Ngày 1-7, Tổng cục Thống kê đã tổ chức họp báo thông báo số liệu thống kê kinh tế-xã hội chủ yếu 6 tháng đầu năm nay. Tại cuộc họp, đồng chí Nguyễn Đức Hòa, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư kiêm Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê đã công bố: Vượt qua rất nhiều khó khăn, thử thách, kinh tế Việt Nam trong 6 tháng đầu năm nay đạt mức tăng trưởng khá cao với GDP tăng khoảng 6,5%. Đặc biệt, chúng ta có hai chỉ tiêu giảm nhưng lại là tín hiệu mừng, đó là nhập siêu và chỉ số giá tiêu dùng tăng chậm lại.

Giá tiêu dùng tháng 6 tăng thấp nhất trong 6 tháng đầu năm

Theo Tổng cục Thống kê, các giải pháp kiềm chế lạm phát của Chính phủ đã bắt đầu phát huy tác dụng trong tháng 6. Đáng chú ý là biện pháp thắt chặt chi tiêu công, đình hoãn, giãn tiến độ các dự án tiêu hao nhiều vốn ngân sách. Vì vậy lạm phát bước đầu đã được kiềm chế. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của tháng 6 chỉ tăng 2,14% so với tháng trước. Đây là tháng có mức tăng thấp nhất trong 6 tháng đầu năm nay (CPI của tháng 1 tăng 2,38%, tháng 2 tăng 3,56%, tháng 3 tăng 2,99%, tháng 4 tăng 2,2% và tháng 5 tăng 3,91%). Tuy nhiên, nếu so sánh chỉ số CPI của tháng 6 các năm trước thì CPI của tháng 6 này vẫn cao hơn khá nhiều (CPI tháng 6 năm 2005 tăng 0,4%, tháng 6 năm 2006 tăng 0,4%, tháng 6 năm 2007 tăng 0,9%).

Trong các nhóm hàng hóa và dịch vụ, giá lương thực tháng 6 vẫn là nhóm hàng hóa có mức tăng cao nhất (4,29%), tuy đã thấp hơn nhiều so với tháng 5 (tăng tới 22,19%).

So với tháng 12-2007, giá tiêu dùng tăng 18,44% (cùng kỳ năm trước tăng 5,2%), trong đó lương thực tăng 59,44%; thực phẩm tăng 21,83%; nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 14,34%; phương tiện đi lại, bưu điện tăng 10,58%; các nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng từ 2,12 đến 8,21%. So với giá tiêu dùng bình quân 6 tháng đầu năm 2007, giá tiêu dùng bình quân 6 tháng đầu năm nay tăng 20,34% (cùng kỳ năm trước tăng 7%).

Chính do giá tiêu dùng tăng cao nên đời sống của phần lớn lao động trong khu vực Nhà nước chưa được cải thiện đáng kể. Ở khu vực nông thôn, mặc dù giá lương thực và thực phẩm tăng nhưng đời sống của người dân cũng còn rất khó khăn, nhất là đối với những hộ có thu nhập thấp ở vùng sâu, vùng xa, vùng bãi ngang, vùng biên giới và vùng đồng bào các dân tộc ít người.

Nhập siêu đang giảm nhanh

Theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Đức Hòa, 6 tháng đầu năm 2008, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của cả nước ước đạt 29,7 tỷ USD, tăng 31,8% so với cùng kỳ năm trước, nhưng kim ngạch nhập khẩu cũng tăng rất nhanh, ước tính đạt 44,5 tỷ USD, tăng 60,3% so với cùng kỳ năm trước. Nhập siêu hàng hóa 6 tháng đầu năm của cả nước khoảng 14,8 tỷ USD, bằng 49,8% kim ngạch xuất khẩu, tăng 184,6% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn 0,7 tỷ USD so với mức nhập siêu của cả năm 2007.

Cán cân thương mại nghiêng nhiều về phía nhập khẩu là nỗi lo với nền kinh tế. Nhưng có điều đáng mừng là trong những tháng gần đây, nhập siêu đã giảm nhanh. Từ mức 3,28 tỷ USD trong tháng 3, giảm còn 3,2 tỷ USD trong tháng 4, rồi xuống 1,91 tỷ USD trong tháng 5 và 1,3 tỷ USD trong tháng 6.

Nhập siêu chủ yếu là nhập nguyên, nhiên vật liệu từ thị trường các nước trong khu vực, còn đối với các thị trường khác như EU, Mỹ…, nước ta vẫn duy trì được mức xuất siêu. Đáng chú ý trong số các hàng hóa nhập khẩu có xe ô tô tăng rất nhanh so với cùng kỳ năm trước, về số lượng xe ô tô nhập khẩu trong 6 tháng đầu năm nay tăng 413,9% so với cùng kỳ năm trước, kim ngạch nhập khẩu xe ô tô cũng tăng tới 354,5%.

“Gánh nặng” 6 tháng cuối năm

Tại kỳ họp vừa qua, Quốc hội đã điều chỉnh mục tiêu tăng GDP năm nay từ 8,5-9% xuống còn 7%. Theo Tổng cục Thống kê, để đạt được điều này, thời gian còn lại trong năm, GDP phải tăng khoảng 7,4%. Đây quả là một “gánh nặng” trong những tháng còn lại của năm 2008.

Tổng cục Thống kê nhận định, tốc độ tăng giá tuy đã chững lại nhưng giá cả hầu hết các mặt hàng phục vụ sản xuất và đời sống đều đã đứng ở mức cao và nhìn chung tính ổn định thấp nên rất dễ tiếp tục tăng cao. Do đó không được chủ quan trong điều hành kinh tế vĩ mô; cần phải tiếp tục kiên trì thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ và giải quyết có hiệu quả các hệ lụy của vấn đề này; kiểm soát chặt chẽ hoạt động thương mại; có cơ chế giám sát hoạt động sản xuất, kinh doanh nói chung và của các tập đoàn kinh tế, tổng công ty lớn nói riêng; tăng cường quản lý giá chặt chẽ, nâng cao tính hiệu quả, hiệu lực của công tác chống buôn lậu, tuyệt đối không để các doanh nghiệp lợi dụng yếu tố khó khăn để đầu cơ, nâng giá hàng hóa và dịch vụ, nhất là giá các mặt hàng thiết yếu.

Để giảm nhanh và tiến tới khắc phục tình trạng nhập siêu, Tổng cục Thống kê đã kiến nghị cần tăng cường dự báo thị trường, nâng cao chất lượng quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm tiết kiệm chi phí đầu vào, hạ giá thành và nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ, đủ sức cạnh tranh cả trên thị trường trong nước và quốc tế. Mặt khác, phải tận dụng tối đa những yếu tố phục hồi của nền kinh tế thế giới và khai thác tốt hơn nữa tiềm năng sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản; tiềm năng lao động, tiềm năng du lịch và các nguồn tiềm năng khác để đẩy mạnh sản xuất trong nước, tăng nguồn hàng hóa cho xuất khẩu và bảo đảm nguồn cung hàng hóa phục vụ tiêu dùng trong nước.

ĐỖ PHÚ THỌ