Ảnh Vnexpress

Xã cù lao Bình Thủy nằm giữa địa bàn ngập lũ sâu của huyện đầu nguồn lũ Châu Phú (An Giang). Do điều kiện cư trú và sản xuất gặp nhiều khó khăn, từ nhiều đời nay nông dân Bình Thủy gặp không ít cam go trong “cuộc chiến thoát nghèo”. Trước đây, mùa lũ là mùa thiếu đói, cơ cực nhất. Trong mấy tháng mùa mưa lũ, phần lớn các hộ nông dân Bình Thủy hầu như chỉ trông chờ vào sự cứu trợ của chính quyền và “ăn dè” lương thực, thực phẩm ít ỏi từ mùa trước do gia đình dành dụm, tiết kiệm. Nhưng mấy năm qua, các mô hình làm ăn trong mùa nước nổi đã nâng cao mức sống của nhiều hộ nông dân nghèo ở đây.

Nhiều hộ dân đã chọn phương thức nuôi lươn trong nước lũ, tận dụng thế mạnh của mùa nước nổi để tăng thu nhập kinh tế hộ gia đình. Người đi đầu phong trào nuôi lươn mùa lũ là anh Lê Long Bào ở ấp Bình Quý. Qua các phương tiện thông tin đại chúng và nghe bà con ngoài chợ kể chuyện, anh Bào biết là nuôi lươn đem lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân vùng lũ. Anh đã lặn lội đến xã Vĩnh Hanh (huyện Châu Thành) tìm cách làm ăn mới. Thấy bà con Vĩnh Hanh có kinh nhiệm nuôi lươn trong nước lũ, anh liền học hỏi để về áp dụng cho gia đình và địa phương mình. Anh mua 15kg lươn giống về nuôi thử bằng 2 cách. Cách thứ nhất là làm “chuồng” bằng mùng ni-lon, có để đất rồi thả “chuồng” trong dòng nước lũ, cho chìm sát đáy nước, bên trên cũng căng mùng cao hơn mực nước lũ chừng 30-40cm. Cách thứ hai, chỉ để một lớp đất mỏng và chất chà làm chỗ cho lươn trú ngụ, phía trên tấm cao su anh thả một lớp cỏ mồm xanh. Qua 5 tháng, với phương pháp nuôi chất chà, sản lượng đạt cao hơn nuôi mùng ni-lon để đất, cứ thả 10kg lươn giống sẽ lợi nhuận khoảng 700.000 đồng. Anh cho biết: Nuôi mùng để đất thì lươn chậm hồi phục, nhát ăn, khi vào hang khó chui ra và dễ chết, khó kiểm soát thức ăn thừa. Còn để lục bình thì nước mau bị dơ bẩn. Áp dụng theo phương pháp nuôi chất chà với 40m², mùa lũ năm 2005 anh Bào thả nuôi 30kg lươn giống, cho thu hoạch 200kg, giá bán từ 35.000 đến 62.000 đồng/kg, thu lãi hơn 8 triệu đồng. Mùa lũ năm nay, anh Bào tiếp tục thả nuôi 50kg lươn giống, lươn vẫn phát triển tốt.

Với kinh nghiệm tích lũy của bản thân, anh đã hướng dẫn nhiều hộ nông dân cùng nuôi lươn trên dòng nước lũ dâng ngập. Trước đây, mỗi khi lũ về, anh Nguyễn Văn Ngọt, ấp Bình Hòa, thường giăng câu, bủa lưới. Giăng 5 tay lưới cũng chỉ đủ ăn. Thấy mô hình nuôi lươn của anh Bào hiệu quả cao, anh Ngọt thả nuôi 27kg. Mỗi ngày vào lúc sáng sớm, anh ra đồng bắt ốc bươu vàng cho lươn ăn. Sau hơn 5 tháng, anh thu tiền lãi được 3 triệu đồng. Hiện anh đang tiếp tục mở rộng diện tích nuôi. Anh Ngọt nói: “Nuôi lươn trong nước lũ không khó, nhưng phải siêng cần. Điều quan trọng nhất là chọn con giống. Nếu lươn giống khỏe mạnh thì lớn nhanh, lãi nhiều. Nếu như không biết cách hoặc thiếu thận trọng, mua lươn từ nơi khác về, dễ bị sốc nước, chẳng những chết lẻ tẻ mà còn sạch vốn dễ như chơi”.

Giá lươn giống trước đây là 12.000 đồng/kg. Nhưng bây giờ có nhiều hộ nuôi, nên con giống tăng gấp 1,5 lần. Từ kinh nghiệm của anh Bào, anh Ngọt và những “nông dân xung kích”, bà con ở xã Bình Thủy đã phát triển nhanh nghề nuôi lươn. Mùa nước nổi năm 2006, xã Bình Thủy có 25 hộ nuôi lươn trên cạn, thả nuôi mỗi hộ từ 20 đến 50kg con giống, tập trung nhiều ở ấp Bình Hòa và Bình Quý. Đây là mô hình mang lại hiệu quả cao theo Đề án 31 về phát triển sản xuất, giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân trong mùa nước nổi. Trong các mô hình sản xuất mùa nước nổi thì mô hình nuôi lươn được bà con ở đây rất quan tâm và tham gia sản xuất nhiều nhất. Bà con gọi đây là dịp “hái ra tiền” ở vùng đầu nguồn lũ này.

Theo các chuyên gia và cán bộ khuyến nông huyện Châu Phú: Để giúp nông dân nuôi lươn đạt hiệu quả cao, huyện đã mở hàng chục lớp hướng dẫn kỹ thuật và đưa hơn 100 nông dân đi tham quan, học cách làm ăn trong mùa lũ ở các nơi có nhiều kinh nghiệm trong tỉnh. Nếu năm nay nông dân trúng mùa, sang năm tới một số xã sẽ thành lập Tổ Vay vốn để giúp nông dân mở rộng diện tích và phát triển mô hình nuôi lươn mùa nước lũ. Với mô hình này, nông dân huyện đầu nguồn lũ Châu Phú và các nơi khác đã chủ động giải quyết việc làm cho lao động nhàn rỗi, góp phần tăng thu nhập, không những xóa nghèo mà còn có thể làm giàu trong mùa lũ.

MÃ GIANG