Năm 2008 này, trong khi tốc độ tăng trưởng GDP chung của cả nước chỉ vào khoảng 6,7% thì thành phố Hải Phòng dự kiến sẽ đạt gần 13%. Vì sao tốc độ tăng trưởng của thành phố gần gấp đôi tốc độ tăng trưởng chung của cả nước? Hướng phát triển mới của thành phố “Hoa phượng đỏ”này sẽ như thế nào? Đó là nội dung cuộc đối thoại của chúng tôi với đồng chí Dương Anh Điền, Phó bí thư thường trực Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng.

“Đi nhanh vì đường thoáng”

- Đồng chí đánh giá thế nào về tốc độ tăng trưởng kinh tế của Hải Phòng trong năm 2008?

- Năm 2008 dự kiến tốc độ tăng trưởng GDP của thành phố sẽ đạt khoảng 13%; cơ cấu kinh tế của thành phố chuyển dịch tích cực theo hướng công nghiệp hóa, phát huy rõ hơn tiềm năng, lợi thế của thành phố cảng, cửa chính ra biển của các tỉnh phía Bắc và thành phố công nghiệp; nhiều ngành và lĩnh vực có tốc độ tăng cao so cùng kỳ, đạt và vượt so với kế hoạch như: tổng thu ngân sách trên địa bàn ước hơn 22.000 tỷ đồng, kim ngạch xuất khẩu, sản xuất công nghiệp, thu hút đầu tư nước ngoài, thông tin viễn thông; đặc biệt, sản lượng hàng hóa thông qua các cảng trên địa bàn tăng khá cao (dự kiến 30 triệu tấn, tăng gần 35% so với năm 2007).

- Tốc độ tăng trưởng kinh tế của Hải Phòng lớn gấp gần hai lần tốc độ tăng trưởng chung của cả nước. Bí quyết nào của thành phố để tạo ra kỳ tích này?

- Để tăng tốc độ phát triển, phải có những giải pháp tổng hợp, đồng bộ. Hải Phòng chọn năm 2008 là năm “đẩy mạnh cải cách hành chính và giải phóng mặt bằng”. Đây là hai trong những khâu quan trọng thúc đẩy đầu tư phát triển và tăng trưởng kinh tế. Hải Phòng đã triển khai đồng bộ một số các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện công tác giải phóng mặt bằng như tăng cường công tác tuyên truyền vận động, phổ biến chính sách pháp luật; tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, sự tham gia của hệ thống chính trị đối với công tác giải phóng mặt bằng; tăng cường công tác quản lý Nhà nước về đất đai và công tác giải phóng mặt bằng; tiếp tục xây dựng và hoàn thiện các cơ chế chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư bảo đảm yêu cầu pháp luật và phù hợp với tình hình thực tế; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thực hiện quy chế dân chủ công khai trong công tác giải phóng mặt bằng...

Bước đầu công tác giải phóng mặt bằng đã cơ bản đáp ứng được nhu cầu sử dụng đất cho các dự án đầu tư, góp phần tích cực thực hiện mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế, góp phần tạo nên tốc độ tăng trưởng kinh tế cao của thành phố trong thời gian qua.

- Còn công tác cải cách hành chính? Hình như không phải chỉ năm 2008 mà trước đó, đã nhiều năm, thành phố chọn chủ đề này?

- Nghị quyết Đại hội XIII Đảng bộ thành phố Hải Phòng đã xác định đẩy mạnh cải cách hành chính là một trong những nhiệm vụ và giải pháp có tính đột phá để tạo động lực thúc đẩy sự phát triển nhanh, bền vững của thành phố. Trong 2 năm 2006 và 2007, Thành ủy đều xác định chủ đề hành động là "Năm cải cách hành chính" và "Đẩy mạnh cải cách hành chính". Từ năm 2007, cải cách hành chính được Thành ủy lãnh đạo gắn với đẩy mạnh thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, coi đây là ba nhiệm vụ trọng tâm và phải trở thành quyết tâm chính trị của toàn Đảng bộ thành phố.

Qua gần 3 năm thực hiện Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ thành phố, đến nay Hải Phòng đang là một trong những địa phương đi đầu thực hiện cải cách hành chính, nhất là mô hình “một cửa” mẫu, hiện đại, liên thông, độc lập chuyên trách.

- Như vậy có thể hiểu các thủ tục hành chính rườm rà và việc giải phóng mặt bằng phức tạp đã là lực cản trên con đường phát triển của thành phố. Thành phố đã tập trung đầu tư làm giảm các lực cản này và “Đi nhanh vì đường thoáng”?

- Đúng vậy, nhưng chúng tôi vẫn chưa giảm hết được lực cản. Cải cách hành chính chưa đồng bộ và toàn diện, mới tập trung cao cho cải cách thể chế và thủ tục hành chính, các nhiệm vụ khác chưa đạt yêu cầu; chưa nâng cao chất lượng ở diện rộng từ những mô hình đã phát huy rõ hiệu quả. Tinh thần, thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ, công chức tuy đã có chuyển biến tiến bộ, song chưa căn bản; còn biểu hiện tư tưởng cầu toàn, đùn đẩy trách nhiệm, quan liêu, phiền hà, nhũng nhiễu và tiêu cực trong thi hành công vụ ở một bộ phận cán bộ, công chức của một số đơn vị.

