QĐND - Thời gian qua, khu vực biển do Vùng Cảnh sát biển 1 quản lý (từ cửa sông Bắc Luân, tỉnh Quảng Ninh đến đảo Cồn Cỏ, tỉnh Quảng Trị), tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, trốn thuế… diễn ra khá phức tạp. Những người lính Cảnh sát biển lại “cưỡi sóng” lên đường, lặng thầm thực hiện nhiệm vụ trên một mặt trận không kém phần nóng bỏng, quyết liệt này…

Dùng xuồng “cưỡi sóng” đi tuần tra.

Vừa từ biển trở về sau đợt cao điểm chống buôn lậu của Vùng 1, Thượng úy Phạm Văn Đồng, Đội trưởng Đội nghiệp vụ, và Thượng úy Lê Phúc Hạnh, Đội phó Đội nghiệp vụ đã phải có mặt ngay tại sở chỉ huy để báo cáo tình hình với cấp trên, đồng thời tiến hành làm thủ tục để bàn giao tàu vi phạm nước ngoài cho Đội kiểm soát số 1, Cục Hải quan thành phố Hải Phòng. Gương mặt còn chưa hết mệt mỏi sau những ngày căng thẳng thực hiện nhiệm vụ nơi “đầu sóng ngọn gió”, anh Đồng kể:

- Đây là chiếc tàu vi phạm mà chúng tôi đã phát hiện và kiểm tra vào chiều 30-9-2010. Hôm ấy, vào khoảng 17 giờ, Biên đội tàu 2008 và 1011 đang tuần tra trên khu vực biển Cô Tô thì phát hiện 1 tàu vận tải có nhiều dấu hiệu khả nghi. Lúc này sóng khá to mà trời cũng đã bắt đầu tối, nhưng anh em quyết tâm tiếp cận mục tiêu và ra hiệu lệnh kiểm tra tàu. Trung úy Nguyễn Xuân Lâm, cảnh sát viên Đội nghiệp vụ số 1 và đồng đội được lệnh áp sát, cơ động sang chiếc tàu khả nghi. Tại đây, qua kiểm tra đã phát hiện 475 tấn hàng thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc, không có kiểm dịch theo quy định trên chiếc tàu từ Hồng Công (Trung Quốc) đang mang về Việt Nam tiêu thụ. Chúng tôi đã lập biên bản, bắt giữ và tiến hành lai dắt về bờ. Đồng chí Cục trưởng Cục Cảnh sát biển đã trực tiếp xuống kiểm tra sự việc, sau đó báo cáo về Bộ và tiến hành bàn giao cho Hải quan Hải Phòng xử lý.

Chiếc tàu vi phạm này chỉ là một trong số hàng chục lượt tàu mà cán bộ, chiến sĩ Đội đặc nhiệm, Vùng Cảnh sát biển 1 đã phát hiện và kiểm tra trong đợt cao điểm chống buôn lậu vừa qua. Theo Đại tá Vũ Hoàng Oanh, Phó chỉ huy trưởng về pháp luật Vùng 1, vào thời điểm cuối năm nay, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, đặc biệt nạn vận chuyển than và khoáng sản trái phép trên biển có chiều hướng gia tăng. Công tác kiểm tra, kiểm soát của lực lượng Cảnh sát biển gặp không ít khó khăn. Thời tiết trên biển diễn biến bất thường, lực lượng mỏng, phương tiện thực hiện nhiệm vụ còn nhiều hạn chế. Đối tượng vi phạm lợi dụng địa hình, thời tiết và nhiều thủ đoạn kể cả mua chuộc cơ quan chức năng hòng thoát tội. “Đã có lần lực lượng Vùng Cảnh sát biển 1 bắt giữ chiếc tàu chở gỗ sưa, trị giá khoảng 20 tỷ đồng. Chủ hàng đã đề nghị bồi dưỡng 700 triệu đồng để được tha nhưng anh em đã kiên quyết không nhận và đã lập biên bản xử lý”- Đại tá Oanh nhớ lại.

