Ảnh: Internet

Vào những ngày nắng nóng giao mùa, chúng tôi về miệt biển Bạc Liêu, tỉnh có diện tích và sản lượng lớn nhất cả nước đang vào vụ thu hoạch muối cuối vụ. Nắng nóng chuyển mùa oi bức hầm hập cùng với gió biển thổi mạnh mang theo vị mặn, khiến cho người nơi khác đến rất khó chịu. Nhưng với diêm dân thì coi như được trời ưu ái, bởi nắng nóng kéo dài càng được mùa muối. Có thể nói vụ muối năm nay “bội thu” không những trúng mùa mà còn được giá nhất trong ba năm gần đây. Mặc dù diêm dân miệt biển đang tận hưởng niềm vui, nhưng không ít người vẫn lo, không biết giá muối có duy trì được bao lâu, nhất là thời điểm thu hoạch rộ, lại rất cần tiền để trang trải chi phí và trả nợ vay ngân hàng…

Lâu nay diêm dân miệt biển miền Tây Nam Bộ quen với kỹ thuật sản xuất “muối đen”, chứa nhiều tạp chất, chủ yếu phục vụ tiêu dùng và sản xuất nước đá, ướp cá, nước mắm… Vụ muối năm nay, Bạc Liêu có gần 1.500ha sản xuất muối, trong đó 80% diện tích là sản xuất muối đen, giảm hơn 450ha so cùng kỳ năm trước, năng suất bình quân từ 48 đến 50 tấn/ha. Tập trung nhiều ở các xã Hiệp Thành, An Trạch Đông (thị xã Bạc Liêu), Long Điền Đông, Long Điền Tây (Đông Hải-Bạc Liêu)… Tại huyện Đông Hải giá muối đen bán cho thương lái tại ruộng là 8.300-8.500 đồng/giạ (33kg/giạ) tăng hơn năm trước từ 2.500-2.700 đồng/giạ, còn muối trắng là hơn 10.000 đồng/giạ, có bao nhiêu mua hết bấy nhiêu. Với mức giá này, diêm dân lãi từ 6,5 đến 7,7 triệu đồng/ha.

Ông Nguyễn Văn Giáp ở xã Long Điền Tây-Đông Hải-Bạc Liêu phấn khởi cho biết: “Vụ muối năm nay tôi sản xuất được 6 công, do đầu vụ ảnh hưởng bão số 9, nhưng nhờ có sự chuẩn bị nguồn nước, cải tạo ao kỹ, nên năng suất đạt 55 tấn/ha, vừa rồi bán với giá 270 đồng/kg, thu về gần 9 triệu đồng, trừ chi phí lãi 5,5 triệu đồng”. Còn ở HTX diêm nghiệp Đông Hải (xã Long Điền Đông) có cách làm mới trong tiêu thụ muối. Anh Hồ Minh Chiến, Chủ nhiệm HTX cho biết: “Hai năm trước HTX ký hợp đồng tiêu thụ với Công ty muối Bạc Liêu, nhưng hàng phải giao tận nhà máy, người sản xuất không có phương tiện vận tải, lúc đó muối chất đầy đồng mà không bán được. HTX vận động xã viên góp vốn cộng với nguồn vốn tự có mua một chiếc ghe tải vài mươi tấn để chuyển muối đến nhà máy và đi tiêu thụ khắp nơi, bán được giá cao. Vì vậy bà con an tâm sản xuất, có thị trường tiêu thụ ổn định (các tỉnh vùng ngọt như An Giang, Đồng Tháp), tạo việc làm, tăng thu nhập cho xã viên”.

Từ trước đến nay, muối Bạc Liêu được tiêu thụ chủ yếu thông qua thương lái. Những người này là dân địa phương hoặc ở các vùng lân cận đến mua muối, rồi dùng ghe chở đi tiêu thụ khắp nơi. Người ta dùng để nấu muối bọt, làm nước mắm, ướp cá, sản xuất muối i-ốt… Thương lái đóng vai trò quan trọng trong tiêu thụ muối ở khu vực các tỉnh ven biển Tây Nam Bộ. Do những năm gần đây, muối giảm giá liên tục, diêm dân không còn mặn mà với nghề sản xuất truyền thống muối đen, năng suất thấp, tiêu thụ khó khăn… nên khá nhiều người chuyển sang nuôi trồng thủy sản. Yêu cầu được bao tiêu sản phẩm bao gồm vận chuyển của diêm dân là chính đáng và phù hợp với Quyết định 80/2000 - TTg của Chính phủ về khuyến khích tiêu thụ hàng hoá nông sản. Song dù UBND tỉnh Bạc Liêu đã sớm có ý kiến chỉ đạo, không hiểu sao công việc này gần như chuyển động rất chậm. Biết rằng Bạc Liêu có nhà máy sản xuất muối i-ốt với công suất khá lớn, nhưng diện tích được ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm không đáng kể so với sản lượng 100.000 tấn/năm.

Ai cũng thừa nhận rằng, giá cả là do thị trường quyết định. Hơn ai hết, diêm dân mong Chính phủ có những giải pháp hữu hiệu bình ổn giá muối theo chiều hướng có lợi. Bao giờ những vướng mắc trong việc bao tiêu muối được tháo gỡ? Và đến bao giờ cuộc sống của hàng chục ngàn lao động nghề muối mới ổn định, khi mang vị mặn cho đời.

PHƯƠNG NGHI