Ngày 15-4, Bộ Tài chính đã công bố kết quả kiểm tra 4 mặt hàng thuộc danh mục bình hàng hoá, dịch vụ thực hiện bình ổn giá sau khi đã tiến hành kiểm tra tại 17 doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh: thép xây dựng, phân bón hóa học, khí hóa lỏng, đường ăn. 

Thời kỳ kiểm tra lần này tập trung vào các tháng cuối năm 2009, các tháng đầu năm 2010 với các nội dung như đăng ký giá, niêm yết giá và bán theo giá niêm yết; Việc tăng, giảm giá, nguyên nhân tăng giảm giá; Hạch toán một số các khoản chi phí có ảnh hưởng lớn đến giá thành, giá bán sản phẩm. Kết quả cụ thể như sau:

Thép tăng giá 13%

Trong năm 2009, giá bán các sản phẩm thép xây dựng của các doanh nghiệp trên thị trường tương đối ổn định, thay đổi không nhiều và điều chỉnh theo sự biến động của giá phôi, giá thép phế liệu trên thế giới. Tuy nhiên sang quý I năm 2010, giá thép xây dựng trên thị trường nói chung và của các doanh nghiệp đều có xu hướng biến động và tăng giá mạnh từ đầu năm đến giữa tháng 3. Tính từ đầu năm đến ngày 23-3 giá thép đã tăng trên 13% và đã tăng cao hơn gần gấp đôi mức tăng giá bình quân của cả năm 2009.

Từ ngày 15-3 đến 23-3 (thời điểm đang tiến hành kiểm tra) hầu hết các doanh nghiệp thuộc Hiệp hội thép Việt Nam đều tăng giá bán bình quân từ 300 - 1.300 đồng/kg.

Bộ Tài chính cho rằng, nguyên nhân tăng giá thép là do chi phí phôi thép chiếm 95% giá thành, trong khi đó phôi thép nhập khẩu chiếm tỷ trọng trên 50%, lượng phôi thép sản xuất trong nước cũng bị phụ thuộc vào thép phế liệu nhập khẩu, do đó giá bán các mặt hàng thép trong nước phụ thuộc rất lớn vào sự biến động của giá phôi, giá thép phế liệu trên thế giới.

Tuy nhiên Bộ Tài chính cũng cho biết, dù các doanh nghiệp đều điều chỉnh giá bán sản phẩm theo xu hướng tăng giá của phôi thép và thép phế liệu trên thế giới, nhưng kết quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp năm 2009 hiệu quả không cao. Chỉ có 2 công ty (trong danh sách kiểm tra) có lãi là: Công ty Cổ phần Gang thép Thái Nguyên: lãi 73,8 tỷ đồng; Công ty Cổ phần Kim khí miền Trung: lãi 10 tỷ đồng).

Còn lại: Tổng công ty Thép Việt Nam: lỗ 791 tỷ đồng; Công ty Cổ phần thép Vạn Lợi: lỗ 172 tỷ đồng; Công ty Cổ phần Thép Đình Vũ: lỗ 171,9 tỷ đồng; Công ty Cổ phần Kim khí Hà Nội: lỗ 20 tỷ đồng;  

Phân bón tăng từ 2% - 16,1%

Trong quý I năm 2010, các doanh nghiệp có từ 1 đến 4 lần tăng giá đối với phân bón urê với mức tăng giá từ 4,5 % đến 16,1%. Phân bón NPK thường và hạt, phân bón tổng hợp khác: giá các loại phân bón trên tăng từ 100đ/kg đến 200đ/kg (tỷ lệ từ 2% đến 5% ) so với cuối năm 2009.

Phân tích nguyên nhân tăng giá của các loại phân bón, Bộ Tài chính cho biết: những tháng đầu năm 2010, giá phân bón NPK tăng 2% -5%, do lãi suất tín dụng, điện, nước và các yếu tố của thị trường làm cho các cơ sở sản xuất khai thác đều tăng giá dẫn tới giá bán các nguyên liệu chính sản xuất lân tăng từ 5,3% - 6,3%; Giá phân urê tăng cao do nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên nhân cơ bản do giá nguyên liệu chính tăng.

Gas và đường liên tục tăng giá

Trong 9 tháng đầu của năm 2009, các công ty gas điều chỉnh giá từ 8 đến 12 lần. Trong quý 4 năm 2009, tăng giá từ 3 đến 4 lần.

Quý 1 năm 2010, mỗi công ty tăng giá 2 lần với mức tăng giá bình quân so với giá cuối năm 2009 là 3% đến 4,59%.

Theo Bộ Tài chính, giá nhập khẩu gas tăng (gas nhập khẩu chiếm 70% nhu cầu tiêu dùng) các công ty kinh doanh gas trong nước sản xuất trong nước cũng điều chỉnh tăng, giảm giá bán gas theo sự tăng, giảm giá nhập khẩu gas, Giá nhập khẩu còn phụ thuộc vào sự biến động của tỷ giá ngoại tệ (USD).

Từ tháng 3-2009, các doanh nghiệp điều chỉnh tăng giá bán đường nhiều lần, giá bán bình quân tháng sau so với tháng liền trước tăng 2% - 16%; mức giá tăng cao nhất là giá bán tại thời điểm tháng 9-2009 so với mức giá tháng 1-2009 tăng 48% - 66%.  Trong quý 4 năm 2009, giá bán đường tiếp tục được các doanh nghiệp điều chỉnh tăng; giá bán bình quân tháng sau so với tháng liền trước tăng từ 1% - 11%. Các doanh nghiệp báo cáo điều chỉnh tăng giá dựa vào giá đường thị trường thế giới và nhu cầu thị trường trong nước.

Xử phạt 11 doanh nghiệp vi phạm về giá

Kết quả được Bộ Tài chính công bố sau khi kiểm tra 17 doanh nghiệp, có 12 doanh nghiệp thuộc diện phải đăng ký giá bán hàng hoá dịch vụ chỉ có 1 doanh nghiệp đăng ký giá (nhưng chậm đến tháng 7-2009 mới đăng ký), còn 11 doanh nghiệp chưa thực hiện đăng ký giá (chiếm 91,66%); 3 doanh nghiệp kinh doanh thép xây dựng không thực hiện việc niêm yết giá bán các mặt hàng thép trong năm 2009 và các tháng đầu năm 2010, gồm: Công ty Cổ phần Kim khí Hà Nội (khối Văn phòng kinh doanh các mặt hàng thép), Công ty Cổ phần thép Đình Vũ (chuyên sản xuất phôi thép), Công ty Cổ phần Thép Vạn Lợi.

Do đó, Bộ Tài chính Quyết định xử phạt đối với 11 doanh nghiệp trên với số tiền là 80.500.000 đồng. Đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp chấp hành nghiêm túc việc đăng ký giá đối với các mặt hàng theo đúng quy định của Bộ và thực hiện việc niêm yết giá bán hàng hóa, dịch vụ theo đúng quy định của Pháp lệnh giá.

Bộ cũng yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện việc rà soát toàn bộ các khâu trong quy trình sản xuất, kinh doanh, tiết kiệm tối đa chi phí, hạ giá thành và giá bán sản phẩm, can thiệp kịp thời khi có biến động về giá các mặt hàng, duy trì mức tồn kho cần thiết theo chỉ đạo của Chính phủ góp phần tích cực trong việc bình ổn thị trường.

Theo VOV