QĐND - Hội nghị thượng đỉnh nhóm 5 nước mới nổi lớn nhất thế giới (BRICS), gồm Bra-xin, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi vừa họp tại thành phố Tam Á, Trung Quốc, đã thu hút sự chú ý của dư luận thế giới nhờ vai trò ngày càng nổi bật của nhóm này trên bàn cờ kinh tế, địa chính trị thế giới. Trong bối cảnh thế giới chưa thoát khỏi những hệ lụy của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, vai trò của BRICS được nhiều trông đợi. Chủ trì Hội nghị Thượng đỉnh nhóm BRICS là Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào với sự tham gia của Tổng thống Bra-xin Đin-ma Rút-xép (Dilma Rousseff), Tổng thống Nga Đ. Mét-vê-đép, Thủ tướng Ấn Độ Man-mô-han Xinh và Tổng thống Nam Phi Da-cốp Du-ma.

Lãnh đạo các nước BRICS tại Hội nghị ở Tam Á. Ảnh: AFP

Trong Tuyên bố chung của hội nghị, BRICS cam kết ủng hộ cải tổ hệ thống tiền tệ quốc tế nhằm thiết lập một hệ thống dự trữ tiền tệ quốc tế quy mô lớn, ổn định và đáng tin cậy. BRICS hối thúc tăng cường giám sát tài chính quốc tế và phối hợp chính sách để thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của các thị trường tài chính toàn cầu. Nhóm này cũng kêu gọi các nền kinh tế đang nổi chú ý những rủi ro của các luồng vốn đầu tư ồ ạt qua biên giới. BRICS nhấn mạnh tình trạng giá cả hàng hóa bất ổn, đặc biệt giá lương thực và năng lượng, tạo ra thách thức to lớn đối với quá trình phục hồi kinh tế toàn cầu. Nhóm kêu gọi nỗ lực mở rộng khả năng sản xuất hàng hóa, tăng cường đối thoại giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng nhằm cân đối cung-cầu đồng thời tiếp tục hỗ trợ các nước đang phát triển về vốn và công nghệ. Họ lưu ý rằng, sự phục hồi kinh tế toàn cầu hiện vẫn bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố không chắc chắn và các nền kinh tế lớn cần phối hợp các chính sách kinh tế vĩ mô nhằm thúc đẩy sự tăng trưởng mạnh mẽ, bền vững và cân bằng trong nền kinh tế toàn cầu.

BRICS kêu gọi tăng cường tiếng nói và vai trò của các nền kinh tế mới nổi cũng như các nền kinh tế đang phát triển trong các định chế tài chính cầu. BRICS cho rằng, cơ cấu quản lý của các tổ chức tài chính quốc tế cần phải phản ánh những thay đổi của nền kinh tế thế giới. Mặc dù các nền kinh tế mới nổi đã giành được tiếng nói lớn hơn trong Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), nhưng các nhà lãnh đạo BRICS cho rằng, vị thế của họ trong IMF vẫn chưa tương xứng. Theo các nhà lãnh đạo BRICS, cần cải cách hệ thống tài chính toàn cầu và cải tổ cơ chế hoạt động của Ngân hàng Thế giới (WB).

Kể từ khi hình thành đến nay, BRICS ngày càng tỏ ra là một trong những đầu tàu kinh tế thế giới, góp phần đáng kể cho tăng trưởng toàn cầu. Theo thống kê của IMF, đến cuối năm 2010, nhóm BRICS chiếm 18% GDP toàn cầu và 42% dân số thế giới. Tập đoàn tài chính và ngân hàng Goldman Sachs của Mỹ dự báo BRICS có thể trở thành 4 trong 5 nền kinh tế lớn nhất thế giới vào năm 2032. BRICS cũng là nhóm những quốc gia đầu tiên vượt ra khỏi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Vai trò ngày càng nổi bật của BRICS có thể thách thức vị trí của các nước phương Tây. Nhưng theo giới phân tích, đó là chuyện lâu dài và tương lai sẽ thế nào còn ở phía trước. Trên thực tế, nhóm BRICS đã đặt ra quá nhiều kỳ vọng, trong khi mới thành lập được vài năm. Sự phát triển của BRICS còn phụ thuộc vào ý chí hợp tác của các nước thành viên vốn bị chi phối ít nhiều bởi yếu tố lợi ích. Hiện nay, giữa những nước trong BRICS vẫn tồn tại những bất đồng trong các vấn đề thị trường xuất khẩu, tỷ giá hối đoái... và cả trong việc cải tổ HĐBA LHQ.

MAI NGUYÊN