QĐND - Theo Tổng giám đốc Lê Văn Thanh, cho đến nay, hoạt động liên kết hợp tác “công - nông- trí” ở Công ty cổ phần Mía đường Lam Sơn (Lasuco) vẫn được coi là mô hình “độc nhất vô nhị” trong cả nước. Lasuco thực sự là hạt nhân và là nòng cốt của vùng mía trong việc phát huy kinh tế tri thức, đưa tiến bộ khoa học công nghệ mới vào sản xuất, nâng cao trình độ tay nghề kỹ thuật cho người trồng mía, góp phần vào công cuộc xóa đói giảm nghèo, thúc đẩy phong trào thi đua làm giàu chính đáng của nông dân vùng mía đường Lam Sơn.

Đường kính thành phẩm của Lasuco đang được chuyển lên xe mang đi tiêu thụ. Ảnh: Đình Huệ

Hôm đến thăm Trung tâm Nghiên cứu Giống mía Lam Sơn (thuộc Công ty TNHH hai thành viên Lam Sơn - Sao Vàng), chúng tôi vô tình gặp chị Đặng Phương Châm, Giám đốc kỹ thuật Công ty cổ phần Phát triển Thiên nhiên xanh, (có trụ sở tại Hà Nội). Chị Đặng Phương Châm chính là em gái của nữ Anh hùng liệt sĩ Đặng Thùy Trâm... Công ty mà chị Đặng Phương Châm đang làm việc chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực công nghệ sinh học ứng dụng, đó là tạo ra những giống cây có chất lượng cao phục vụ nông dân. Tại công ty đang có nguồn gien khoảng 100 loại, gồm các giống hoa, cây công nghiệp, cây làm thuốc, cây lâm nghiệp, cây nông nghiệp, trong đó có các loại giống mía.

Gặp chúng tôi, chị Đặng Phương Châm bày tỏ: “Là người hoạt động trong lĩnh vực công nghệ ứng dụng, chúng tôi rất trăn trở là tại sao năm nào nước ta cũng đi mua giống mía của nước ngoài. Trong khi đó trong nước có những loại giống rất tốt, nhưng do trồng lâu nên bị thoái hóa. Vì vậy, công ty chúng tôi đã phối hợp với Công ty cổ phần Mía đường Lam Sơn ứng dụng công nghệ sinh học để phục tráng giống mía bản địa. Đến nay có rất nhiều giống mía đã được phục tráng, cho năng suất cao. Không chỉ có mỗi việc phục tráng giống mía, lãnh đạo doanh nghiệp đã có hướng đi xa hơn, đó là mở rộng các loại cây canh tác khác như trồng hoa, trồng rau công nghệ cao. Sắp tới chúng tôi sẽ giúp công ty thực hiện trồng cà chua, trồng rau trong nhà kính. Khi được kết hợp với một doanh nghiệp như Lasuco, chúng tôi rất yên tâm, vì họ có tiềm lực vốn đầu tư, quy mô sản xuất lớn và quan trọng hơn là họ sẽ lo được đầu ra cho sản phẩm”.

Đưa chúng tôi đi thăm Trung tâm Nghiên cứu giống mía Lam Sơn, ông Lê Phú Hải, Phó giám đốc Công ty TTHH Lam Sơn - Sao Vàng tâm sự:

- Diện tích của Trung tâm này khoảng 70ha, có chức năng nghiên cứu, phục tráng lại các giống mía cũ nhưng có năng suất và chất lượng cao, phù hợp với thổ nhưỡng ở đây, đồng thời nhập một số giống mới về nghiên cứu, khảo nghiệm trước khi cung ứng cho công ty và vùng lân cận. Ngoài nghiên cứu, khảo nghiệm, phục tráng các giống mía, chúng tôi đang mở rộng sang một số loại cây trồng khác như hoa ly, trồng cà chua, rau sạch trong nhà kính theo mô hình của I-xra-en. Trong đó, sẽ áp dụng những kỹ thuật canh tác mới nhất, cây sẽ sinh trưởng trong môi trường có hệ thống điều khiển không khí, ánh sáng, độ ẩm, tưới nước tự động... Trước mắt, chúng tôi sẽ trồng thử nghiệm khoảng 2ha, sau đó sẽ từng bước mở rộng.

