Theo AFP, sáng 27-5, sau hơn 7 giờ thương lượng căng thẳng Tổng thống U-crai-na Vích-to Y-u-sen-cô và Thủ tướng Vích-to Y-a-nu-cô-vích đã thỏa thuận tổ chức cuộc bầu cử Quốc hội trước thời hạn vào ngày 30-9 tới.

Tổng thống và thủ tướng xuất hiện cùng nhau để thông báo thỏa thuận. Ảnh: AP.

Đây là sự kiện quan trọng trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài gần hai tháng qua trong bối cảnh dư luận lo ngại về nguy cơ xảy ra nội chiến tại quốc gia thuộc Liên Xô cũ này. Phát biểu tại cuộc họp báo chung với Tổng thống Y-u-sen-cô, Thủ tướng Y-a-nu-cô-vích nói: “Cuộc khủng hoảng chính trị tại U-crai-na đã kết thúc. Chúng tôi đã đạt được sự thỏa thuận”. Thủ tướng Y-a-nu-cô-vích khẳng định tất cả các đảng phái tại U-crai-na đều mong muốn tổ chức một cuộc bầu cử tự do, trung thực và tôn trọng luật pháp. Tổng thống Y-u-sen-cô cho biết, Quốc hội U-crai-na vào tuần tới sẽ xem xét dự luật về tổ chức cuộc bầu cử trước thời hạn này và cũng khẳng định rằng U-crai-na "đã vượt qua cuộc khủng hoảng chính trị". Quốc hội U-crai-na sẽ họp trong hai ngày 29 và 30-5 để thông qua các dự luật liên quan việc tổ chức bầu cử Quốc hội trước thời hạn.

Cuộc khủng hoảng chính trị tại U-crai-na bắt đầu từ ngày 2-4 khi Tổng thống Y-u-sen-cô tuyên bố giải tán Quốc hội song bị Thủ tướng Y-a-nu-cô-vích phản đối quyết định này. Ông Y-a-nu-cô-vích còn tuyên bố Tổng thống Y-u-sen-cô đã vi phạm hiến pháp. Cuộc khủng hoảng kéo dài và lên tới đỉnh điểm ngày 26-5 với nguy cơ xảy ra xung đột vũ trang. 3.600 cảnh sát dã chiến được lệnh của Tổng thống Y-u-sen-cô tiến vào Ki-ép để bảo vệ các cơ quan chính phủ và "kiểm soát trật tự", song phần lớn đã bị cảnh sát và những người ủng hộ Thủ tướng Y-a-nu-cô-vích chặn lại tại những khu vực ở xa thủ đô. Bộ trưởng Nội vụ Va-xi-li Xu-scô đã ra lệnh cấm điều động binh lính của Bộ Nội vụ song Tướng A-lếch-xan-đrơ Ki-khơ-ten-cô, Tư lệnh lực lượng cảnh sát dã chiến, đã không tuân lệnh và tuyên bố lực lượng của ông "có nghĩa vụ tuân theo mệnh lệnh của Tổng thống". Các đồng minh của Thủ tướng Y-a-nu-cô-vích đã lên tiếng cáo buộc việc ra lệnh điều động lính của Bộ Nội vụ tiến về thủ đô Ki-ép là "một âm mưu đảo chính" của Tổng thống Y-u-sen-cô.

U-crai-na hiện vẫn chưa giải quyết được những rắc rối trong lĩnh vực tư pháp với việc ở nước này hiện có 2 Viện trưởng Viện kiểm sát Tối cao. Ông Xvi-a-tô-xláp Pi-xcun, một đồng minh của ông Y-a-nu-cô-vích bị Tổng thống Y-u-sen-cô cách chức không chấp nhận từ chức, và ông Vích-to Sem-trúc vừa được ông Y-u-sen-cô bổ nhiệm là quyền Viện trưởng Viện kiểm sát tối cao. Cả hai ông này đều tuyên bố mình là Viện trưởng Viện kiểm sát Tối cao hợp pháp. Trong ngày 26-5, cả hai ông đều đưa ra các quyết định trái ngược nhau nhằm củng cố vị trí của mình. Ông Pi-xcun đã thực hiện việc luân chuyển cán bộ của Viện kiểm sát Tối cao, theo đó hầu như sa thải ông Sem-trúc. Ngược lại, ông Sem-trúc đã ra lệnh hủy bỏ tất cả các mệnh lệnh và chỉ thị của ông Pi-xcun. Ông Sem-trúc cũng đã ra lệnh khởi tố vụ án hình sự đối với Bộ trưởng nội vụ Xu-scô với cáo buộc Bộ trưởng Xu-scô chịu trách nhiệm về vụ để xảy ra vụ đụng độ trước đó giữa cảnh sát và lực lượng vệ binh tại trụ sở Viện kiểm sát Tối cao.

ĐẶNG NGUYỄN (tổng hợp)