Hàng trăm tấn hoa quả Trung Quốc nhập về mỗi ngày

Những nẻo đường hàng lậu

Giới buôn lậu vùng biên Lạng Sơn thường xuyên qua các cặp chợ đường biên phía Trung Quốc như: Pò Chài, Lũng Vài (đối diện với cửa khẩu Tân Thanh, Hang Dơi, Cốc Nam thuộc huyện Văn Lãng), Ái Điểm (đối diện với Chi Ma, huyện Lộc Bình) để khuân hàng về.

Những ngày áp Tết, mặt hàng “chủ đạo” là hoa quả, quần áo may sẵn và đồ gia dụng. Chợ Lũng Vài, Pò Chài được coi là những kho hàng khổng lồ toàn hàng giá rẻ bán cho người Việt. Giữa hai nước có các cửa khẩu tiểu ngạch nhưng đường rừng, đồi núi mới là nơi đắc địa của dân buôn.

Bản Thẩu (thuộc xã Tân Mỹ, huyện Văn Lãng) có hơn chục nóc nhà nằm sát biên giới được ví như điểm tập kết hàng, cư dân nơi đây từ em bé đến người già đều tranh thủ “vù” qua biên mang vác hàng thuê. Nếu tính cả đám “cửu vạn” từ tỉnh khác đến thì nơi đây cũng đã có tới hàng trăm người.

Từ khi cổng kiểm soát số 2 (cổng giáp nội địa) được mở cho các loại phương tiện tự do ra vào khu kinh tế mở Tân Thanh, gần tết trở nên sôi động với hàng ngàn lượt người đến, đi mỗi ngày. Còn tại cổng 1 (giáp biên giới) từng tốp xe ô tô tải cỡ lớn xếp đuôi nhau vượt qua.

Phần nhiều trong số này chở hoa quả như: dưa vàng, lê, táo, đào, quýt. Theo thống kê của Chi cục Hải quan Tân Thanh, có ngày gần trăm xe trọng tải lớn chở hàng trăm tấn hoa quả làm thủ tục qua biên. Còn số lượng thẩm lậu bên hai cánh gà cửa khẩu, trên đường mòn thì không sao đếm xuể.

Hàng mang vác trót lọt lập tức được chất lên các xe “con cóc” chở về sâu nội địa, hoặc được tuồn ra bán công khai ở chợ Tân Thanh. Những khách du lịch đến chợ mạnh ai nấy lèn hàng Tàu chật xe du lịch chở về xuôi.

Hang Dơi (thuộc xã Tân Mỹ, huyện Văn Lãng) vẫn đang là điểm nóng về tình hình vận chuyển hàng lậu qua biên. Do địa thế chỉ cách quốc lộ 4B và thị trấn Đồng Đăng vài trăm mét là sang Trung Quốc nên nơi đây tập trung đông đảo các “cửu vạn”. Họ thường trực trong các lán, trại tạm bợ thuê mướn người bản địa chung quanh khu vực “tổng kho” Thanh Thớt ngày xưa.

Chủ buôn và “làm luật” phần nhiều cư ngụ ở thị trấn Đồng Đăng, xã Tân Mỹ nên hàng có thể đi bất cứ lúc nào, miễn là “đường thông”. Vào các buổi tối, mặt hàng đắt tiền như đồ điện tử, gia dụng cao cấp, thậm chí cả hàng quốc cấm: gà, pháo nổ, tiền giả được lén lút theo dân buôn “vượt biên”.

Nhiều khi các ngành chức năng không thể tiếp cận được Hang Dơi bởi từ trên cao, các đối tượng xấu dùng gạch, đá ném xuống rất nguy hiểm. Thực tế năm qua đã xảy ra 3 vụ cán bộ chiến sĩ biên phòng bị đá ném toác đầu phải đi bệnh viện cấp cứu.

Chấp nhận sống chung với... buôn lậu?

Phó trạm Hải quan Cốc Nam Trịnh Văn Quý khi nói về tình hình buôn lậu ở Hang Dơi, nơi đơn vị có trách nhiệm quản lý tỏ ra rất bức xúc: “Cứ đến gần Tết, chúng tôi lại như ngồi trên đống lửa. Đường biên rộng dài, nhiều đường ngõ tắt. Trong đó lực lượng chống buôn lậu lại mỏng, trang thiết bị còn thiếu.

Ngay cả cờ hiệu để dừng phương tiện, Hải quan cũng không có. Cửu vạn chạy hàng rất liều lĩnh, lực lượng chống buôn lậu đuổi theo, bọn chúng bỏ chạy, tự gây tai nạn, vậy ai phải chịu trách nhiệm? Đã có trường hợp cán bộ Hải quan phải bỏ tiền túi ra đền các đối tượng buôn lậu. Nếu bọn chúng tử vong thì lại càng phức tạp hơn”.

Việc thực hiện giữa các lực lượng chốt chặn 24/24 giờ cũng chỉ thực hiện được theo đợt bởi các lực lượng không thể căng ra để trực như vậy được. Ông Mai Văn Xuyên, Phó chi cục Hải quan Tân Thanh thì có nỗi lo khác: Kể từ khi tiêu chuẩn hành lý miễn thuế theo Quyết định số 254 của Thủ tướng CP áp dụng cho cư dân biên giới tăng từ 500 ngàn đồng lên 2 triệu đồng/người/lượt, số lượng người tham gia vượt biên tăng đột biến.

Có trường hợp 8 người trong gia đình ở Bản Thẩu làm sổ thông hành để hàng ngày đi Trung Quốc khuân hàng mang về chợ Tân Thanh giao bán. Thực ra họ cũng chỉ là những người đi gánh thuê. Lực lượng Hải quan nhiều khi khó xử với những kiểu lách luật như thế này.

Cục trưởng Hải quan tỉnh Lạng Sơn Nguyễn Công Trưởng giở sổ cho biết: “Trong năm 2007, toàn Cục Hải quan đã làm thủ tục cho 60.000 bộ hồ sơ khai hàng XNK với trị giá kim ngạch đạt hơn 1 tỷ USD. Nhưng tình hình buôn lậu qua các đường mòn vẫn diễn ra phức tạp, trong năm qua, Hải quan đã bắt 486 vụ buôn lậu và gian lận thương mại với trị giá khoảng 8,9 tỷ đồng”.

Trao đổi với phóng viên Tiền phong, lãnh đạo một số ban, ngành có chức năng chống buôn lậu ở Lạng Sơn đều trăn trở về tình hình buôn lậu và hiện chưa có thuốc nào “đặc trị”.