QĐND - Sau khủng hoảng kinh tế và tài chính toàn cầu, dẫn tới bội chi ngân sách và nợ công ở nhiều nước, kể cả các nước có tiềm lực kinh tế lớn như Mỹ và Trung Quốc đã làm cho giá cả hàng hóa ở các nước trên thế giới ngày càng tăng cao, trong đó có nước ta. Vấn đề đó đã tác động lớn đến đời sống nhân dân, nhất là nông dân, công nhân, công chức Nhà nước và những người có thu nhập thấp, gặp nhiều khó khăn. Trước tình hình đó, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương và biện pháp, Chính phủ đã ra nghị quyết về kiềm chế lạm phát và bội chi ngân sách, giảm chi tiêu công, tập trung đầu tư cho phát triển sản xuất... Các địa phương đã có nhiều chính sách đầu tư cho sản xuất, hỗ trợ cho các doanh nghiệp kinh doanh để bình ổn giá, nhất là hai thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Những việc làm đó đã góp phần tích cực làm giảm bội chi ngân sách, thúc đẩy sản xuất phát triển, hạn chế sự gia tăng về giá cả... 

Người dân đang lo ngại giá thực phẩm tăng cao. Ảnh: Nhật Vương

Tuy vậy, trên thị trường giá cả nhiều mặt hàng vẫn không ngừng gia tăng, nhất là các mặt hàng thiết yếu bảo đảm đời sống hằng ngày như lương thực và thực phẩm; đặc biệt là các mặt hàng rau, củ, quả, thịt, cá... là mối lo của nhiều gia đình và ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của nhân dân trên cả nước, nhất là những người có thu nhập thấp. Trong khi đó dự kiến của nhiều nhà kinh tế, thì chỉ số tiêu dùng trong những tháng tới tuy có giảm, nhưng vẫn còn ở mức cao. Đây là vấn đề lớn đặt ra đối với các nhà quản lý và hoạch định chính sách.

Để góp phần ngăn chặn tốc độ leo thang giá cả của các mặt hàng tiêu dùng, nhất là lương thực và thực phẩm, xin có một số kiến nghị để các nhà quản lý và hoạch định chính sách nghiên cứu. Trước hết, ta nên phát động phong trào “Toàn dân tăng gia sản xuất”, để mọi người dân tận dụng các khu đất trống, điều kiện mà các gia đình có thể tận dụng để trồng rau màu, chăn nuôi gia súc và gia cầm, bảo đảm đời sống. Các tổ chức chính trị, xã hội và kinh tế, cũng cần xây dựng các mục tiêu, trong đó xác định rõ các tiêu chí chỉ đạo, hỗ trợ và giúp đỡ nông dân sản xuất. Nội dung này được xác định thành chỉ tiêu thi đua ở từng ngành và từng cấp. Mặt khác các nhà quản lý và các nhà kinh tế, rà soát các dự án chưa đủ điều kiện triển khai xây dựng, có thể cho nhân dân mượn đất trong thời gian ngắn từ 3 đến 6 tháng để tăng gia sản xuất. Các cơ quan nghiên cứu và các nhà khoa học hướng dẫn cho nhân dân trong thời gian đó nên trồng cây gì và nuôi con gì cho thích hợp. Các nhà hoạch định chính sách, nên có quy định cụ thể về chính sách hỗ trợ. Ví như các hộ trồng một sào rau, nuôi 100 con gia súc, 1000 con gia cầm, đăng ký bán theo hợp đồng với các doanh nghiệp kinh doanh, có địa chỉ theo quy định, sẽ được Nhà nước hỗ trợ bao nhiêu.

Bên cạnh đó cũng phải có chính sách hỗ trợ để khuyến khích các doanh nghiệp, trực tiếp về các địa phương thu mua nông sản và thực phẩm được hỗ trợ cho nông dân. Trong đó cũng cần quy định rõ, 1 tạ gia súc và gia cầm, 1 tấn rau quả được hỗ trợ là bao nhiêu. Những chính sách này cần được công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng để các tổ chức, doanh nghiệp và toàn dân biết. Đây là cơ sở để tạo ra nguồn sản phẩm dồi dào cho đầu vào và khống chế được đầu ra. Như vậy, giá cả sẽ có cơ sở để bình ổn một cách vững chắc và lâu dài hơn.

Hiện nay, ta mới lo bình ổn giá đầu ra, khống chế giá bán một số mặt hàng thiết yếu trong các siêu thị lớn. Các đối tượng đời sống có nhiều khó khăn, những người lao động và dân nghèo lại chưa được hưởng. Trong khi đó lại xảy ra một số tiêu cực như các phương tiện thông tin đã nêu. Vì vậy kiềm chế, bình ổn giá rất cần có sự vào cuộc của các cấp, các ngành, có giải pháp đồng bộ, cụ thể thì mới mong có hiệu quả.

PGS, TS  Bùi Thanh Sơn