QĐND - Đã một thập kỷ trôi qua kể từ ngày Tòa tháp đôi ở Niu Y-oóc sụp đổ do bị máy bay đâm. Vụ khủng bố tàn bạo ngày 11-9-2001 không chỉ cướp đi sinh mạng của  gần 3000 người mà còn tạo ra những dư chấn kéo dài, tác động sâu sắc đến nước Mỹ và cả cục diện thế giới.

Trước ngày 11-9-2001, cách Chiến tranh lạnh chấm dứt đã gây men say cho nước Mỹ về vị thế một siêu cường không đối thủ. Quả thực, nền kinh tế Mỹ lúc đó được coi là thành công nhất trong lịch sử hơn 200 năm. Người Mỹ thật sự tự tin và nước Mỹ hành động như thể không có gì là họ không làm được. Thế nhưng cách xử lý sai lầm của Oa-sinh-tơn với sự việc 11-9 đã khiến hình ảnh của nước Mỹ ngày hôm nay giống như một gã khổng lồ không vực dậy được sau trận ốm nặng. Đó là một nước Mỹ với đầy rẫy những thương tổn về kinh tế và chính trị.

Đám bụi khổng lồ "nuốt chửng" một góc của khu Manhattan hạ sau khi Tháp Đôi sụp đổ. Nguồn: Upshot

Kể từ cuộc Đại khủng hoảng những năm 30 của thế kỷ XX, kinh tế Mỹ chưa bao giờ tệ đến thế. Tỷ lệ thất nghiệp tăng cao, nợ công vượt mức quy định, lạm phát suýt soát hai con số, cuộc sống của người dân Mỹ ngày càng khó khăn hơn, đó là chưa kể hậu quả mà cuộc khủng hoảng tài chính năm 2007 để lại đến bây giờ vẫn chưa thể khắc phục… Dù doanh nghiệp Mỹ vẫn chiếm một nửa số lượng các công ty lớn nhất thế giới hay đồng USD vẫn chiếm hơn 60% giao dịch quốc tế thì cũng không thể phủ nhận một điều: Nền kinh tế Mỹ đang suy yếu.

Rõ ràng một vụ khủng bố không thể khiến nước Mỹ trở nên suy yếu như vậy. Nôn nóng trả thù, Mỹ đã phát động cuộc chiến chống khủng bố theo tư duy đơn phương, điều đã tạo ra những hệ lụy đáng tiếc cho thế giới và cả chính nước Mỹ. Chính quyền của Tổng thống G. Bu-sơ (G. Bush) đã hy sinh hàng nghìn sinh mạng và hàng trăm tỷ USD vào hai cuộc chiến tại I-rắc và Áp-ga-ni-xtan. Ngay chính quyền của Tổng thống Ô-ba-ma (Obama) hiện nay cũng chưa giải quyết xong bài toán Áp-ga-ni-xtan "được thừa kế" từ người tiền nhiệm. Dưới chiêu bài chống khủng bố, chính quyền Mỹ phản ứng thái quá một cách cực đoan, làm mất lòng đồng minh, chính sách quốc phòng trở nên "diều hâu" chưa từng thấy.

 Cùng lúc gây chiến ở Trung Đông và Trung Á, chính quyền Bu-sơ gây ra một cuộc "nội chiến" ngay trong lòng đất nước với những hành động bị coi là vi phạm hiến pháp, xâm phạm tự do cá nhân như nghe lén điện thoại, che giấu thông tin về I-rắc hay vi phạm nhân quyền tại nhà tù Goan-ta-na-mô... Chính những điều đó đã bào mòn nghiêm trọng sức mạnh và uy tín của nước Mỹ. 

Tất nhiên, không thể không công nhận một thực tế rằng, sau 10 năm, Mỹ đã hạn chế nguy cơ khủng bố. Nhưng cái giá họ phải trả là suy giảm ảnh hưởng trên nhiều khu vực. Khi ông G. Bu-sơ nhậm chức tổng thống vào năm 2000 đã có những ý kiến về một “thế giới đơn cực”, nghĩa là Mỹ sẽ tiếp tục nổi trội trong nhiều thập kỷ tới nữa. Nhưng, bây giờ mọi thứ đều khác xa. 10 năm qua, nước Nga đã vươn vai dần trở lại vị thế siêu cường. Tương tự, Trung Quốc đang ngày càng trỗi dậy mạnh mẽ. Những nước khác như Bra-xin, Ấn Độ… vẫn ngày càng phát triển, trong khi năng lực của Mỹ bị thu hẹp lại trong bối cảnh phải thắt chặt chi tiêu.

Cho dù 10 năm qua không có một vụ tấn công lớn nào xảy ra tại nước Mỹ, thì trên thực tế, quốc gia này vẫn phải luôn luôn đối mặt với nguy cơ khủng bố. Còn người dân cũng phải sống trong nỗi lo âu thường trực về sự an toàn của mình. Liên tiếp những lời cảnh báo khủng bố đã được đưa ra khi nước Mỹ đang tiến tới kỷ niệm 10 năm ngày xảy ra sự kiện đau thương. Điều đó cho thấy khủng bố vẫn là mối lo và nỗi ám ảnh lớn đối với người Mỹ, cho dù Mỹ đã trả một cái giá khá đắt. Mối đe dọa ấy không hề giảm đi ngay cả khi đã tiêu diệt nhân vật được cho là “trùm khủng bố số một thế giới”-Bin La-đen (Bin Laden) cũng như nhiều thủ lĩnh cấp cao của mạng lưới khủng bố quốc tế Al Qaeda. Sau cái chết của kẻ thù hàng đầu của nước Mỹ, đa số người dân Mỹ có lẽ sẽ phân vân tự hỏi: Liệu nước Mỹ sẽ an toàn hơn?

Một thập kỷ trôi qua, nước Mỹ đã có nhiều thay đổi. Ngày càng có nhiều người Mỹ cho rằng, nguyên nhân thúc đẩy Al-Qaeda tấn công nước Mỹ là do chính sách của Mỹ ở Trung Ðông. Các cuộc tranh cãi vẫn chưa dứt xung quanh con số hơn một triệu người đã và đang bị liệt vào danh sách tình nghi khủng bố cần phải theo dõi. Người dân Mỹ vẫn cảm thấy bị xâm phạm riêng tư khi các cơ quan chức năng, dưới danh nghĩa chống khủng bố, thực thi Đạo luật Yêu nước, thường xuyên nghe lén điện thoại và đọc thư điện tử của những ai tình nghi.

 Một thập kỷ đã qua nhưng nước Mỹ vẫn đang phải gánh chịu những hệ lụy từ vụ khủng bố 11-9. Loại bỏ chủ nghĩa khủng bố khỏi đời sống xã hội là điều vô cùng cần thiết, thế nhưng nếu cuộc chiến chống khủng bố bị lợi dụng hay được tiến hành với tư duy áp đặt cũng sẽ tạo nên những hậu quả khôn lường.

Thu Trang