Cuộc diễn tập quân sự "Sứ mệnh hòa bình 2007" quy mô lớn của Tổ chức hợp tác Thượng Hải (SCO) đang diễn ra tại Nga được công bố là nhằm chống chủ nghĩa khủng bố, ly khai và cực đoan. Dù có nhằm mục tiêu nào thì đây vẫn là một cuộc phô diễn sức mạnh và ý chí của năm quốc gia thành viên, trước hết là Nga. Những điều chỉnh về chính sách đối ngoại, học thuyết quân sự hay xác định những ưu tiên đầu tư cho các cơ cấu sức mạnh kinh tế, quân sự trong nước của LB Nga trong thời gian qua cho thấy Nga đang nỗ lực giải bài toán tương quan "sức mạnh và lợi ích" trong thế chủ động vươn lên giành lại vị thế siêu cường mà Nga đã từng có.

Trong suốt cả thập niên 90 của thế kỷ trước, là quốc gia thừa kế Liên Xô trước đây, từng là một trong hai siêu cường thời chiến tranh lạnh, LB Nga bị lâm vào thế thụ động trên vũ đài quốc tế vì những sai lầm chiến lược trong việc đề ra và thực hiện các chính sách đối nội, đối ngoại. Những thành tựu kinh tế-xã hội lớn lao mà Nga giành được trong những năm đầu tiên của thế kỷ 21 đang tạo đà để nước Nga thực hiện những bước đi mạnh mẽ nhằm khẳng định vai trò của Nga trên thế giới, tức là Nga không thể tiếp tục ngồi ở "chiếu dưới" nữa mà cố gắng vươn lên để bảo vệ các lợi ích của mình ở mọi lúc, mọi nơi. Một loạt các hành động của Nga trong vài tháng gần đây thể hiện rất rõ điều đó: Cắm cờ ở đáy biển Bắc cực để khẳng định chủ quyền; Tuyên bố sẽ đưa hải quân trở lại Địa Trung Hải; Đưa máy bay ném bom chiến lược TU-95 bay tuần tiễu trở lại; Khởi động chương trình phòng không quy mô lớn; Đình chỉ thực hiện Hiệp ước về lực lượng vũ trang thông thường ở châu Âu (CFE) mà Nga đã ký với NATO, nhưng trên thực tế chỉ có Nga thực hiện; Cùng SCO tiến hành các cuộc tập trận quy mô lớn; Chủ động tham gia giải quyết các vấn đề Trung Đông, nơi Nga có lợi ích không hề nhỏ; Kiên quyết bảo vệ quan điểm của mình về vấn đề Cô-xô-vô, I-ran và Triều Tiên; Không nhượng bộ với các thái độ bài Nga trong các nước thuộc Liên Xô trước đây... Cũng trong thời gian qua, lãnh đạo Nga liên tục lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ các chính sách hai mặt của phương Tây trong giải quyết các vấn đề quốc tế nóng bỏng và trong quan hệ với nước Nga.

Các hành động này của Nga, thực ra, không hề mang tính tự phát mà là những bước đi tất yếu khi nội lực đã đủ mạnh nhằm khẳng định vị thế hùng cường của Nga. Tuy nhiên cũng phải thấy rằng, chính chính sách bao vây cô lập Nga, mà Mỹ và nhiều nước phương Tây khác chưa bao giờ ngừng thực hiện đối với Nga, là nhân tố thúc đẩy Nga vươn lên. Phương Tây chưa coi Nga là một đối tác bình đẳng và thường phớt lờ lợi ích của Nga. Nước Nga ngày nay không còn ảo tưởng như nước Nga của những năm 90 của thế kỷ trước bởi hàng loạt bài học mà Nga đã học được trong quan hệ với phương Tây.

Thực tế cho thấy, cơ cấu các hệ thống chính trị ở Nga hay ở các nước SNG khác hiện nay hoàn toàn mang tính tư bản, nhưng Mỹ và phương Tây vẫn luôn công khai chỉ trích Nga về dân chủ và nhân quyền, ngấm ngầm tiếp sức cho làn sóng "cách mạng màu sắc" ở các nước trong không gian SNG, tách các nước này khỏi tầm ảnh hưởng của Nga. Dù không còn đối thủ là khối Hiệp ước quân sự Vác-sa-va, NATO vẫn tiếp tục tồn tại và đã tràn sang phía Đông, tiến tới sát biên giới phía Tây nước Nga và hiện đang lôi kéo một số quốc gia khác trong SNG tham gia. Đồng thời, Mỹ đã thiết lập được một số căn cứ quân sự ở Trung Á, khu vực vốn thuộc tầm ảnh hưởng của Nga... Không gì hơn, đó là chính sách cô lập và làm suy yếu nước Nga mà ban lãnh đạo Nga hiện nay đã nhìn nhận nó một cách thấu đáo.

Nước Nga đang có tiềm lực mạnh về kinh tế để thực hiện mơ ước của mình. Sau hơn một thập niên khủng hoảng, nền kinh tế hiện nay đang được phục hưng mạnh mẽ với sự trợ giúp đáng kể do giá nhiên liệu trên thế giới tăng. Chính sách kinh tế và thuế thu nhập đang được thực hiện ở Nga được đánh giá khá thông thoáng và có tác dụng thúc đẩy phát triển. Với tốc độ tăng trưởng liên tục đạt hơn 7% mỗi năm như mấy năm gần đây, mục tiêu tăng gấp đôi GDP vào năm 2014 so với năm 2005 là hoàn toàn có khả năng được hiện thực hóa, dần đưa Nga trở thành nền kinh tế lớn thứ năm trên thế giới vào năm 2020 như các chuyên gia dự đoán. Dự kiến đến hết năm 2008, GDP của Nga sẽ đạt tới con số 1.100 tỷ USD. Nga hiện đứng thứ ba thế giới về dự trữ ngoại tệ. Tuy nhiên, những thành quả mà nước Nga giành được trong phát triển kinh tế không đổ vào một cuộc chạy đua vũ trang vô nghĩa bởi cuộc chạy đua như vậy không mang lại lợi ích thiết thực cho chính nước Nga và nước Nga cũng từng trải qua những hậu quả nặng nề của chạy đua vũ trang thời chiến tranh lạnh.

Trên cương vị người lãnh đạo cao nhất của LB Nga trong hai nhiệm kỳ liên tiếp, Tổng thống Nga V. Pu-tin đã thành công trong việc dẫn dắt nước Nga củng cố và mở rộng tiềm lực kinh tế, chính trị, quân sự và ngoại giao nhằm bảo vệ lợi ích của Nga và cân bằng lợi ích của Nga với phương Tây. Những hành động mà Nga thể hiện trong thời gian gần đây là thông điệp mạnh mẽ của điện Krem-li rằng, Mỹ và phương Tây hãy coi trọng nước Nga, coi Nga là đối tác bình đẳng, đừng đơn phương phớt lờ lợi ích của Nga. Nước Nga đang trở lại vị thế một siêu cường.

KIM TÔN