Lúc 4 giờ 30 phút ngày 24-4-1972, ta nổ súng tiến công tiêu diệt địch ở tại cụm cứ điểm Đắc Tô-Tân Cảnh. Sau khi diệt các lô cốt, hỏa điểm của địch ở sát cửa mở, xe tăng của ta yểm trợ vượt lên dùng hỏa lực chi viện, dắt bộ binh xung phong tiêu diệt đánh chiếm các mục tiêu bên trong căn cứ.

Trung đội xe tăng 3 thuộc Đại đội 7, Tiểu đoàn 297, Mặt trận Tây Nguyên (nay là Tiểu đoàn 3, Đoàn H73, Binh đoàn Tây Nguyên do Trung đội trưởng Nguyễn Nhân Triển chỉ huy, được giao nhiệm vụ phối hợp tiến công trên hướng tây bắc. Sau khi phối hợp với đồng đội tập trung hỏa lực diệt 3 xe tăng và nhiều hỏa điểm, ụ súng của địch đánh vào trung tâm sở chỉ huy Trung đoàn 42 ngụy. Đến 8 giờ cùng ngày, ta cơ bản làm chủ khu vực Đắc Tô-Tân Cảnh. Bộ Tư lệnh mặt trận quyết định điều một trung đội xe tăng vận động theo đường 18 lên hiệp đồng với trung đoàn 1, Đoàn 2, tiêu diệt địch ở căn cứ Đắc Tô 2. Mặc dù không có thời gian chuẩn bị nhưng Nguyễn Nhân Triển đã chấp hành nghiêm mệnh lệnh, vừa cơ động, quan sát nắm địch, đồng thời dẫn trung đội vận động với tốc độ cao, dũng cảm vượt qua các trận địa, sự bắn phá ác liệt của máy bay địch để đến căn cứ Đắc Tô 2 trước thời gian. Quân địch thấy xe tăng ta ít, đã điều xe tăng ra ngăn chặn.

Do đi đầu đội hình nên xe tăng 377 rơi vào tình thế rất hiểm nghèo, lọt vào giữa vòng vây của địch. Trong tình thế nguy nan, Nguyễn Nhân Triển đã bình tĩnh chỉ huy xe mình tả xung hữu đột, bắn cháy 7 xe M41, làm rối loạn đội hình địch. Xe tăng 354, 369 trên đường cơ động, biết xe tăng 377 gặp khó khăn chờ chi viện đã chạy với tốc độ cao nhất lao lên trận địa, bắn cháy 3 xe tăng địch. Lúc đó, một xe tăng địch ở phía Nam sân bay đã bắn trúng xe tăng 377, xe bốc cháy, các thành viên trong xe đã anh dũng hy sinh. Lúc này xe tăng, bộ binh ta mãnh liệt tiến lên tràn vào tiêu diệt địch, làm chủ căn cứ Đắc Tô 2.

Đối với xe tăng, đây là trận đầu ra quân đánh thắng ở chiến trường Tây Nguyên với địa hình rừng núi phức tạp. Tập thể kíp xe tăng 377 đã lập kỷ lục về hiệu suất chiến đấu cao: 1 xe tăng ta tiêu diệt 7 xe tăng địch trong một trận đánh. Với chiến công trên, tập thể xe tăng 377 đã nêu tấm gương sáng về bản lĩnh chính trị kiên cường, điển hình về tinh thần kiên quyết tiến công tiêu diệt địch, nêu cao chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong chiến đấu.

Trung tá Đồng Văn Ngọc, phó chính ủy Đơn vị H73 trong câu chuyện với chúng tôi cho biết: “Với thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, kíp xe tăng 377 đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là niềm vinh dự của gia đình bốn liệt sĩ trong kíp xe tăng 377 đã hy sinh anh dũng, đồng thời cũng là niềm tự hào, vinh dự của đơn vị xe tăng H73. Ngày 25-4-2009 tới, đơn vị sẽ làm lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân của kíp xe tăng 377. Buổi lễ này sẽ có gia đình bốn liệt sĩ Nguyễn Nhân Triển, Hoàng Văn Ái, Nguyễn Đắc Lượng và Trần Quang Vịnh tham dự. Để thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ và làm tốt công tác chuẩn bị đón nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho kíp xe tăng 377, Đơn vị H73 đã phát động đợt thi đua cao điểm “37 ngày đêm hành quân thần tốc, quyết thắng” (từ 19-3 đến 24-4), tập trung vào hai nội dung: Sẵn sàng chiến đấu, huấn luyện, làm công tác dân vận tốt; Chấp hành pháp luật, kỷ luật nghiêm. Khẩu hiệu hành động của đợt thi đua này là: Huấn luyện giỏi, kỷ luật nghiêm, đoàn kết tốt, vượt khó dẫn đầu, noi gương kíp xe 377”.

Xe tăng 377 đã trở thành kỷ vật vô cùng thiêng liêng, tự hào của Đơn vị H73 và gia đình các liệt sĩ.

TUẤN ANH-ĐÌNH HÙNG