Chiến sĩ trạm ra đa 93 đang chăm sóc rau xanh, cải thiện bữa ăn. Ảnh: Thái Sơn

Trong quý 1, giá nhiều mặt hàng lương thực, thực phẩm, rau xanh, chất đốt... tăng từ 20% đến 200%, trong khi mức tiền ăn cơ bản của bộ đội chỉ tăng 2.000 đồng/người/ngày từ tháng 3-2008. Đáng mừng là nhờ chủ động tăng gia sản xuất, tạo nguồn, chế biến tốt, đẩy mạnh tiết kiệm... nên chất lượng bữa ăn của bộ đội ở nhiều đơn vị không bị “vơi” theo giá thị trường, mà cơ bản vẫn bảo đảm định lượng và có phần được cải thiện.

Thượng tá Nguyễn Quốc Việt, Trưởng phòng Quân nhu, Cục Hậu cần Quân khu 2 cho tôi xem bảng giá thị trường mới khảo sát trên địa bàn, theo đó rẻ nhất, như mặt hàng rau xanh cũng tăng hàng nghìn đồng/kg. Nếu chỉ trông vào tiền ăn trên cấp mà không có nguồn bổ sung quan trọng từ tăng gia sản xuất (TGSX) thì bữa ăn của bộ đội chắc chắn sẽ… “vơi” theo giá thị trường. Từ cuối năm 2007, nhóm mặt hàng lương thực, thực phẩm tăng cao, trong khi mức tiền ăn cơ bản của bộ đội từ tháng 3-2008 chỉ tăng “khiêm tốn” từ 20.000 lên 22.000 đồng người/ngày. Nhờ chủ động, sáng tạo, nỗ lực cao, ngành hậu cần quân đội đã triển khai hiệu quả các mặt công tác, giữ vững chất lượng bữa ăn của bộ đội.

Chủ động tạo nguồn tập trung, ổn định

Quân đội ta luôn phát huy tốt vai trò của đội quân sản xuất, góp phần chăm lo, nuôi dưỡng tốt bộ đội. Thực tế, chúng ta đã có những bài học về việc bảo đảm bữa ăn cho bộ đội trong điều kiện giá cả tăng cao ngoài dự kiến. Những năm qua, Đảng ủy Quân sự Trung ương và Bộ Quốc phòng chủ trương triển khai xây dựng các điểm TGSX, chăn nuôi tập trung quy mô lớn, xây dựng điểm đơn vị hậu cần cấp bộ và các đầu mối trực thuộc để rút kinh nghiệm, nhân rộng. Nhờ TGSX, nhiều đơn vị đủ quân đã cơ bản tự túc được rau xanh, gần 70% nhu cầu thịt, cá. Thiếu tướng Ngô Huy Hồng, Chủ nhiệm TCHC khẳng định: Hiệu quả công tác TGSX của cán bộ, chiến sĩ toàn quân là cơ sở bảo đảm ổn định, cải thiện đời sống của bộ đội trong khi giá cả thị trường có nhiều biến động. Sản phẩm từ TGSX không chỉ đơn thuần đưa vào bữa ăn của bộ đội mà còn gián tiếp “điều phối”, bình ổn giá cả thị trường, nhất là ở những địa bàn có nhiều đơn vị quân đội đứng chân, kinh tế-xã hội chậm phát triển, nguồn “cung” trên thị trường khan hiếm.

Khai thác thế mạnh tại chỗ, phong trào TGSX trong toàn quân đã thực sự tạo những bước đột phá. Nhiều đơn vị với quân số đông vẫn tự túc được phần lớn nhu cầu về rau xanh, thịt, cá... như Trường sĩ quan Lục quân 1, Đoàn Sao Vàng (Quân khu 1), Đoàn B16 (Quân khu 2), Đoàn B12 (Binh đoàn Quyết Thắng), Đoàn B95 (Quân khu 3)… Đặc biệt, các đơn vị của Quân khu 7, nơi có những đặc thù riêng và thị trường giá cả khá nhạy cảm, nhưng nhiều chỉ tiêu TGSX đã vượt so với quy định của Bộ Quốc phòng; bình quân đạt 1.130.000 đồng/người/năm; đưa vào ăn thêm bình quân 1.500 đồng/người/ngày. Quân khu 7 còn “tiên phong” khi đặt mục tiêu phấn đấu thực hiện “7 không” gồm: Không mua gạo, thịt, cá, rau xanh, gia vị, nước mắm, nước đóng chai ngoài thị trường. Quân khu có những điều kiện thuận lợi để thực hiện được “nhiều không” bởi ở gần vựa lúa, tiện thu mua xay xát; một số đơn vị có diện tích đất đai rộng, ao hồ rộng... nên các đơn vị phát huy thế mạnh của mình, đẩy mạnh TGSX tạo sản phẩm hàng hóa, điều chuyển, cung cấp cho nhau các loại thực phẩm, rau quả... với số lượng lớn.