Vùng Cảnh sát biển 1 lập biên bản bắt tàu than tại vùng biển Hải Phòng khi đang trên đường vận chuyển đi nước ngoài tiêu thụ.

Trước sự kiểm tra, truy đuổi gắt gao của các cơ quan chức năng, các đối tượng vi phạm pháp luật thường rất xảo quyệt và ngoan cố. Thủ đoạn của chúng đa dạng, khi thì cơ động không theo lộ trình quy định, lúc bị phát hiện thì giả vờ hỏng máy để xin trợ giúp hoặc bỏ chạy vào khu vực khác. Hàng vi phạm chúng cất giấu rất tinh vi, không ít lần cơ quan chức năng phải mang cả máy dò, máy thu phát hoặc thuốc thử để kiểm tra. Có tàu vi phạm còn đóng gói hàng lậu thả trôi trên biển và kéo theo tàu, nếu bị kiểm tra, chúng cắt dây, thả hàng, sau khi cơ quan chức năng đi, chúng quay lại vớt hàng và đi tiếp. Nhiều trường hợp, đối tượng xảo quyệt đổ cả dầu ra boong tàu, đóng cửa, tắt đèn, thả chó dữ, dùng vũ khí “nóng” chống trả quyết liệt lực lượng cảnh sát biển.

Một bất cập nữa hiện nay trong công tác chống buôn lậu trên biển là hệ thống văn bản pháp lý còn chồng chéo, chưa chặt chẽ. Nhất là các quy định về hóa đơn, chứng từ và mức xử phạt. Ví dụ như chỉ với vi phạm không có bằng thuyền trưởng nhưng có tới 3 loại văn bản của cơ quan thuế, Bộ Công Thương và Bộ Công an quy định mức phạt khác nhau. Những kẽ hở pháp lý vừa bị các đối tượng phạm pháp lợi dụng, vừa gây khó khăn cho cơ quan chức năng trong quá trình thực thi công vụ.

Thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện còn nhiều khó khăn, gian khổ, nguy hiểm nhưng thời gian qua, lực lượng phòng, chống buôn lậu của Vùng Cảnh sát biển 1 vẫn liên tiếp lập công xuất sắc. 10 tháng đầu năm 2010 đã thực hiện 27 chuyến tuần tra kiểm soát trên biển. Tịch thu hơn 7m³ gỗ, 4 nghìn tấn than. Xử phạt hành chính và thanh lý hàng vi phạm với số tiền hơn 1,2 tỷ đồng…

Để lực lượng Cảnh sát biển hoàn thành nhiệm vụ trong cuộc chiến chống buôn lậu đang nóng bỏng hiện nay, theo Đại tá Vũ Hoàng Oanh, phải tiếp tục có sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan chức năng liên quan; đầu tư mua sắm và nâng cấp trang bị, phương tiện; thống nhất văn bản pháp lý hiện hành; đồng thời quan tâm đào tạo, huấn luyện đội nghiệp vụ ngày càng thiện chiến... “Phẩm chất đạo đức của cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát biển khi trực tiếp làm nhiệm vụ là yêu cầu hàng đầu trong công tác phòng, chống buôn lậu trên biển. Từ nhận thức này, chúng tôi thường xuyên giáo dục cho anh em, mặt khác phải có quy định, quy trình chặt chẽ trước, trong và sau khi ra biển. Lực lượng tuần tra được tổ chức thành các tổ, biên đội, nhiều lực lượng để vừa phối hợp, hỗ trợ, vừa giám sát lẫn nhau. Chính vì thế, suốt 12 năm qua, chưa có kiện cáo hoặc phát hiện cán bộ, chiến sĩ vi phạm về tư cách đạo đức” - Đại tá Vũ Hoàng Oanh chia sẻ.

Bài và ảnh: Hoàng Tiến - Quang Thái