Xuất khẩu gạo. Ảnh: Internet

Năm 2009 sản lượng lúa nước ta tăng cao, xuất khẩu gạo dự kiến đạt mức kỷ lục hơn 6 triệu tấn. Tuy nhiên, chúng ta cũng chỉ mới bội thu về sản lượng, chứ chưa bội thu về tiền. Làm thế nào để người nông dân vừa được mùa, vừa được giá, đó là nội dung trọng tâm của cuộc trao đổi giữa phóng viên Báo Quân đội nhân dân với ông Phạm Văn Bảy,  Phó chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam...

Giữ giá lúa cho nông dân

- Thưa ông, hiện nay lượng gạo xuất khẩu đang có xu hướng giảm, điều này có ảnh hưởng gì đến giá thu mua?

- Giá gạo thấp có nhiều nguyên nhân, trong đó có giá gạo thế giới. Ở ta nếu bán gạo xuất khẩu dưới 400USD/tấn  thì không thể đủ điều kiện để mua được với giá sàn của bà con. Trong thời gian tới, nếu chúng ta bán được cao sẽ mua cho nông dân cao hơn.

- Được biết đã có  một số doanh nghiệp bán phá giá, ép giá nông dân. Hiệp hội làm thế nào để xử lý doanh nghiệp và bù giá cho nông dân?

- Vấn đề này đúng là có. Hiệp hội đang kiểm tra và báo cáo cơ quan chức năng. Vừa qua gạo 5% tấm, Hiệp hội đề nghị không được bán dưới giá sàn nhưng có doanh nghiệp đã phá rào, vi phạm quy chế Hiệp hội đã được Bộ Công Thương thông qua. Thời gian tới nếu phát hiện, chúng tôi sẽ cương quyết xử lý và báo cáo lên các cơ quan chức năng. Theo quy chế, Hiệp hội có quyền xử lý  ở mức độ của Hiệp hội. Cao hơn nữa sẽ báo cáo về Bộ Công Thương. Đối với việc đền bù cho nông dân chúng tôi chưa có giải pháp cụ thể.

- Ông có thể cho biết đã có bao nhiêu doanh nghiệp bán phá giá?

- Số liệu chúng tôi đang điều tra và tổng hợp. Vấn đề này cũng rất phức tạp và tế nhị vì khi kiểm tra,  phải có những chứng từ liên quan đến hợp đồng, liên quan đến ngân hàng. Ngân hàng có những quy định về bảo mật của họ, vì vậy để xác minh được không dễ.

- Có thông tin hiện nay ở đồng bằng sông Cửu Long tồn đọng lúa nhiều, vậy có đúng không?

- Thông tin này Hiệp hội đã trực tiếp khảo sát và khẳng định là không đúng. Thông tin từ các thành viên Hiệp hội cho biết, không có lúa để mua vì lượng lúa vụ hè thu đã cạn dần và phải mua vét. Chỉ tiêu 500.000 tấn mà Hiệp hội đặt ra ngày 8-9 và sau đó Chính phủ ra văn bản yêu cầu ngày 20-9 chúng tôi lo phải sang tháng 10 mới đạt được. Hiện nay mới chỉ mua được  hơn 300.000 tấn. Điều này chứng tỏ lượng lúa gạo trong dân không nhiều. Chúng tôi đang hướng tới thu mua lúa vụ 3 (vụ thu đông) và vụ đông xuân tới.

Thị trường xuất khẩu khả quan hơn

- Ông dự đoán thế nào về thị trường từ nay đến cuối năm và năm 2010 để định hướng cho doanh nghiệp thu mua?

- Dự báo từ nay đến cuối năm, thị trường xuất khẩu sẽ khả quan hơn. Thời gian tới, chúng ta sẽ có những thị trường lớn, những hợp đồng tập trung sẽ được triển khai.

- Hiệp hội nhận xét gì về động thái thị trường thời gian tới khi Thái Lan sắp tung ra lượng dự trữ lớn cũng như I-rắc sắp đấu thầu mua gạo?

- Thái Lan hiện đang tồn khoảng gần 7 triệu tấn, nhưng họ đưa ra thị trường một cách khôn ngoan là đưa ra với giá ổn định ở mức cao chứ không ồ ạt, khi đấu thầu mà giá thấp là họ không bán. Theo chúng tôi biết, giá tồn kho của họ hiện rất cao... 

- Theo ông, năm nay liệu nước ta có thể  xuất khẩu được 7 triệu tấn gạo?

- Chúng ta lạc quan về sản lượng gạo xuất khẩu. Riêng con số 6 triệu tấn thì không có gì khó vì đến nay, chúng ta đã ký hợp đồng xuất khẩu được 5,8 triệu tấn gạo và đã giao 4,9 triệu tấn.

- Xin cảm ơn ông!

ĐỨC TIẾN (thực hiện)