Đại tá Phạm Quang Đối, Chủ nhiệm Hậu cần Binh đoàn Quyết Thắng vừa cùng đoàn cán bộ cơ quan chức năng kiểm tra công tác bảo đảm hậu cần quý 1-2008, thông báo với tôi những “tin vui”: Mặc dù vừa trải qua đợt rét đậm, rét hại, nhưng các đơn vị của binh đoàn vẫn bảo đảm đủ rau xanh cùng nhiều loại gia vị với giá rẻ hơn thị trường từ 30 đến 40%; có đơn vị như Trường Quân sự binh đoàn đưa thêm vào bữa ăn bộ đội 200 gam rau/người/ngày không tính tiền. Số đầu lợn toàn binh đoàn hiện có gần 5.000 con (với hơn 200 lợn nái để chủ động về giống) cùng gần 12.000 gia cầm, tự túc bình quân hơn 70% lượng thịt, trứng với giá rẻ hơn thị trường từ 5 đến 7%. Binh đoàn tổ chức 3 điểm xay xát lương thực tập trung theo khu vực, cung cấp đủ gạo cho các đầu mối đơn vị. Thượng tá Phạm Nghĩa Tình, Chủ nhiệm Hậu cần Trường Quân sự binh đoàn cho biết: Trạm xay xát của trường mỗi quý cung cấp hơn 80 tấn gạo với chất lượng ngon, giá rẻ. Vừa qua, nhờ chủ động nắm bắt thời cơ, nhà trường đã thu mua, tạo nguồn được một lượng lớn thóc dự trữ, do vậy giá gạo cấp cho các đơn vị trong khu vực rẻ hơn thị trường 800 đồng/kg. Tận dụng năng lực máy móc hiện có và phụ phẩm từ xay xát thóc, trường còn mua thêm một số loại nông sản như ngô, sắn... chế biến thức ăn gia súc phục vụ chăn nuôi và làm kinh tế khá hiệu quả.

Bộ Quốc phòng và Tổng cục Hậu cần đã và đang tích cực triển khai đầu tư các điểm chăn nuôi tập trung theo hướng công nghiệp và bán công nghiệp mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn; sẽ nâng mức đầu tư cho các trung đoàn đủ quân, các sư đoàn xây dựng trại nuôi lợn tập trung với quy mô 500 và 1.000 đầu lợn/điểm; trồng rau xanh, củ, quả, nuôi cá... nâng cao hiệu quả mô hình VAC, tạo nguồn thu dồi dào, vững chắc hơn.

Quản lý chặt, chế biến tốt

“Sản phẩm làm ra phải quản lý tốt, sử dụng hiệu quả”-Thượng tá Bùi Văn Vịnh, Phó chủ nhiệm Hậu cần Trường sĩ quan Lục quân 1 khẳng định như vậy. Trường có quân số ăn hằng ngày lên tới hàng nghìn người. Nhờ chăn nuôi tập trung theo hướng công nghiệp và tận dụng phụ phẩm tại các tiểu đoàn, riêng quý 1 năm 2008, nhà trường thu được gần 52.0000kg thịt, 3.627kg cá, gần 260 tấn rau xanh, hơn 500.000 quả trứng… Trạm chế biến tập trung của trường tổ chức xay xát, cung ứng đủ nhu cầu về gạo, chất lượng tốt, giá rẻ hơn thị trường; bảo đảm 100% nhu cầu về thịt lợn và các loại giò, chả, đậu phụ (giá rẻ hơn so với thị trường từ 500 đến 1.000 đồng/kg). Kinh nghiệm từ các bếp ăn của nhà trường cho thấy, để giữ ổn định bữa ăn phải tiến hành đồng bộ các biện pháp. Ví như tiết kiệm chất đốt, ngoài việc cải tiến bếp đun, anh nuôi phải biết điều chỉnh lò than hợp lý khi đun nấu, giảm tiêu hao chất đốt. Rồi quản lý mặt hàng gì cũng phải cụ thể về số lượng, chất lượng, thực hiện cân đong, giao nhận tay ba. Các mặt hàng khai thác ngoài thị trường phải tập trung, mua theo giá bán buôn để hạ giá thành. Các bếp ăn định kỳ tổ chức thi tay nghề chế biến hoặc nấu kiểm chứng khi giá cả thị trường biến động.

Khi lượng lương thực, thực phẩm, rau xanh... sản xuất, tạo nguồn tại chỗ với số lượng lớn, thì công tác chế biến, cung ứng tập trung hết sức quan trọng và cần “đẩy” lên một bước mới. Theo Thượng tá Nguyễn Thành Khương, Trưởng phòng Quân nhu, Cục Hậu cần Binh đoàn Quyết Thắng: Chỉ tiêu binh đoàn đặt ra là phấn đấu tự túc 100% nhu cầu thực phẩm, rau xanh (hiện các đơn vị binh chủng đã đạt được). Sắp tới, ngành hậu cần binh đoàn lần đầu tiên tổ chức thi các trạm xay xát, chế biến thực phẩm tập trung; các bếp ăn cấp tiểu đoàn thi làm giá đỗ, chế biến gia vị...

Để phát triển TGSX, đòi hỏi phải có kế hoạch tỉ mỉ, tính toán khoa học thời vụ, hiệu quả kinh tế đầu tư cho chăn nuôi, trồng trọt... đến thu hoạch, điều tiết, chế biến sản phẩm, bảo đảm sử dụng hợp lý, hiệu quả, tiết kiệm nhất. Điều đáng mừng là trong những năm qua, sản phẩm TGSX của bộ đội không chỉ cơ bản đáp ứng đủ cho các bếp ăn với giá rẻ, ngon, mà còn “sạch”, hạn chế thấp nhất nguy cơ mất an toàn vệ sinh thực phẩm.