Bộ đội Công ty 15, hướng dẫn đồng bào Ê Đê ở Đắc Lắc trồng điều cao sản.

Đắc Lắc nằm ở trung tâm của khu vực Tây Nguyên, có diện tích tự nhiên 13.060km, dân số hơn 1,75 triệu người thuộc 44 dân tộc anh em, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 32%. Trước đây, Đắc Lắc là tỉnh thuần nông, thu nhập đầu người thấp và tỷ lệ đói nghèo cao. Nhưng từ khi thực hiện chính sách đổi mới, nhất là sau khi chia tách tỉnh, Đắc Lắc đã có nhiều khởi sắc, trong đó một số chỉ tiêu kinh tế tăng trưởng vượt bậc. Cụ thể, tốc độ tăng trưởng kinh tế hàng năm luôn đạt mức khá và cao hơn mức bình quân chung của cả nước. Nếu như năm 2002 Đắc Lắc đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế 6,54%, thì đến năm 2004 tăng lên 10,43%, năm 2005 đạt 7,31 và dự kiến năm 2006 là 10,5%. Cơ cấu kinh tế có những chuyển dịch tích cực theo hướng giảm dần tỷ trọng kinh tế nông lâm nghiệp, tăng tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ. Cụ thể năm 2002 tỷ trọng nông lâm nghiệp chiếm 76,2%, công nghiệp 7,79% và dịch vụ 16% thì đến năm 2005, cơ cấu kinh tế Đắc Lắc đã chuyển dịch: “ngành nông lâm nghiệp 66,57%, công nghiệp 12,38% và dịch vụ 21,04%”.

Trong định hướng phát triển kinh tế những năm gần đây, Đắc Lắc xác định phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn theo hướng công nghiệp hóa-hiện đại hóa gắn với xây dựng nông thôn mới, cải thiện đời sống dân cư nông thôn. Theo đó, phần lớn diện tích cây trồng trên đất không phù hợp, không bảo đảm nguồn nước tưới đã được chuyển đổi. Nhờ đó, từ năm 2004 tổng sản lượng lương thực hàng năm của Đắc Lắc đã đạt trên 720 nghìn tấn. Năm 2006, Đắc Lắc phấn đấu đạt sản lượng lương thực 800 nghìn tấn, đạt tổng giá trị sản xuất nông nghiệp 8.200 tỷ đồng. Hiện nay, Đắc Lắc đã ổn định được diện tích một số cây trồng cho sản phẩm xuất khẩu chiến lược như: cà phê trên 180 nghìn héc-ta, sản lượng 350-400 nghìn tấn/năm; cao su trên 23 nghìn héc-ta, sản lượng 20 nghìn tấn; điều 44 nghìn héc-ta, sản lượng 6,8 nghìn tấn; bông vải 3.600 héc-ta, sản lượng 60 nghìn tấn. Đắc Lắc luôn duy trì vị trí dẫn đầu cả nước về sản lượng cà phê, mật ong, bông vải và ngô lai.

Sản xuất công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp của Đắc Lắc tiếp tục tăng trưởng cao. Sau năm 1975, ngành công nghiệp của Đắc Lắc hầu như không có gì, đến nay đã có 92 nhà máy, một khu công nghiệp và 4 cụm công nghiệp đang hoạt động với giá trị sản xuất năm 2005 đạt 1.366 tỷ đồng và dự kiến năm 2006 đạt 2.910 tỷ đồng. Trên địa bàn Đắc Lắc hiện có 6 dự án thủy điện lớn đang tiến hành xây dựng với nguồn vốn đầu tư hơn 15 nghìn tỷ đồng, đây sẽ là những động lực rất lớn để Đắc Lắc đẩy mạnh phát triển công nghiệp trong tương lai. Về xuất khẩu, nếu như năm 1985, kim ngạch xuất khẩu của Đắc Lắc chỉ đạt 13,5 triệu USD thì đến năm 2005 đạt 300 triệu USD và dự kiến năm 2006 là 320 triệu USD.

