Xe tăng T 34. Ảnh: Internet

Hội nghị quân chính Tổng cục Kỹ thuật đầu tháng 2-1975 xác định các mục tiêu và biện pháp để chi viện hiệu quả vũ khí trang bị kỹ thuật (VKTBKT) cho chiến trường miền Nam. Trong đó, ngành kỹ thuật tăng-thiết giáp phải bảo đảm cho chiến trường Nam Bộ có lượng dự trữ 6 tháng đối với xe tăng, xe xích; chuẩn bị sẵn sàng các trạm, đội sửa chữa xe cấp binh đoàn cho các chiến trường Khu 5, Nam Bộ, Tây Nguyên. Ngành cũng tập trung sản xuất, cải biên phụ tùng xe máy; sửa chữa phục hồi các cụm máy, phụ tùng để phục vụ sửa chữa, đáp ứng nhu cầu chiến đấu.

Việc bảo đảm sửa chữa lớn, sản xuất vật tư kỹ thuật và khôi phục các cụm chi tiết, phụ tùng của xe tăng-thiết giáp lấy nòng cốt là Nhà máy Z153. Từ 1973 đến 1975, nhà máy cùng các lực lượng kỹ thuật tăng-thiết giáp tập trung bảo đảm kỹ thuật cho hàng trăm xe tăng-thiết giáp, vận chuyển hàng trăm tấn khí tài, đạn dược bổ sung cho các đơn vị trên chiến trường, như các Đoàn xe tăng H03, H73, H15 và B06... Đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh của chiến trường, nhà máy đã thành lập nhiều đội sửa chữa cơ động sẵn sàng lên đường làm nhiệm vụ.

Cuối năm 1974, Đội sửa chữa cơ động 153A, biên chế 66 cán bộ, nhân viên kỹ thuật, trang bị 2 xe công trình, một xe cẩu, 9 xe chở người và trang thiết bị lên đường vào Mặt trận B4, B5. Đội phối hợp với Đội 151A (Nhà máy Z151) bảo đảm kỹ thuật xe-máy cho Binh đoàn Hương Giang, sửa chữa 404 xe hỏng, trong đó có 58 xe xích, nâng hệ số kỹ thuật của xe tải từ 0,48 lên 0,7; xe kéo pháo từ 0,65 lên 0,8. Khi chiến dịch phát triển, Bộ chỉ huy tiền phương Tổng cục Kỹ thuật điều động Đội sửa chữa cơ động 153A tổ chức hành quân, bám sát đội hình chiến đấu, tham gia bảo đảm kỹ thuật cho Binh đoàn Hương Giang trong chiến dịch Trị-Thiên, giải phóng Đà Nẵng, 5 tỉnh miền Trung, đập tan phòng tuyến Phan Rang, Phan Thiết và bám sát cánh quân của binh đoàn giải phóng Bà Rịa-Vũng Tàu.

Cuối tháng 3-1975, nhà máy lại thành lập Đội cơ động 153B hành quân gấp vào Tây Nguyên, thu hồi, dồn dịch xe máy, xe tăng-thiết giáp chiến lợi phẩm; sửa chữa ngay tại chiến trường. Đội 153B, gồm 103 người, trang bị 3 xe công trình, 2 xe cẩu, một xe MAZ-500, một xe ZIL-157 và 11 xe tải, hành quân theo đường Trường Sơn vào Tây Nguyên. Đội được lệnh hành quân theo hướng Quốc lộ 14 về Bình Phước, bảo đảm kỹ thuật cho Đoàn 26 miền Đông Nam Bộ, rồi về Sài Gòn theo đường 13. Vừa hành quân, đội vừa làm nhiệm vụ thu hồi, cứu kéo, sửa chữa nhanh xe máy, xe tăng-thiết giáp bảo đảm cho các đơn vị bộ binh cơ giới tiêu diệt địch.

Ít lâu sau, nhà máy lại thành lập và điều động Đội cơ động 153C đi thẳng vào chiến trường Nam Bộ. Đội có 48 người, trang bị 3 xe công trình, một xe cẩu, 6 xe tải. Đến quân cảng Cam Ranh, đội được lệnh dừng lại, tiếp quản cơ sở sửa chữa xe-máy của ngụy, thu gom, dồn dịch, sửa chữa xe chiến lợi phẩm, kịp thời bổ sung xe-máy, vật tư phụ tùng cho các đơn vị tham gia chiến dịch Hồ Chí Minh.

NGUYỄN VŨ

(Theo tài liệu của Nhà máy Z153)