Với những sản phẩm khoa học-công nghệ điển hình, gồm: Thiết bị xử lý nước bề mặt CB-2; công nghệ xử lý các chất hữu cơ bền khó phân hủy (POP), thuốc bảo vệ thực vật, hợp chất PCB... đã đưa thượng tá, thạc sĩ Lâm Vĩnh Ánh, Phó giám đốc Trung tâm Công nghệ xử lý môi trường (Binh chủng Hóa học) trở thành một trong những nhà khoa học tiêu biểu trong lĩnh vực nghiên cứu các chất xúc tác hóa học ứng dụng trong lĩnh vực xử lý ô nhiễm, bảo vệ môi trường.

Thạc sĩ Lâm Vĩnh Ánh chuẩn bị mẫu trước khi làm thí nghiệm.

Hơn 20 năm, kể từ năm 1985 sau khi tốt nghiệp chuyên ngành hóa-phóng xạ khóa 15, Học viện Kỹ thuật quân sự, kỹ sư Lâm Vĩnh Ánh kiên trì đi theo con đường nghiên cứu khoa học. Được biên chế vào Viện Hóa học quân sự, biệt phái công tác ở Viện Năng lượng hạt nhân Đà Lạt, anh đã đi sâu nghiên cứu chế tạo các chất trao đổi i-ông vô cơ ứng dụng trong quá trình tách chiết các chất đồng vị phóng xạ. Từ năm 1987, anh tập trung nghiên cứu về chất xúc tác để xử lý các chất POP, đưa các ô-xít kim loại sử dụng cho phản ứng ô-xy hóa và đưa chất phụ gia làm xúc tác trong quá trình thiêu đốt (phân hủy ở nhiệt độ cao) đối với hợp chất POP. Anh nhận thấy khi phân hủy hợp chất POP bằng phương pháp thiêu đốt, có thể sẽ tạo ra sản phẩm độc, nhất là khi có mặt của nguyên tố clo, dễ hình thành các chất siêu độc như đi-ô-xin. Nếu đưa chất xúc tác vào quá trình phân hủy nhiệt độ cao sẽ ngăn cản quá trình tái trùng hợp của các sản phẩm cháy, không để tạo ra các hợp chất độc hơn. Anh cũng nghiên cứu các chất xúc tác phù hợp để phân hủy hiệu quả các chất POP ở nhiệt độ thấp, giảm các chi phí về năng lượng trong quá trình thiêu đốt. Theo hướng này, anh đã tạo ra các chất xúc tác trên cơ sở ô-xít đồng, kết hợp các hợp chất trợ xúc tác như ô-xít crôm, ô-xít xê-ri... Nhờ đó, anh đã nghiên cứu xây dựng các công nghệ xử lý chất hữu cơ bền, áp dụng xử lý an toàn số lượng lớn thuốc bảo vệ thực vật tồn đọng, nhập lậu, quá hạn, ngăn chặn việc gây ô nhiễm môi trường. Phương pháp công nghệ xử lý chất hữu cơ bền, hợp chất POP của trung tâm do anh chủ trì nghiên cứu có ưu điểm là cơ động tốt, phù hợp với điều kiện nước ta.

Thạc sĩ Lâm Vĩnh Ánh cùng với các cộng sự đã triển khai nghiên cứu thành công nhiều đề tài chế tạo vật liệu hấp phụ, hấp thụ cho xử lý ô nhiễm môi trường, trong đó có thiết bị xử lý nước bề mặt CB-2. Thiết bị CB-2 đã được Bộ Quốc phòng và nhiều tổ chức phi chính phủ lựa chọn đặt mua để cung cấp cho nhân dân các vùng bị lũ, lụt, đồng bằng sông Cửu Long và các địa phương vùng núi, vùng sâu, vùng xa... Hiện nay, anh đang phát triển mở rộng nghiên cứu về chất xúc tác hóa học trong đề tài nghiên cứu sinh tiến sĩ để bảo vệ trong thời gian tới.

Bài và ảnh: Thành Đông