QĐND - Sau khi Tổng thống Mỹ B.Ô-ba-ma (B.Obama) công bố thông tin trùm khủng bố Bin La-đen bị tiêu diệt, hàng triệu người Mỹ thở phào nhẹ nhõm. Những bà mẹ có con tham chiến ở chiến trường Áp-ga-ni-xtan đã bắt đầu nghĩ tới ngày họ được đoàn tụ con cái. Họ có lý khi cho rằng, lý do tấn công Áp-ga-ni-xtan để tiêu diệt Bin La-đen nay đã hoàn thành, con em họ sẽ không còn việc gì ở đây nữa. Tuy nhiên các quan chức Mỹ lại cho rằng, cuộc chiến ở đây chưa kết thúc.

Phát biểu khi tới thăm một căn cứ Không quân ở bang Bắc Ca-rô-li-na, Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ R.Ghết (R.Gates) tuyên bố cái chết của Bin La-đen có thể làm thay đổi cuộc chiến tại Áp-ga-ni-xtan, song có lẽ phải chờ nhiều tháng nữa mới biết được quân Mỹ có nên ở lại nữa hay không. Theo ông Ghết, việc trùm khủng bố số một thế giới bị tiêu diệt là một thành công lớn trong mục tiêu chống khủng bố, nhưng chưa thể tạo ra những bước chuyển biến quan trọng tiếp theo một khi Mỹ chưa kịp điều chỉnh chính sách cho phù hợp với tình hình. Hơn thế, Mỹ chưa thể nhanh chóng rút khỏi cuộc chiến tại chiến trường này. Nước Mỹ vẫn chưa tin vào một nền chính trị, an ninh mới ở Áp-ga-ni-xtan. Áp-ga-ni-xtan vẫn là nơi có nguy cơ bị khủng bố cao nhất. Và nguy cơ đó đã hiện hữu chỉ cách đây vài ngày với cuộc báo thù đầu tiên của mạng lưới Al-Qaeda tại biên giới Áp-ga-ni-xtan - Pa-ki-xtan.

Hiện trường vụ tấn công mới nhất của Ta-li-ban vào một văn phòng ở Can-đa-ha. Ảnh: cbc.ca

Lý giải điều này, ông Ghết cho rằng có hai kịch bản. Thứ nhất, “sẽ có thay đổi trong cuộc chiến tại Áp-ga-ni-xtan. Al-Qaeda và Ta-li-ban có quan hệ rất mật thiết với nhau, chính vì vậy trong thời gian tới rất có thể Al-Qaeda và Ta-li-ban sẽ cùng bắt tay tấn công binh sĩ Mỹ và NATO ở Áp-ga-ni-xtan. Thứ hai, có nhiều phần tử Ta-li-ban bất mãn với Al-Qeada, cho rằng vì Al-Qeada tấn công Mỹ cho nên Ta-li-ban mới bị loại khỏi Áp-ga-ni-xtan, vì vậy Ta-li-ban sẽ nhân dịp này thoát khỏi tầm ảnh hưởng của Al-Qaeda. Ông Ghết cho rằng, cách tốt nhất trong lúc này là chờ xem mối quan hệ này sẽ đi tới đâu. Theo Bộ trưởng Ghết, quân đội Mỹ sẽ không có thay đổi nhiều có thể ít nhất sáu tháng để nhận định rõ ràng cái chết của Bin La-đen sẽ ảnh hưởng đến quan hệ Al-Qaeda - Ta-li-ban cũng như ảnh hưởng của mối quan hệ này tới  Áp-ga-ni-xtan.

Trong khi ông Ghết còn lập lờ về vai trò của quân đội Mỹ ở Áp-ga-ni-xtan thì Tướng Mỹ R.Min (R.Mills), người từng chỉ huy liên quân phương Tây ở khu vực Tây Nam Áp-ga-ni-xtan, đã nói thẳng ra rằng thủ lĩnh tinh thần của phong trào Hồi giáo cực đoan Ta-li-ban M.Ô-ma (M.Omar) có thể là mục tiêu truy sát tiếp theo của lực lượng đặc nhiệm Mỹ. Tướng Min cho biết, Ô-ma từng lãnh đạo chính quyền Ta-li-ban ở Ca-bun từ năm 1996 cho đến tháng 10-2001. Tên này cũng từng cho phép trùm khủng bố Bin La-đen và mạng lưới khủng bố quốc tế Al-Qeada trú chân và tổ chức các cuộc tấn công khủng bố trên toàn cầu, trong đó có vụ tấn công tại Niu Y-oóc và Oa-sinh-tơn ngày 11-9-2001. Sau khi Lầu Năm Góc bắt đầu tiến hành các hoạt động quân sự tại Áp-ga-ni-xtan, Ô-ma đã trốn sang Pa-ki-xtan.

Tuyên bố của ông Ghết và tướng Min về tương lai của quân đội Mỹ ở Áp-ga-ni-xtan lập tức vấp phải sự phản ứng cứng rắn từ Ta-li-ban. Phiến quân Ta-li-ban tại Áp-ga-ni-xtan đã ra tuyên bố thừa nhận cái chết của Bin La-đen nhưng cho biết cái chết của trùm khủng bố này sẽ chỉ giúp làm sống lại cuộc chiến của chúng tại Áp-ga-ni-xtan. Trong khi đó, đánh giá kết quả cuộc chiến kéo dài gần mười năm qua ở Áp-ga-ni-xtan, Thượng nghị sĩ G.Ke-ri, Chủ tịch Ủy ban Ðối ngoại Thượng viện Mỹ, nêu rõ Tổng thống Ô-ba-ma phải đối mặt với quyết định quan trọng về thời điểm bắt đầu rút quân Mỹ khỏi Áp-ga-ni-xtan vào tháng 7 tới. Theo ông Ke-ri, với một ngân sách lớn đổ vào cuộc chiến Áp-ga-ni-xtan, Mỹ cần phải thường xuyên đánh giá liệu chiến lược tại đây có thích hợp hay không. Còn Thượng nghị sĩ Ð.Lu-ga của đảng Cộng hòa, nguyên cố vấn chính sách đối ngoại của Tổng thống Ô-ba-ma, cảnh báo Áp-ga-ni-xtan không còn giá trị chiến lược đáng để 100 nghìn binh sĩ Mỹ phải hiện diện tại đây, với phí tổn lên tới 100 tỷ USD/năm.

NGUYỄN HÒA