Sản lượng lúa đông xuân năm nay ở Nam Bộ có thể tăng hơn 200 nghìn tấn và đạt năng suất bình quân cao hơn năm trước khoảng 1,4 tấn/ha, đồng thời giá thóc cũng cao hơn. Thế nhưng, theo các nhà khoa học thì khí hậu năm nay sẽ thuận lợi hơn cho rầy nâu phát triển. Đây thực sự là thách thức lớn đối với vụ hè thu sắp tới!

Thiếu khoảng 10.000 máy gặt!

Những khó khăn về cơ giới hóa trong vụ hè thu này sẽ tiếp nối từ vụ đông xuân sang. Trong vụ đông xuân, dù có bước chuẩn bị và dự đoán trước nhưng cơ giới hóa trong thu hoạch lúa cho vụ đông xuân vừa qua không chuẩn bị kịp vì nhiều lý do: vốn đầu tư và thành phần tham gia… Theo số liệu từ Cục Chế biến Nông lâm sản và Nghề muối, hiện khu vực Nam bộ có khoảng 4.800 máy thu hoạch lúa; trong đó máy gặt lúa rải hàng khoảng 4.500 chiếc, còn lại là máy gặt liên hợp.

Theo tính toán, để nâng tỉ lệ cơ giới hóa khâu thu hoạch đạt 30% diện tích thì riêng đồng bằng sông Cửu Long cần khoảng 10.000 máy gặt, trong đó máy gặt rải hàng khoảng 7.000 chiếc, máy gặt liên hợp khoảng 3.000 chiếc. Như vậy, để đạt chỉ tiêu trên, khu vực này cần thêm 2.500 máy gặt rải hàng và khoảng 2.700 máy gặt liên hợp.

Máy gặt lúa (ảnh internet)

Bên cạnh đó, áp lực về nhân công thu hoạch cũng đang là vấn đề nóng bỏng ở khu vực này. Sự thiếu hụt nhân công trong các vụ vừa qua khiến bà con nông dân lo lắng vì đã không ít người “cơm đến miệng mà không được ăn”. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã bàn và tính toán rất kỹ với các địa phương về việc rải vụ, rồi chuẩn bị lực lượng để thu hoạch các trà lúa. Đồng thời, Bộ sẽ áp dụng các chính sách hỗ trợ cho bà con nông dân mua máy trợ giúp cho việc thu hoạch của mình, cũng như là phơi sấy kịp thời hơn.

Bộ trưởng Cao Đức Phát khẳng định: Vấn đề cơ giới hóa phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có liên quan đến hiệu quả của sử dụng lao động chân tay và máy móc. Chúng ta không thể sử dụng máy để rồi người nông dân thất nghiệp. Đây là một quá trình được thực hiện bằng cách giới thiệu với nông dân những loại máy phù hợp để từng bước thay thế những công việc nặng nhọc, độc hại và giảm bớt chi phí, giảm giá thành trong quá trình sản xuất. Qua đó, tạo ra những sản phẩm có khả năng cạnh tranh cao hơn trên thị trường thế giới. Chúng ta cần phải làm tất cả mọi việc để nâng cao khả năng cạnh tranh của toàn bộ nền nông nghiệp cũng như từng mặt hàng để tham gia một cách hiệu quả nhất vào cơ chế thương mại toàn cầu.

Nguy cơ từ sâu bệnh rất lớn!

Hiện nay, lúa vụ hè thu sớm đã xuống giống ở một số địa phương trên 48.000ha giai đoạn mạ đẻ nhánh đã bị nhiễm rầy nâu khoảng 17.000ha và 225ha bị nhiễm bệnh vàng lùn-lùn xoắn lá. Kết quả theo dõi bẫy đèn tại đồng bằng sông Cửu Long cho thấy, rầy trưởng thành có cánh bay vào đèn dày đặc, phát tán rộng và kéo dài trong suốt tháng 3 do thu hoạch khoảng hơn một triệu héc-ta lúa vụ trước. Ngoài ra, kết quả giám định rầy nâu và cây lúa mang vi-rút hiện nay còn cao ở một số tỉnh như Trà Vinh, Long An, Đồng Tháp, Vĩnh Long. Đây là nguy cơ lớn cho lúa hè thu sớm vì phải chống đỡ đợt rầy nâu phát tán với mật số rất cao và khả năng nhiễm bệnh ngay từ đầu vụ là rất lớn.

Theo chỉ đạo của Bộ, mục tiêu quan trọng là phải làm quyết liệt hơn nữa để khống chế cho được rầy nâu, bệnh vàng lùn-lùn xoắn lá trên diện tích lúa hè thu. Kiên quyết ngăn chặn dịch bệnh lây lan gây hại cho khoảng 1,6 triệu héc-ta lúa hè thu chính vụ, giúp đời sống nông dân bớt khó khăn do bị mất mùa ở các vụ trước, đồng thời bảo đảm an ninh lương thực quốc gia.

Ngoài ra, vấn đề thị trường phân bón đang có những biến động bất lợi cho người nông dân, cần được các cơ quan chức năng quan tâm và có những giải pháp cụ thể hơn. Theo dõi sát sao tình hình của thị trường và chỉ đạo các cơ sở sản xuất ở trong nước cũng như nhập khẩu, trong đó có cả vấn đề giải tỏa một số vướng mắc liên quan đến việc nhập khẩu phân bón từ Trung Quốc.

Theo Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát, về các giải pháp kỹ thuật, chúng ta đã có những biện pháp đúng đắn để hướng dẫn cho nông dân xuống giống gom vụ né rầy và những giải pháp đồng bộ khác nhằm chống rầy nâu một cách có hiệu quả. Bộ sẽ kiến nghị với Chính phủ tiếp tục áp dụng những chính sách hỗ trợ như đã ban hành ở vụ đông xuân cho vụ lúa hè thu sắp tới. Toàn bộ các địa phương, các lĩnh vực kỹ thuật của ngành nông nghiệp tiếp tục tập trung cao độ để cùng với bà con nông dân thực hiện có hiệu quả các giải pháp chủ động chống rầy ở vụ hè thu.

CA HẢO