Cũng phải nói thêm rằng, tuy mức tăng trưởng kinh tế của Hải Phòng cao, song quy mô còn nhỏ bé; chất lượng tăng trưởng chưa thực sự bảo đảm tính bền vững; chưa xứng tầm với vai trò là cực tăng trưởng trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc.

Tiếp tục xử lý các lực cản mới

- Hải Phòng sắp trở thành “đại công trường” với các dự án đầu tư lớn trên địa bàn Hải Phòng như đường ô tô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng tại Lạch Huyện… tạo đà cho sự tăng trưởng của thành phố trong tương lai. Tiến độ các dự án này đã được triển khai như thế nào, thưa đồng chí!

- Dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội - Hải Phòng đã được Tổng công ty Phát triển hạ tầng và đầu tư tài chính Việt Nam phê duyệt với tổng mức đầu tư là 24.000 tỷ đồng, với chiều dài đoạn tuyến đi qua Hải Phòng là 28,05km. Dự án đã được khởi công vào ngày 19-5-2008 tại quận Dương Kinh. Đến nay công tác giải phóng mặt bằng thực hiện dự án đang được tích cực triển khai trên toàn tuyến. Hiện tại chủ đầu tư đã nhận bàn giao 39ha đất để thi công gói thầu số 1. Tuy nhiên, một số địa phương còn lúng túng chậm triển khai xây dựng các dự án về tái định cư, vì vậy tiến độ chuẩn bị cho công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc và khu tái định cư còn chậm và khó khăn.

Dự án cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng (tại Lạch Huyện) đã được Bộ Giao thông-Vận tải phê duyệt với chức năng là cảng cửa ngõ quốc tế, đầu mối thương mại, đáp ứng nhu cầu xuất nhập khẩu hàng hóa bằng tàu biển có trọng tải lớn tới 8 vạn tấn, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh với lượng hàng hóa thông qua cảng khoảng 120 triệu tấn/năm. Hiện tại dự án đang tiến hành các thủ tục đánh giá tác động môi trường để chính thức đầu tư. Một số dự án xây dựng cơ sở hạ tầng khác trên địa bàn thành phố cũng đang được tích cực triển khai.

Các dự án trên nếu hoàn thành sẽ tạo thời cơ mới cho Hải Phòng tăng tốc.

- Theo phản ánh của nhân dân, trên địa bàn thành phố hiện nay còn khá nhiều dự án “treo”, thành phố sẽ xử lý như thế nào?

- Hiện tại trên địa bàn thành phố có một số dự án đã được Nhà nước giao đất, cho thuê đất mà không đưa vào sử dụng trong thời hạn mười hai tháng liền hoặc tiến độ sử dụng đất chậm hơn hai mươi bốn tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép, vi phạm Luật Đất đai. Đối với các dự án này thành phố đã tiến hành kiểm tra rà soát phân loại để có các biện pháp xử lý kịp thời từng dự án cụ thể, bảo đảm thực hiện đúng các quy định của pháp luật, nhưng cũng chủ động tháo gỡ khó khăn với một số dự án chậm tiến độ do các yếu tố khách quan.

- Đã có bao nhiêu dự án “treo” phải thu hồi?

- Qua rà soát, thành phố đã tiến hành thu hồi 35 dự án chưa triển khai với diện tích 670ha, điều chỉnh thời gian thực hiện đối với một dự án, diện tích 50ha. Một số dự án bị chậm tiến độ do tình trạng kéo dài trong giải phóng mặt bằng đã được xử lý cụ thể như sau: các trường hợp bị ách tắc, kéo dài trong việc bồi thường đã được tháo gỡ và đang tiếp tục thực hiện, gồm 5 dự án, diện tích 73,18ha; các trường hợp bị ách tắc, kéo dài trong việc tái định cư đã được tháo gỡ và đang tiếp tục thực hiện, gồm 3 dự án, diện tích 54,44ha; các trường hợp bị ách tắc, kéo dài trong việc giải phóng mặt bằng đã hủy bỏ quyết định thu hồi đất và đã công bố công khai việc hủy bỏ đó, gồm 9 dự án, diện tích 43,6ha.

- Như vậy, có thể coi các dự án “treo” cũng là lực cản trên đường phát triển của thành phố. Vậy thời gian tới, thành phố sẽ làm gì để “phá” lực cản này?

- Chúng tôi tiếp tục rà soát các dự án đầu tư, phân loại nguyên nhân cụ thể làm chậm tiến độ để có biện pháp xử lý kiên quyết, thích hợp, tránh lãng phí nguồn lực đất đai của thành phố.

- Xin cám ơn đồng chí!