Thực hiện Nghị quyết Đại hội X và các nghị quyết trước đó của Đảng, việc tập trung đầu tư một số công trình trọng điểm từ nội lực, đã mang lại hiệu quả hết sức to lớn ở nhiều lĩnh vực. Khu kinh tế Dung Quất (Quảng Ngãi), là một điển hình về quyết sách đầu tư từ nội sinh của đất nước.

Biến tỉnh nghèo thành “cường quốc” kinh tế

Trước đây, Quảng Ngãi được biết đến như một “điển hình” của sự nghèo khó ở dải đất miền Trung. Vậy mà chỉ sau  khi Chính phủ quyết định đầu tư hơn 3 tỷ USD xây dựng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, Quảng Ngãi như “Phù Đổng” vươn mình đứng dậy.

Toàn cảnh Nhà máy Lọc dầu Dung Quất.

Ngay từ năm 2008, Quảng Ngãi đã lọt vào tốp 5 tỉnh, thành phố của cả nước về thu hút vốn FDI, tham gia “câu lạc bộ 1000 tỷ đồng”; năm 2010 thu ngân sách sẽ đạt hơn 16.500 tỷ đồng (trong đó Dung Quất đóng góp hơn 90% tổng thu ngân sách mà chủ yếu là từ nhà máy lọc dầu), tăng 28 lần so với năm 2005. Quảng Ngãi cũng chiếm một trong 10 tỉnh, thành phố nộp ngân sách cao nhất nước. Đây cũng là giai đoạn Quảng Ngãi bứt phá mạnh mẽ, một số chỉ tiêu cơ bản như tốc độ tăng GDP bình quân 5 năm là 18,66%; giá trị sản xuất công nghiệp tăng bình quân 58,1%; tỷ trọng công nghiệp-xây dựng tăng từ 30% (năm 2005) lên 58,95% (năm 2010)... Có thể nói, Khu kinh tế Dung Quất, mà “trái tim” là nhà máy lọc dầu đã tác động nhiều mặt đến sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh Quảng Ngãi...

Sự lan tỏa sâu rộng

Ngay sau khi nhà máy lọc dầu được đầu tư xây dựng, có hàng loạt các dự án lớn trong Khu kinh tế Dung Quất được triển khai. Khởi đầu chỉ vài dự án công nghiệp nhẹ. Đến cuối năm 2010, Khu kinh tế Dung Quất đã thu hút 133 dự án với tổng vốn đầu tư 135.000 tỷ đồng (tương đương khoảng 8 tỷ USD), tạo việc làm cho 12.000 lao động.

Hiện nay, Khu kinh tế Dung Quất hình thành Tổ hợp công nghiệp nặng đầu tiên tại Việt Nam, bao gồm các nhà máy: lọc dầu, đóng tàu, luyện cán thép, chế tạo thiết bị công nghiệp nặng, nhựa Polypropylen, nhiên liệu sinh học… và nhiều dự án thuộc lĩnh vực du lịch, dịch vụ, cảng biển…

Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, hiện đang sản xuất với 105% công suất. Cùng với việc đã chế biến được 8,2 triệu tấn dầu thô; sản xuất 7,2 triệu tấn sản phẩm với trị giá sản lượng ước đạt 108,3 nghìn tỷ đồng. Đặc biệt, 7 loại sản phẩm do nhà máy sản xuất đạt huy chương Vàng tại hội chợ Thương mại quốc tế Việt Nam 2010, trong đó đáng chú ý là sản phẩm xăng Jet A1-nhiên liệu cho máy bay đã được cấp chứng chỉ chất lượng quốc tế, đang được tiêu thụ mạnh ở cả trong và ngoài nước. Bên cạnh nhà máy lọc dầu, hiện ở Khu kinh tế Dung Quất còn có hàng loạt các nhà máy khác như: Công ty Công nghiệp nặng Doosan Vina chuyên sản xuất các thiết bị công nghiệp như, nồi hơi các loại, máy thu hồi nhiệt, máy nâng - hạ cẩu trục cảng biển và thiết bị xử lý nước biển hàng đầu của Việt Nam. Năm 2010, công ty đã xuất khẩu nhiều sản phẩm ra các nước trên thế giới, đặc biệt là 2 cẩu trục hạng nặng, có thể nâng hạ công-ten-nơ lên đến 40 tấn được xuất sang In-đô-nê-xi-a và thiết bị xử lý nước biển thành nước ngọt với công suất 76 triệu lít nước/ngày xuất khẩu sang Ả-rập...

Ngày 6-1 vừa qua, phát biểu tại lễ cắt băng khánh thành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định: Việc đưa Nhà máy Lọc dầu Dung Quất vào hoạt động có ý nghĩa quan trọng cả về chính trị, kinh tế-xã hội, quốc phòng-an ninh trong tiến trình CNH-HĐH đất nước, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Việc lựa chọn địa điểm và xây dựng nhà máy là một quyết định đầu tư đúng đắn của Đảng, Nhà nước ta. Thủ tướng nhấn mạnh, việc xây dựng thành công Nhà máy Lọc dầu ở Dung Quất có ý nghĩa đặt nền móng cho sự phát triển ngành công nghiệp lọc hóa dầu Việt Nam. Thành công của dự án này sẽ rút ra bài học quý để tiếp tục đầu tư các dự án lọc hóa dầu tại Nghi Sơn (Thanh Hóa), Long Sơn (Bà Rịa-Vũng Tàu).

Miền Trung cất cánh

Việc đưa Nhà máy Lọc dầu Dung Quất vào hoạt động là một lợi thế và cơ hội mới để tỉnh Quảng Ngãi nói riêng, khu vực miền Trung phát triển nhanh, bền vững. Theo đó, đầu tháng 6-2010, đường bay Hà Nội-Chu Lai đã chính thức đi vào hoạt động như một tin vui đối với người dân Quảng Nam, Quảng Ngãi và cộng đồng các doanh nghiệp, các nhà đầu tư ở khu vực này. Việc mở đường bay này cùng với những chuyển động của dự án đường cao tốc Đà Nẵng-Quảng Ngãi; đường Trường Sơn Đông đang trong giai đoạn cuối của việc đầu tư xây dựng, giúp cho các tỉnh miền Trung-Tây Nguyên “xích” lại gần nhau hơn, dễ kết nối hơn với các khu vực khác của đất nước. Chính từ vai trò đó, nên Thủ tướng Chính phủ có chủ trương cho phép nghiên cứu mở rộng Khu kinh tế Dung Quất từ 10.300ha hiện tại lên hơn 45.000ha, gắn với phát triển khu cảng biển nước sâu Dung Quất II đáp ứng cho tàu từ 100.000DWT đến 350.000DWT ra vào. Khu kinh tế Dung Quất mở rộng, tạo không gian hướng ra biển, gắn với biển và cảng biển nước sâu và tối ưu hóa các dòng chảy hàng hóa, nhân lực, thông tin, tài chính… không chỉ riêng cho Quảng Ngãi mà cả khu vực. Kết quả trên khẳng định đường lối, chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước trong việc định hướng phát triển Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, trong đó trọng tâm là ngành lọc hóa dầu, ngành công nghiệp nặng gắn với biển và chiến lược kinh tế biển tại Khu kinh tế Dung Quất.

Trong khí thế của những ngày này, các địa phương miền Trung, đặc biệt là các doanh nghiệp tại Khu kinh tế Dung Quất hăng hái ra quân lập thành tích chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng với niềm tin son sắt.

Bài và ảnh: Trung Hội-Tiến Dũng