Có thể nói, coi trọng phát triển kinh tế tri thức mà trọng tâm là phát huy “chất xám” của các nhà khoa học, mạnh dạn áp dụng kỹ thuật công nghệ mới vào sản xuất là khâu đột phá từ nhiều năm nay ở Công ty cổ phần Mía đường Lam Sơn. Hướng đi ấy đang tiếp tục được triển khai tại Công ty TNHH hai thành viên Lam Sơn - Sao Vàng (doanh nghiệp liên kết mà Lasuco nắm giữ tới 90,5% số vốn điều lệ). Sự thực, những năm qua Lasuco đã không tiếc tiền trong việc phát triển nguồn nhân lực, tập trung đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ kỹ thuật, đồng thời đầu tư mua sắm nhiều thiết bị mới, ứng dụng công nghệ tiên tiến vào sản xuất. Tổng giám đốc Lê Văn Thanh cho chúng tôi biết: Ngay từ những năm đầu, mặc dù trong hoàn cảnh rất khó khăn về vốn, Công ty vẫn đầu tư xây dựng Trung tâm Nghiên cứu khảo nghiệm giống mía, du nhập khoảng gần 300 loại giống trong và ngoài nước về khảo nghiệm, phát triển lâu dài; đồng thời đầu tư xây dựng Phòng nhân nuôi cấy mô. Lasuco cũng tranh thủ sự giúp đỡ hỗ trợ của các cơ quan khoa học và các nhà khoa học, triển khai nhiều đề tài, dự án ứng dụng thành công nhiều tiến bộ kỹ thuật như: Nhân tạo giống mía có năng suất cao, có tính chống chịu thời tiết, môi trường; nghiên cứu sản xuất chế phẩm phân bón sinh học từ chất phế thải sản xuất cồn phục vụ cho vùng mía đạt kết quả cao, được công nhận cấp quốc gia; chế tạo thiết bị và nghiên cứu sản xuất thử thành công chất phụ gia bê tông từ dịch hèm, đồng thời dùng vi sinh để nghiên cứu sản xuất phân bón lỏng thương hiệu Bảo Nông tưới cho mía, tăng năng suất mía nguyên liệu lên từ 30 đến 40%. Đặc biệt, Công ty đã triển khai các đề tài dư án công nghệ cao như tưới nước nhỏ giọt, đưa năng suất mía tăng gấp 2 lần, ứng dụng kỹ thuật sản xuất hữu cơ tạo ra sản phẩm đường sạch cho tương lai. Công ty cũng đã đầu tư cơ giới hóa vào vùng nguyên liệu. Đến nay, hơn 90% khâu làm đất, rạch hàng trồng mía đã được cơ giới hóa, giúp nông dân giảm được lao động thủ công nặng nhọc, tăng năng suất lao động và sản lượng cây trồng.

Vẫn theo Tổng giám đốc Lê Văn Thanh, về mặt quản lý, Công ty cổ phần Mía đường Lam Sơn là doanh nghiệp trong nước sớm áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000 thành công từ năm 1998, xây dựng và đăng ký bảo hộ và sở hữu thương hiệu Lasuco từ năm 1999. Công ty cũng là doanh nghiệp Việt Nam đầu tiên ứng dụng hệ thống quản trị IRP phiên bản ORACLE (Mỹ) vào công tác quản trị doanh nghiệp từ năm 2005.

Tranh thủ sự giúp đỡ của các cơ quan nghiên cứu, các nhà khoa học chuyên ngành không có nghĩa là Lasuco coi nhẹ nguồn nhân lực “sân nhà”. Thực tế, việc chăm lo đào tạo bồi dưỡng, nâng cao trình độ tay nghề cho lực lượng lao động trong công ty và cả vùng mía đáp ứng yêu cầu ứng dụng công nghệ mới, thiết bị tiên tiến đã trở thành nhiệm vụ thường xuyên, xuyên suốt trong quá trình phát triển của công ty. Đến nay, tại Lasuco đã có gần 200 kỹ sư, kỹ thuật cao, 98% lao động trong doanh nghiệp được qua đào tạo. Đây chính là nhân tố quyết định để hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển và tăng trưởng bền vững, tốc độ cao.

Được Nhà nước cho phép, Lasuco đã thành lập hẳn một trường đào tạo nghề cho công nhân và nông dân trong vùng. Đó chính là Trường Cao đẳng nghề Lam Kinh, vừa đi vào hoạt động cuối năm 2009, hiện đang đào tạo dạy nghề cho gần 2000 lao động nông nghiệp trong vùng mía đường Lam Sơn. Đây sẽ là chiếc nôi đào tạo quan trọng để phát triển nguồn nhân lực nông thôn có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa, xây dựng nông thôn mới theo tinh thần Nghị quyết Trung ương 7 (khóa X) và Quyết đinh số 1956/QĐ-TTg ngày 27-11-2009 của Thủ tướng Chính phủ về đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020. 

Một chương mới đang mở ra cho vùng đất Lam Sơn - nơi mà Nguyễn Trãi đã viết trong Bình Ngô đại cáo là “Chốn hoang dã nương mình”. Chỉ có điều, nơi “hoang dã” thuở xưa ấy nay đang từng bước phát triển thành vùng trù phú, ngát xanh bởi sư ngọt ngào của cây mía.

Lê Thiết Hùng