QĐND - Hơn 140 ngôi mộ mà ông miệt mài tìm kiếm trong suốt 30 năm qua là minh chứng tình cảm của người thương binh già đối với những đồng đội đã hy sinh. Ông là Mai Xuân Lụa, đội trưởng đội tìm kiếm hài cốt liệt sĩ xã Hương Chữ, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên-Huế.

Ông Mai Xuân Lụa thắp hương cho đồng đội tại nghĩa trang liệt sĩ xã.

Trở về sau cuộc chiến tranh giữ nước với thương tật đầy mình, nhưng ông Lụa hễ biết được nơi nào có phần mộ liệt sĩ là ông tìm đến. Từ núi rừng miền Tây, cho tới tận vùng biên giới Việt Nam - Lào, Việt Nam- Cam-pu-chia, ông vẫn tìm tới cho bằng được. Có khi là chuyến đi vài ngày, có khi là cả tháng, kể cả những chuyến về không vẫn không làm ông nản chí. Điều đó càng làm cho ông thêm quyết tâm với công việc mình đang làm. “Hễ nghe nói đâu có mộ liệt sĩ là ông ấy cơm đùm gạo bới đi cho bằng được. Thấy tui không hài lòng, ông an ủi: Tui may mắn tránh được bom đạn, được trở về. Còn các anh không may nằm lại nơi núi rừng lạnh lẽo. Vì vậy, chừng nào tui sống tui phải đưa cho bằng được các anh ấy về. Bà và mấy đứa cố gắng giúp tui” - bà Nguyễn Thị Suối, vợ ông Lụa tâm sự.

Cái tên “ông Lụa tìm mộ liệt sĩ” được nhiều người biết đến. Từ khắp nơi, những cuộc điện thoại, thân nhân liệt sĩ tìm đến nhờ ông tìm mộ. Ông kể: “Tôi tìm mộ dựa vào kinh nghiệm những năm chiến đấu, có được thông tin về danh tính, đơn vị, năm hy sinh là tôi dựa vào đó mà xác định nơi chôn cất”. Mặc dù đảm nhận công việc ở xã nhưng ông cố gắng sắp xếp thời gian cho việc tìm hài cốt liệt sĩ. Có những gia đình sau bấy nhiêu năm không tìm thấy nhưng đến tay ông thì những hài cốt liệt sĩ đó cũng  được trở về với quê hương, gia đình.

Công việc tìm kiếm của ông không phải lúc nào cũng hiệu quả, đôi khi cũng có những chuyến về không. Thế nhưng trong số 364 phần mộ ở nghĩa trang liệt sĩ xã thì có đến 1/3 là mộ do chính tay ông cất bốc hài cốt liệt sĩ và an táng. Chưa kể một số được chuyển về cho người thân của họ ở các tỉnh. "Tuổi tui đã lớn, trong người lại nhiều bệnh, nếu không tìm gấp, mai sau tui chết ai biết đường đưa mấy anh về. Tui còn biết điểm an táng gần hai chục hài cốt khác, định tìm về nhưng nghĩa trang xã hết chỗ rồi. Kiến nghị lên cơ quan chức năng, người ta nói đợi bố trí vốn mở rộng nghĩa trang rồi năm sau mới cất bốc được", ông Lụa trăn trở.

Hiện tại, ông đang là Bí thư chi bộ thôn Phú Ổ, xã Hương Thủy, vừa là Ủy viên Ban giao thông thủy lợi của xã. Với những đóng góp của mình trong việc xây dựng nông thôn mới ông được nhận nhiều bằng khen và giấy khen do xã, huyện trao tặng.

Bác Phan Văn Thái, cựu chiến binh cho biết: “Ông Lụa là một người đảng viên gương mẫu. Gia đình không mấy khá giả, đứa con gái bị nhiễm chất độc da cam, mọi công việc trong gia đình ông đều nhờ vào người vợ tảo tần. Còn với ông, đôi tay khi xưa cầm súng thì nay lại cầm cuốc, xẻng vượt khó khăn để mang lại niềm hy vọng cho biết bao gia đình liệt sĩ”.

Bài và ảnh: Đăng Đức