Những con đường ở Nhơn Lý đã trở nên yên ả (ảnh: BĐO)

Suốt 2 tuần qua từ ngày 21-8 đến những ngày đầu tháng 9-2006, trên địa bàn xã Nhơn Lý (thành phố Quy Nhơn-Bình Định) đã xảy ra tình trạng nhân dân đập phá tài sản của một số doanh nghiệp Nhà nước, gây ảnh hưởng không nhỏ đến tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Cứ vào buổi chiều mỗi ngày, nơi đây luôn có vài trăm người, có ngày lên đến hơn 1.000 người, đa số là phụ nữ và trẻ em từ các thôn Lý Hưng, Lý Hòa, Lý Chánh, Lý Lương, xã Nhơn Lý, kéo đến 2 doanh nghiệp là Tự Lực và Tiến Pháp, đã được Nhà nước cho phép khai thác ti tan, đòi các cong ty này ngừng hoạt động với lý do việc thai thác khoáng sản sẽ làm cạn kiệt nguồn nước sinh hoạt, gây ô nhiễm môi trường, làm sạt lở đất ven biển dẫn đến động đất(?). Một số người hung hăng đập phá nhà xưởng, giàn giáo, trạm hạ thế… Số tài sản của hai doanh nghiệp thiệt hại hơn 300 triệu đồng. Các công ty này đã phải tháo dỡ hết máy móc và rút công nhân về.

Câu hỏi đặt ra là: Thực chất vấn đề này ra sao, lý do gì người dân xã Nhơn Lý lại ngang nhiên hành động như vậy? Và vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng, sự quản lý của chính quyền sở tại trong những ngày này như thế nào, mà để nhân dân bị kích động, gây rối và ngang nhiên đập phá tài sản của Nhà nước một cách công khai như vậy?

Trước hết cần khẳng định rằng, các Công ty khai thác khoán sản trên địa bản không làm ô nhiễm môi trường, bởi các công trình đặt trên đồi cát rộng cách xa khu dân cư, khai thác hoàn toàn bằng phương tiện hiện đại với công nghệ khép kín, hệ số an toàn cao, nguồn nước thải được rút tại chỗ và theo cam kết, sau khi khai thác từ 6 tháng đến 1 năm, các công ty này sẽ trả lại mặat bằng như ban đầu.

Còn nhớ, năm ngoái, cũng tại Quy Nhơn đã có lễ khởi công xây dựng khu kinh tế mở Nhơn Hội theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, Nhơn Lý là một trong những tiêu điểm của khu kinh tế, đã được hưởng lợi từ hệ thống cơ sở hạ tầng phục vụ dân sinh như cầu Nhơn Hội, đường Khe Đá Sứ… Tuy nhiên, người dân chưa được giải thích đầy đủ về các chủ trương lớn này, kể cả chưa được nghe bất cứ thông báo nào của ngành Tài nguyên-Môi trường và Ban quản lý dự án, dẫn đến nhận thức lệch lạc rằng, khai thác khoáng sản sẽ gây ô nhiễm môi trường và sạt lở đất, ảnh hưởng ngay trước mắt, còn chuyện lợi ích từ các dự án là chuyện của… tương lai. Hơn nữa, trước đây do một số hộ dân đã tổ chức khai thác trái phép ti tan, sau khi quy hoạch lại không được cấp chủ quản cho phép khai thác vì sự manh mún, khó kiểm soát, đặc biệt là gây ô nhiễm môi trường… nên đã phản ứng quyết liệt. Bên cạnh đó, một số kẻ xấu hám lợi kích động nhân dân, đã gây ra tình trạng trên. Ông Võ Ngọc Khải, ở thôn Lý Lương, nói: “Chúng tôi chẳng nghe chính quyền địa phương nói gì cả, đùng một cái thấy các công ty chở máy móc về dựng tại địa phương mình, làm sao mà nhân dân không lo. Giá như được thông báo trước, được giải thích có đầu đuôi, nhân dân yên tâm thì làm sao xảy ra sự việc đập phá máy móc”.