QĐND - Tình hình Ai Cập tiếp tục diễn biến phức tạp khi biểu tình bạo lực tiếp tục leo thang và bước sang ngày thứ năm, bất chấp việc Tổng thống Ai Cập Mu-ba-rắc ngày 29-1 đã sa thải nội các, cam kết cải tổ và huy động quân đội cùng xe bọc thép ở các thành phố để trấn áp biểu tình. Ít nhất đã có 74 người thiệt mạng và hơn 2.000 người bị thương trong các cuộc đụng độ giữa lực lượng cảnh sát và người biểu tình.

Mặc dù sa thải nội các và cam kết sẽ thành lập một chính phủ mới để thúc đẩy cải cách kinh tế và chính trị, nhưng Tổng thống Mu-ba-rắc tuyên bố không từ chức như những người biểu tình đòi hỏi. Tổng thống Mu-ba-rắc đã xuất hiện trên đài truyền hình quốc gia tối ngày 28-1 hứa chỉ định nội các mới ngay trong ngày 29-1. Ông cũng nói những ngày biểu tình vừa qua là một âm mưu gây mất ổn định cho Ai Cập. Tổng thống Mu-ba-rắc nhấn mạnh Ai Cập cần đối thoại, chứ không phải bạo lực. Ông cam kết chính quyền mới sẽ thúc đẩy các bước đi mới nhằm hướng tới tự do và dân chủ hơn nữa, giải quyết tình trạng thất nghiệp và nâng cao mức sống của người dân, cải thiện chất lượng dịch vụ…

Tình hình tại Ai Cập tiếp tục căng thẳng sau khi ông Mu-ba-rắc tuyên bố giải tán chính phủ. Ảnh: www.news.cn

Ngày 29-1, hàng nghìn người biểu tình tiếp tục tập trung tại quảng trường Ta-hơ-ri ở thủ đô Cai-rô đòi Tổng thống Mu-ba-rắc từ chức. Bạo lực cũng nổ ra tại thành phố cảng I-xmai-li-y-a ở phía Đông thủ đô Cai-rô với thành phần tham gia chủ yếu là công nhân cảng. Cảnh sát phải dùng đạn cao su và hơi cay để giải tán đám đông. Tại Cai-rô, cảnh sát đã huy động xe có vòi rồng đỗ dọc theo các đường chính. Chính quyền đã buộc phải huy động lực lượng quân đội và xe tăng tại các thành phố đề phòng bạo động. Tại thủ đô, quân đội đã thay thế cảnh sát để bảo vệ tòa nhà chính phủ và các trụ sở quan trọng của chính quyền. Tổng thống Mu-ba-rắc đã mở rộng lệnh giới nghiêm ban đêm trên toàn quốc.

Tối 28-1, bất chấp lệnh giới nghiêm, người biểu tình đã đốt phá nhiều tòa nhà ở Cai-rô, trong đó có một số tòa nhà chính phủ. Tiếng súng nổ đã vang trên đường phố. Trụ sở của đảng Dân chủ Quốc gia cầm quyền là một trong những nơi bị đốt. Một số xe của lực lượng an ninh bị đám đông biểu tình quây kín, bị lật trước khi phóng hỏa đốt. Làn sóng cướp bóc đã xuất hiện trên các đường phố. Diễn biến xấu ở Cai-rô buộc hãng hàng không quốc gia Ai Cập phải ngừng các chuyến bay đến thủ đô.

Giới quan sát nhận định, trong bối cảnh hiện nay thì khó có cách gì ngăn được làn sóng biểu tình mạnh mẽ tại Ai Cập. Những người biểu tình được hỏi đã trả lời họ sẽ tiếp tục biểu tình cho tới khi nào Tổng thống Mu-ba-rắc ra đi. Phát biểu trên kênh truyền hình France 24 ngày 29-1, ông En Ba-ra-đây, cựu Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), người được cho là có tiếng nói uy tín ở Ai Cập, tuyên bố Tổng thống Mu-ba-rắc "phải ra đi", đồng thời khẳng định các cuộc biểu tình phản đối sự cầm quyền của ông Mu-ba-rắc sẽ còn tiếp tục và thậm chí còn sâu rộng hơn.

Tính đến ngày 28-1, làn sóng biểu tình đã lan rộng ra các thành phố lớn trên toàn Ai Cập, bao gồm A-lếch-xan-đri-a, Xuy-ê, Át-xi-út và Pót Xết. Lực lực an ninh nói biểu tình đã xuất hiện ở 11 trong số 28 tỉnh của cả nước. Một trong những nơi biểu tình diễn ra bạo lực nhất là thành phố Xuy-ê với 13 người thiệt mạng và 75 người bị thương. Tại đây, người biểu tình chiếm vũ khí trong các đồn cảnh sát trước khi đốt các trụ sở này. Họ cũng đốt khoảng 20 chiếc xe của lực lượng này. Cảnh sát đã đấu súng ác liệt với người biểu tình nhằm ngăn chặn họ tấn công các đồn cảnh sát khác.

Theo AP, ngày 29-1, các giới chức an ninh Ai Cập cho biết ít nhất 74 người đã thiệt mạng, bao gồm cả người biểu tình và cảnh sát, trong các cuộc biểu tình chống chính phủ diễn ra gần như trên toàn Ai Cập. Họ cho biết ít nhất 750 cảnh sát và 1.500 người biểu tình đã bị thương trong các cuộc đụng độ.

Biểu tình cũng ảnh hưởng tới đời sống và sinh hoạt của người dân. Không chỉ dịch vụ điện thoại và internet bị phong tỏa, ngay cả việc mua lương thực cũng khó khăn. Tại các siêu thị dòng người xếp hàng dài để chờ mua bánh mì được bán với số lượng hạn chế, mỗi người 10 chiếc.

Những biến động ở Ai Cập tuần này là thách thức nghiêm trọng nhất đối với Tổng thống Mu-ba-rắc trong suốt 30 năm cầm quyền. Dưới sự lãnh đạo của ông Mu-ba-rắc, Ai Cập đã thu được các thành tựu kinh tế như GDP tăng và sự phát triển của lĩnh vực tư nhân với sự bùng nổ của ngành xây dựng và ngân hàng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, thành quả tăng trưởng gần như rơi hoàn toàn vào tay tầng lớp có liên quan tới chính trị, còn người dân bình thường thì hằng ngày vẫn phải vật lộn để mưu sinh, tìm việc làm.

Ngoài các hành động trấn áp biểu tình, chính quyền của Tổng thống Mu-ba-rắc cũng nỗ lực tìm những biện pháp khác để đối phó. Cuối tuần này, hàng loạt cuộc họp khẩn đã diễn ra. Tiếp theo đó là những cách đối phó ở tầm vĩ mô về kinh tế và chính trị, như tăng lương, tạo thêm công ăn việc làm và những biện pháp khác xoa dịu những bất mãn về kinh tế trong người dân.

Tình hình ở Ai Cập đang gây quan ngại cho cộng đồng quốc tế. Tổng thư ký LHQ Ban Ki Mun kêu gọi các nhà lãnh đạo và dân chúng Ai Cập không để bạo động leo thang. Trong khi một loạt nước khác đã lên tiếng kêu gọi Ai Cập cần có các bước đi thận trọng trong việc trấn áp biểu tình và nhanh chóng tìm ra các biện pháp giải quyết.

Mai Nguyên