các chuyến tuần tra chung tới các cơ quan Bộ Quốc phòng của 3 nước này.

Một điểm đáng lo ngại, trong khi chưa kí được các thỏa thuận tuần tra chung với các nước này, một số ngư dân của ta do thiếu hiểu biết về luật pháp quốc tế khi đánh bắt trên biển, đã bị phía bạn bắt giữ khi đánh bắt tại vùng biển chồng lấn.  

PV: Ngoài hoạt động tuần tra chung, để giữ yên vùng biển đã phân định, hướng tới giải quyết những vấn đề còn tồn tại về chủ quyền biển, đảo với các nước, trong đó có Trung Quốc, chúng ta cần chú ý tới vấn đề gì?

Phó đô đốc Trần Thanh Huyền: Tôi cho rằng giải quyết vấn đề biển, đảo cần có quá trình nhất định, trải qua nhiều bước. Đây là vấn đề khó khăn, phức tạp và lâu dài.

Với riêng Trung Quốc, trước hết cần tuân thủ nghiêm đường lối chính sách nhất quán của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước, hai Bộ Quốc phòng của hai nước. Cần tổ chức quán triệt và thực hiện thật tốt từ cơ sở. Giải quyết vấn đề tranh chấp này cần dựa trên cơ sở của những chứng cứ lịch sử, chứng cứ pháp lí, Công ước của Liên hợp quốc về Luật Biển 1982… Trong quá trình này, Việt - Trung Quốc nói riêng, các quốc gia có vùng biển liền kề nói chung cần thường xuyên tham vấn, trao đổi thông tin, thống nhất quan điểm giải quyết, tạo sự đồng thuận giữa các bên. Trong tổ chức thực hiện, cần giáo dục tuyền truyền để ngư dân, thủy thủ, sĩ quan và các bên liên quan… hiểu rõ vấn đề. Khi có vụ việc nảy sinh thì cần qua các kênh thông tin khác nhau, trao đổi để kịp thời giải quyết, không để xảy ra các vấn đề đáng tiếc.

PV: Thưa đồng chí, để xây dựng lực lượng Hải quân đủ mạnh làm nòng cốt phát huy với sức mạnh của toàn dân để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, vùng biển, thì chúng ta cần chú ý tới vấn đề gì?

Phó đô đốc Trần Thanh Huyền: Chúng ta đang triển khai hai nghị quyết rất quan trọng là Nghị quyết Trung ương VIII khóa IX về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, và Nghị quyết Trung ương 4, khóa X, về Chiến lược biển Việt Nam tới năm 2020. Để thực hiện tốt hai nghị quyết này, trong những năm vừa qua, Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng luôn quan tâm đến xây dựng lực lượng vũ trang nói chung, Quân chủng Hải quân nói riêng. Trong quá trình xây dựng và trưởng thành, Hải quân nhân dân Việt Nam cần phối hợp chặt chẽ với các lực lượng khác trong toàn quân, như các quân khu, các tỉnh, thành phố, Bộ đội Biên phòng, Lực lượng Cảnh sát biển… xứng đáng là lực lượng làm nòng cốt trong  công cuộc bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Ngoài ra, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, cần học tập kinh nghiệm và hợp tác chặt chẽ với các nước trên thế giới. Mở rộng hợp tác đối ngoại, trong đó có đối ngoại quân sự theo chủ trương đối ngoại của Đảng và chỉ đạo của Bộ Quốc phòng. Chú trọng quan tâm xây dựng quan hệ hữu hảo với các nước liền kề, các nước láng giềng, các nước truyền thống. Xây dựng đoàn kết, tạo dựng lòng tin vững chắc giữa Việt với các nước, để từ đó giải quyết tốt các vấn đề còn tồn tại.

-  Xin cảm ơn đồng chí.

NGUYỄN HÒA (thực hiện)