QĐND - Giá dầu thế giới đã tăng cao nhất trong hơn hai năm qua và giá vàng cũng đạt kỷ lục mới gây tâm lý lo ngại cho nhiều người trong bối cảnh bất ổn ngày một gia tăng tại khu vực Bắc Phi và Trung Đông.

Ngày 23-2, giá dầu mỏ thế giới trong phiên giao dịch đã đạt mức kỷ lục, lên hơn mức 110 USD/thùng. Tại Niu Y-oóc, giá dầu thô ngọt nhẹ giao tháng 4-2011 kết thúc phiên giao dịch ở mức 98,10 USD/thùng sau khi tăng khoảng 2,8%. Trước đó, lần đầu tiên kể từ tháng 10-2008, giá dầu tại thị trường này đã có thời điểm tăng lên gần 100 USD/thùng. Như vậy, chỉ trong hai ngày qua, giá dầu tại thị trường Mỹ đã tăng khoảng 10USD/thùng. Trong khi đó, tại Luân Đôn, giá dầu Brent biển Bắc giao cùng thời điểm cũng tăng 5,47 USD/thùng, lên 111,25 USD/thùng. Đây là mức tăng cao nhất kể từ trước thời điểm Ngân hàng đầu tư Lehman Brothers của Mỹ sụp đổ năm 2008.

Sàn chứng khoán Niu Y-oóc sôi động sau khi giá dầu đạt đỉnh 110 USD/thùng. Ảnh: Roi-tơ

Theo các chuyên gia phân tích, giá dầu thế giới đã tăng cao kỷ lục sau khi xuất hiện nhiều nguồn tin cho rằng, phi công Li-bi đã kháng lệnh oanh tạc thành phố lớn thứ hai Ben-ha-di, thủ phủ của phe đối lập ở nước này. Tin tức này ngay lập tức làm dấy lên những quan ngại về tình hình ở Li-bi, nơi nhiều công ty dầu mỏ phương Tây đã ngừng hoạt động. Tập đoàn dầu khổng lồ của Pháp Total cho biết, họ đã giảm bớt hoạt động tại Li-bi, nơi hãng này sản xuất trung bình 55.000 thùng mỗi ngày. Công ty dầu Repsol-YPF của Tây Ban Nha và OMV của Áo cũng ngừng hoạt động tại đây. Dây chuyền sản xuất hơn 100.000 thùng dầu mỗi ngày của hãng Wintershall (Đức) cũng bị tạm ngưng. Hãng Barclays Capital thống kê rằng bất ổn tại Li-bi khiến sản lượng mất khoảng một triệu thùng dầu mỗi ngày. Ngân hàng Nhật Bản Nomura nhận định, giá dầu có thể lên tới hơn 220 USD/thùng nếu Li-bi cùng An-giê-ri ngừng sản xuất do tình trạng bạo lực lan rộng ở Trung Đông và Bắc Phi. Việc cắt giảm lượng dầu mỏ xuất khẩu mỗi ngày sẽ tác động không nhỏ tới toàn thế giới, đặc biệt là châu Âu. Khoảng 23% lượng dầu nhập khẩu của Ai-len và 22% của I-ta-li-a đến từ Li-bi. Giá dầu tăng cao sẽ là thảm họa đối với bất cứ người tiêu dùng nào.  Cùng ngày 23-2, giá vàng đã vượt mức 1.400 USD/ao-xơ tại châu Âu. Lúc 16 giờ GMT (khoảng 23 giờ theo giờ Việt Nam), giá vàng đã lên mức 1.411,1 USD/ao-xơ. Các nhà phân tích cho rằng cũng như nhiều hàng hóa khác đang biến động từ sự bất ổn ở Trung Đông, nhu cầu vàng gia tăng bắt nguồn từ các nhà đầu cơ tài chính.

Giá dầu, vàng tăng, cùng với giá lương thực đã ở mức cao, khiến người ta ngày càng quan ngại về lạm phát tại thời điểm nền kinh tế toàn cầu dễ bị tổn thương nhất. “Trong thời gian trước mắt, những diễn biến tại Trung Đông sẽ khiến kinh tế toàn cầu bị lạm phát đình đốn do ba yếu tố. Thứ nhất, giá dầu cao hơn sẽ làm tăng chi phí sản xuất và có thể biến thành một loại thuế đối với người tiêu dùng. Thứ hai, việc tăng cường tích trữ hàng hóa để phòng ngừa trên toàn thế giới sẽ làm tăng sức ép đối với hàng hóa nói chung, làm trầm trọng thêm sự mất cân bằng cung-cầu và tình trạng bơm nhiều tiền mặt. Thứ ba, Trung Đông và Bắc Phi sẽ trở thành một thị trường nhỏ hơn đối với hàng xuất khẩu của các nước khác”, ông Mô-ha-mét En Ê-ri-an (Mohamed El-Erian), Tổng giám đốc điều hành của Công ty quản lý đầu tư Thái Bình Dương (PIMCO) nhận định.

Tuy nhiên, Phó giám đốc điều hành thứ nhất Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), ông Giôn Líp-xki (John Lipsky) cho rằng, giá dầu và vàng lên cao ở thời điểm này chỉ là “cơn sốc ngắn hạn” do tác động của biến động chính trị hiện nay ở Trung Đông và Bắc Phi, khu vực sản xuất dầu chủ yếu của thế giới. Ông Líp-xki cho rằng, mặc dù các nền kinh tế đều dễ bị tổn thương do giá dầu cao, song cho đến nay, niềm tin của người tiêu dùng và giới kinh doanh vẫn tương đối mạnh.

Bình Nguyên