Tôi đến Nhà máy Z121 (Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng) đúng dịp đoàn viên, thanh niên đang sôi nổi thực hiện phong trào: “Mỗi đoàn viên là một ý tưởng sáng tạo, mỗi chi đoàn là một hộp thưsáng kiến, mỗi cơ sở Đoàn là một vườn ươm sáng tạo”. Gặp gỡ, trao đổi cùng những người trẻ và được nghe, được thấy sự sáng tạo của họ chuyển hóa thành việc làm cụ thể, tôi thực sự bị chinh phục.

Đại úy Nguyễn Mạnh Thắng, Bí thư Liên chi đoàn Xí nghiệp Cơ khí đưa chúng tôi đi thăm một số công trình do đoàn viên, thanh niên xí nghiệp đảm nhiệm. Một trong những sáng kiến được đánh giá cao là công trình thanh niên: “Hệ thống tẩy rửa tự động vỏ ống nổ”. Công trình từng đạt giải nhì Hội thi tuổi trẻ sáng tạo trong quân đội năm 2007.

Trước đây, việc tẩy rửa xử lý mặt ngoài các loại vỏ ống nổ nhôm được thực hiện thủ công, người công nhân phải tẩy trực tiếp sản phẩm trong các bể dung dịch độc hại mà năng suất lao động, chất lượng sản phẩm không cao… Từ thực trạng đó, lãnh đạo xí nghiệp Cơ khí cùng đoàn viên, thanh niên quyết tâm nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật nhằm tăng năng suất và giảm độc hại cho người lao động.

Thanh niên Nhà máy Z121 không ngừng nghiên cứu, ứng dụng KHKT trong sản xuất.

Sau quá trình miệt mài nghiên cứu, tập thể Ban Kỹ thuật Xí nghiệp Cơ khí đã chế tạo thành công Hệ thống tẩy rửa tự động thành phẩm các loại vỏ ống nổ nhôm. Với hệ thống này, năng suất lao động tăng gấp 6 lần so với cách làm thủ công trước đây lại nâng cao chất lượng sản phẩm. Đặc biệt hệ thống tự động hóa hoàn toàn công nghệ tẩy rửa, bảo đảm an toàn tuyệt đối, không còn trường hợp dung dịch vung té vào người công nhân gây cháy, bỏng… Không những vậy, hệ thống còn cho phép thay thế một số loại dung dịch đắt tiền, khó kiếm và độc hại trong công nghệ tẩy rửa như: xăng, cồn (mỗi tháng thay thế được hơn 2000 lít xăng và 1000 lít cồn…) tiết kiệm về điện, nhiệt năng là rất lớn. Tổng giá thành chi phí cho việc thiết kế, chế tạo, lắp đặt thấp hơn nhiều lần so với giá chào hàng của nước ngoài.

Sau khi đi tham quan một số công trình thanh niên, Đại úy Nguyễn Mạnh Thắng giới thiệu với tôi Đại úy QNCN Lê Đức Hạnh thuộc Đội Khoa học kỹ thuật (KHKT) trẻ của Nhà máy Z121, người đạt nhiều giải thưởng trong nghiên cứu cải tiến kỹ thuật mà nổi bật là hai công trình “Hệ thống cấp phôi tự động cho các thiết bị dập” và “Thiết kế chế tạo dụng cụ, đồ gá tổng lắp đặt bán tự động các loại bộ lửa đạn pháo” hoàn thành năm 2002 và 2004. Hai công trình của anh Hạnh giúp người lao động chuyển hoàn toàn việc thao tác thủ công sang bán tự động, nâng cao chất lượng sản phẩm quốc phòng, giảm nguy cơ mất an toàn, tăng năng suất lao động lên 4 đến 5 lần và làm lợi cho nhà máy hơn 500 triệu đồng mỗi năm. Đặc biệt cả hai công trình đều đạt giải nhì giải thưởng Tuổi trẻ sáng tạo trong quân đội, riêng công trình “Thiết kế chế tạo dụng cụ, đồ gá tổng lắp đặt bán tự động các loại bộ lửa đạn pháo” được lựa chọn tham gia giải thưởng KHKT thanh niên toàn quốc và đạt giải nhất năm 2006.

Tâm sự với chúng tôi, anh Hạnh cho biết:

- “Bí quyết” để tôi có được thành công như ngày hôm nay là mỗi lần đi công tác hoặc tham quan các nhà máy, xí nghiệp trong nước hay nước ngoài, gặp những công trình hiện đại mà có thể áp dụng vào quá trình sản xuất ở nhà máy, tôi đều để ý, tìm hiểu và ghi chép chi tiết cấu tạo của từng loại máy. Khi về, dựa trên nguyên lý, cấu tạo đã học được, tôi nghiên cứu chế tạo phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ và khả năng của nhà máy.

Hiện nay anh Hạnh đang nghiên cứu hai công trình “Máy dập đầu chì đầu đạn thể thao tự động” và “Máy dán nhãn kíp vi sai các loại”. Anh Hạnh bộc bạch:

- Là kỹ sư cơ khí, điều mong mỏi, khát khao nhất của tôi là làm sao có được nhiều sáng kiến, cải tiến kỹ thuật ứng dụng vào thực tế, đem lại hiệu quả cao trong sản xuất.

Để khích lệ tinh thần sáng tạo trong đội ngũ cán bộ, đoàn viên, thanh niên, Nhà máy Z121 có chế độ hỗ trợ kinh phí cho quá trình nghiên cứu sáng kiến. Cuối năm, những sáng kiến đem lại hiệu quả sẽ được khen thưởng, xếp loại cấp nhà máy và lựa chọn đưa dự thi cấp Tổng cục. Chính vì vậy, việc phát huy sáng kiến cải tiến kỹ thuật đã trở thành phong trào sâu rộng trong toàn nhà máy. Đây cũng là một trong những động lực nhằm thúc đẩy đoàn viên, thanh niên trong toàn nhà máy đồng lòng, đồng sức khắc phục mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ.

Được chứng kiến những dây chuyền sản xuất, những sản phẩm quốc phòng do cán bộ, đoàn viên, thanh niên Nhà máy Z121 nghiên cứu chế tạo, tôi thực sự khâm phục tài năng của họ. Chính đội ngũ cán bộ, đoàn viên, thanh niên của nhà máy đã tạo ra bước đột phá quan trọng trong sản xuất quốc phòng và kinh tế, nâng giá trị sản xuất của nhà máy từ 400 tỉ đồng năm 2006 lên gần 500 tỉ đồng năm 2007, và năm 2008 đạt gần 600 tỉ đồng. Trao đổi với lãnh đạo nhà máy, tôi được biết: Từ năm 1999 đến nay, phong trào “Tuổi trẻ sáng tạo” của đoàn viên, thanh niên đã phát huy vai trò năng lực của thanh niên trong sự nghiệp phát triển thương hiệu “Z121”. Đội KHKT trẻ đã đóng góp 829 sáng kiến, 171 công trình thí nghiệm, phần việc thanh niên có giá trị, làm lợi cho nhà máy hơn 40 tỉ đồng.

Bài và ảnh: ĐỨC THỊNH