QĐND - Ngày 11-1, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định số 229/QĐ-BGDĐT phê duyệt các nội dung về cung cấp sách giáo khoa, sách tham khảo cho các trường trung học cơ sở bị ảnh hưởng bởi lũ lụt tại Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quảng Bình và Phú Yên. Sẽ không có gì đáng nói nếu ở điều 1 Quyết định này không dùng USD làm đơn vị tiền tệ định giá các gói thầu. Điểm III – điều 1 Quyết định 229 nêu rõ: 3 đơn vị được chỉ định thực hiện 3 gói thầu với giá trị mỗi gói là 100.000USD.

Điều khiến người ta thấy ngạc nhiên là các đơn vị được chỉ định thầu là các doanh nghiệp Việt Nam, sản phẩm thực hiện là sách giáo khoa và sách bài tập của Việt Nam, nơi thực hiện giao dịch thuộc lãnh thổ Việt Nam. Nhưng Bộ Giáo dục và Đào tạo lại chọn USD làm đơn vị tiền tệ để định giá các gói thầu.

Theo quy định tại điều 22 – Pháp lệnh Ngoại hối: Mọi giao dịch, thanh toán, niêm yết, quảng cáo trên lãnh thổ Việt Nam đều không được thực hiện bằng ngoại hối (mà điều này không thể nói là lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo không hề biết). Quy định này nhằm tránh tình trạng sử dụng tràn lan ngoại hối nói chung và “đô-la hóa” nền kinh tế nói riêng. Điều này không chỉ góp phần lành mạnh hóa các hoạt động thương mại và bảo vệ nền kinh tế Việt Nam, mà còn là vấn đề liên quan đến quốc thể - đồng tiền là một trong những biểu tượng của một quốc gia độc lập, có chủ quyền, trừ phi một số quốc gia thỏa thuận cùng sử dụng một loại đồng tiền chung.

Quyết định 229 nêu rõ: Nguồn vốn để thực hiện dự án này là vốn vay từ Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và vốn đối ứng, tức là nguồn vốn thực hiện bao gồm cả vốn của Việt Nam. Hơn nữa, nếu dự án được triển khai bằng toàn bộ nguồn vốn vay của ADB, thì việc định giá các gói thầu vẫn phải sử dụng đơn vị tiền tệ là tiền đồng của Việt Nam (dù rằng việc định giá ấy được tiến hành trước hay sau khi khoản vốn vay bằng ngoại tệ về đến Việt Nam).

Quy định “Giá gói thầu: 100.000USD” của Quyết định 229 là sự vi phạm rõ ràng pháp luật về ngoại hối. Mong rằng Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ có những chỉnh lý để người dân không hiểu lầm rằng cơ quan này đang “đô-la hóa” trong việc định giá các gói thầu. Nếu muốn tránh rắc rối khi có sự biến động về tỷ giá, thay vì quy định “Giá gói thầu: 100.000USD”, Quyết định 229 nên được sửa lại là: “Phân bổ nguồn vốn vay 100.000USD từ Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) để thực hiện gói thầu này”.

Minh Thắng