Đặc biệt về thu ngân sách, trước khi chia tách tỉnh, phải khó khăn lắm Đắc Lắc mới đạt ngưỡng 500 tỷ đồng/năm, nhưng đến năm 2004 tổng thu ngân sách của Đắc Lắc đạt con số 748 tỷ đồng, năm 2005 vượt lên 866 tỷ đồng. Và đáng mừng hơn là trong năm 2006 này, mục tiêu của Đắc Lắc gia nhập “Câu lạc bộ nghìn tỷ đồng” đang dần thành hiện thực: Với chỉ tiêu thu cả năm 1.020 tỷ đồng, trong 6 tháng đầu năm Đắc Lắc đã thu được 555,2 tỷ đồng.

Kinh tế tăng trưởng khá và vững chắc tạo điều kiện thuận lợi để Đắc Lắc phát triển sự nghiệp giáo dục, y tế cũng như chăm lo cải thiện đời sống nhân dân. Về giáo dục, đến nay toàn tỉnh Đắc Lắc có 786 trường học với trên 530 nghìn học sinh từ bậc mầm non đến trung học phổ thông, trong đó có 39 trường đạt chuẩn quốc gia. Trong năm 2006, Đắc Lắc phấn đấu phổ cập trung học cơ sở được 60%, giải quyết cơ bản những khó khăn về cơ sở vật chất, về thiếu giáo viên ở vùng nông thôn; chú trọng phát triển hệ thống cơ sở dạy nghề, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng cho việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế. Trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân, Đắc Lắc xác định tiếp tục củng cố và nâng cấp mạng lưới y tế cơ sở, từng bước chuẩn hóa y tế cơ sở xã, thực hiện tốt chính sách khám chữa bệnh cho người nghèo, nâng số giường bệnh trên 1 vạn dân lên 13 giường; từng bước hiện đại hóa trang thiết bị y tế, ứng dụng kỹ thuật hiện đại trong khám và chữa bệnh, nâng cấp Bệnh viện Đa khoa tỉnh thành Trung tâm y tế vùng Tây Nguyên. Bên cạnh đó, Đắc Lắc quan tâm giải quyết tốt các vấn đề xã hội nảy sinh, chăm lo ngày một tốt hơn tới đời sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ bằng những việc làm cụ thể như cấp đất ở, đất sản xuất, hỗ trợ làm nhà ở, xây dựng công trình điện và nước sinh hoạt. Bình quân mỗi năm Đắc Lắc giải quyết việc làm cho trên 30 nghìn lao động phổ thông. Công tác xóa đói giảm nghèo đã đạt kết quả, đến cuối năm 2005 tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn mới của Đắc Lắc còn 27,55%, và năm 2006 này sẽ giảm xuống còn dưới 25,05%.

Tuy nhiên, để Đắc Lắc cũng như các tỉnh trong khu vực Tây Nguyên có được những chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế-xã hội, đặc biệt trong cải thiện đời sống nhân dân, ngoài những cố gắng của địa phương còn phải kể đến sự đầu tư, hỗ trợ rất lớn của Nhà nước. Cụ thể trong giai đoạn (2001-2005), Nhà nước đã đầu tư cho Tây Nguyên 40.498 tỷ đồng, dự kiến trong 5 năm tiếp theo, con số đầu tư của Nhà nước cho phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh vùng Tây Nguyên sẽ là 138.900 tỷ đồng. Với sự quan tâm này sẽ mở ra cơ hội vàng cho Đắc Lắc và các tỉnh Tây Nguyên tăng tốc phát triển kinh tế.

Có thể nói trong số các tỉnh Tây Nguyên, Đắc Lắc là địa phương có nhiều tiềm năng và thế mạnh cho phát triển kinh tế, và trên thực tế tỉnh này đã đạt được nhiều thành tựu đáng khích lệ. Cụ thể số thu ngân sách của Đắc Lắc năm 2006 này đang tiến gần về đích gia nhập “Câu lạc bộ nghìn tỷ đồng” là một điển hình. Vẫn biết, với một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn như Đắc Lắc, thu ngân sách một nghìn hay hơn một nghìn tỷ đồng thì vẫn chưa cân đối được số chi, nhưng đây thực sự là một gam màu tươi sáng trong bức tranh toàn cảnh về kinh tế Tây Nguyên.