Căn nhà của Y Thinh và vết nứt trên tường.

Toàn tỉnh Đắc Lắc có 11.552 hộ thuộc diện được hỗ trợ làm mới nhà ở theo Quyết định 134/2004/QĐ-TTg ngày 20-7-2004 của Thủ tướng Chính phủ về việc giải quyết đất ở, đất sản xuất, hỗ trợ nhà ở và nước sinh hoạt cho đồng bào dân tộc thiểu số nghèo. Kết quả tính đến 15-5-2007, Đắc Lắc đã xây mới, bàn giao đưa vào sử dụng được 9.028 căn (gọi tắt là Nhà ở chương trình 134), đạt 79% so tổng số hộ có nhu cầu làm nhà ở. Có thể nói, kết quả trên là nỗ lực rất lớn của các cấp chính quyền tỉnh Đắc Lắc trong việc huy động nguồn kinh phí. Với kinh phí xây dựng từ 10 đến 11 triệu đồng/căn, tổng số tiền xây dựng 9.028 căn nhà đã lên đến gần 100 tỷ đồng. Nhìn chung chất lượng xây dựng Nhà ở chương trình 134 ở Đắc Lắc được đánh giá là tương đối khá, trong đó có những địa phương thực hiện nghiêm túc từ khâu chọn nhà thầu xây dựng, giám sát và nghiệm thu công trình chặt chẽ nên chất lượng nhà tương đối tốt.

Tuy nhiên, theo phản ánh của người dân buôn H’Đớk, xã Ea Kao, thành phố Buôn Ma Thuột, một số căn nhà ở địa phương này xây dựng với chất lượng quá kém.

Tại hộ anh Y Thinh Ê Ban, chúng tôi được vợ chồng anh dẫn đi xem các vết nứt ngang dọc trên tường và dưới nền nhà. Y Thinh cho biết, căn nhà này gia đình anh nhận bàn giao và dọn về ở từ tháng 11-2006. Ngay từ ngày đầu về nhà mới anh đã phát hiện chất lượng xây dựng kém, nhưng không biết thắc mắc với ai. Theo quan sát của chúng tôi, nhà của gia đình anh Y Thinh chỉ một phòng rộng hơn 20m², cửa chính và cửa sổ bằng sắt, mái lợp tôn, nền láng xi măng. Theo những người am hiểu về nghề xây dựng, thì căn hộ xây dựng với chất lượng kiểu này chỉ chi phí hết khoảng 7 triệu đồng. Căn nhà không chỉ bị nứt tường, nứt nền, mà cánh cửa chính còn xộc xệch, đóng, mở rất khó khăn; tường sau bị thấm nước mưa. Do chất lượng nhà quá kém, nên 4 người trong gia đình Y Thinh vẫn sinh hoạt chủ yếu ở ngôi nhà cũ làm bằng gỗ ở phía sau, còn căn nhà mới xây Y Thinh chỉ kê cái giường nhỏ và bỏ vài thứ lặt vặt. Những vật dụng sinh hoạt khác Y Thinh không dám mang vào nhà mới. Chị H’ Duyên, vợ anh Y Thinh cho biết: “Ở ngôi nhà mới này sợ sập lắm, nhất là trong những ngày trời mưa to gió lớn!”. Chất lượng xây dựng kém đến nỗi, anh bạn đồng nghiệp đi cùng lấy tay bóc được cả lớp vôi áo trên tường, có lẽ do quá ít xi măng.

Ở buôn H’Đớk, không riêng gì nhà của Y Thinh mà căn nhà của Y Chung cũng trong tình trạng tương tự: tường, nền bị nứt. Mặc dù biết chất lượng nhà xây dựng kém, nhưng 5 người trong gia đình Y Chung vẫn phải dọn đến ở, vì căn nhà cũ đã phá bỏ.

Vẫn biết, với nguồn kinh phí 11 triệu đồng/căn nhà rất khó để xây dựng được căn nhà ưng ý. Tuy nhiên, với những hộ nghèo, có được căn nhà xây rộng hơn 20m² cũng là niềm mong mỏi bấy lâu. Song, nếu xây với chất lượng quá kém như ở buôn H’Đớk, xã Ea Kao, thành phố Buôn Ma Thuột thì thật lãng phí; không chỉ tốn phí tiền đầu tư của Nhà nước, mà còn gây ra những bức xúc trong nhân dân.

Được biết, hiện Ea Kao đang xây dựng 50 căn nhà ở chương trình 134, phấn đấu hoàn thành chương trình này trong năm 2007 và toàn tỉnh Đắc Lắc còn phải xây dựng khoảng 1.500 căn. Theo chúng tôi, các cơ quan chức năng của thành phố Buôn Ma Thuột và tỉnh Đắc Lắc cần vào cuộc để làm rõ trách nhiệm, xử lý nghiêm sai phạm nếu có; đồng thời có giải pháp để nâng cao chất lượng xây dựng Nhà ở chương trình 134.

Bài và ảnh: KIỀU BÌNH ĐỊNH