Trước những khó khăn của nền kinh tế đất nước năm 2009, Ban Dân vận Trung ương đã chỉ đạo đẩy mạnh phong trào thi đua "Dân vận khéo". Nhiều mô hình sáng tạo, thiết thực đã ra đời, góp phần phát triển kinh tế-xã hội; xóa đói, giảm nghèo; bảo đảm an sinh xã hội cho nhân dân. Báo cáo của các địa phương trong buổi giao ban trực tuyến của Ban Dân vận Trung ương, lần đầu tiên được tổ chức vào ngày 30-6 đã làm rõ các mô hình này...

Hợp sức cùng chính quyền và nhân dân vượt qua khó khăn

Theo tổng hợp của Ban Dân vận Trung ương, từ ngày 20-4 đến ngày 19-5-2009, cả nước còn hơn 91 nghìn hộ (hơn 416 nghìn nhân khẩu) thiếu đói, chiếm 0,8% số hộ và 0,8% nhân khẩu nông nghiệp cả nước. Tình trạng thiếu đói tập trung chủ yếu ở các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung, Tây Nguyên. Một số địa phương có tỷ lệ nhân khẩu thiếu đói so với nhân khẩu nông nghiệp cao là: Cao Bằng 7,9%, Bắc Kạn 8,3% và Đắc Nông 10,7%...

Bộ đội Binh đoàn Quyết Thắng giúp nhân dân xã Quỳnh Lưu, huyện Nho Quan (Ninh Bình) thu hoạch lúa bị ngập tháng 5-2009. Ảnh: Vũ Quang Thái

Đồng chí Hà Thị Khiết, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Dân vận Trung ương cho biết: "Trước những khó khăn của nền kinh tế do tác động của suy thoái kinh tế toàn cầu, Trung ương Đảng và Chính phủ đã có nhiều chủ trương, biện pháp tích cực và phù hợp không chỉ đáp ứng kịp thời đòi hỏi của tình hình mà còn rất được lòng dân. Đó là chương trình kích cầu kinh tế, nhất là chủ trương hỗ trợ nông dân và doanh nghiệp trong sản xuất, kinh doanh, bảo đảm an sinh xã hội; hỗ trợ người nghèo nhân dịp đón Tết cổ truyền... Ban Dân vận Trung ương đã thống nhất lấy năm 2009 là "Năm công tác dân vận chính quyền" và phát động phong trào thi đua "Dân vận khéo" nhằm hợp sức cùng cấp ủy, chính quyền và nhân dân các địa phương, chung tay vượt qua khó khăn, thách thức. Mô hình "Dân vận khéo" phát triển rộng rãi ở khắp nơi và hầu hết những điển hình này đều là mô hình giúp dân phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo".

Bà Hoàng Thị Tráng, Trưởng ban Dân vận (Tỉnh ủy Lào Cai) bày tỏ: "Năm nay, chúng tôi chỉ đạo đẩy mạnh mô hình "Người dân học hỏi người dân", đã thu được những kết quả đáng mừng. Sở dĩ mô hình này phù hợp vì đa số nông dân Lào Cai là người dân tộc thiểu số. Không có cách dân vận nào tốt hơn bằng cách để các hộ giàu lên nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng trực tiếp vận động, tuyên truyền người cùng dân tộc làm theo. Thực tế ở thôn Na Hốc (huyện Mường Khương) và xã Sín Chéng (huyện Si Ma Cai) cho thấy: Đồng bào được tận mắt chứng kiến người cùng bản, cùng xã làm giàu được nên việc làm theo diễn ra rất nhanh, rất tự giác. Cả hai địa phương trên đều xóa được đói, giảm được nghèo nhờ cách vận động trực tiếp này".

Nhắc đến phong trào "Dân vận khéo", người dân vạn chài Phù Vân (Hà Nam) ai cũng biết. Bởi chính từ phong trào này, mong ước được "lên bờ" mới thành hiện thực. Đội ngũ cán bộ Ban Dân vận Tỉnh ủy phối hợp với Bộ CHQS tỉnh Hà Nam đã bám sát, nắm bắt và hiểu rõ tâm tư nguyện vọng của từng hộ. Từ đó xây dựng dự án, đề nghị chính quyền địa phương cấp đất định cư cho dân làng chài. Sau đó, Bộ CHQS tỉnh Hà Nam làm nòng cốt huy động sức người, sức của làm nhà, tìm việc làm, xây dựng cơ sở hạ tầng để dân làng chài Phù Vân thực sự "an cư". Kết quả này không chỉ giúp địa phương xóa được một địa chỉ "100% đói, nghèo" mà còn góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự trong địa bàn...

Đồng chí Hà Thị Khiết đánh giá: 6 tháng đầu năm 2009, các mô hình "Dân vận khéo" đã thiết thực góp sức vào nỗ lực của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân trong việc thực hiện các quyết sách của Trung ương Đảng và Chính phủ; góp phần tích cực vào việc bảo đảm an sinh xã hội, nhất là chăm lo đến đối tượng người nghèo. Đây cũng là một trong những vấn đề "nóng bỏng" nhất của đất nước. Bởi còn đói nghèo, còn bất công là còn tồn tại nguy cơ mất ổn định xã hội. Vì vậy, vấn đề đặt ra cho các địa phương là phải đẩy mạnh phong trào này lên một bước cao hơn. Hiện nay, một số tỉnh, thành phố hầu như chỉ phát động phong trào mà chưa có những mô hình, việc làm cụ thể. Trong 6 tháng cuối năm, tình trạng này nhất thiết phải được khắc phục.

Quân đội giúp dân xóa đói, giảm nghèo

Bám sát sự chỉ đạo về nội dung trọng tâm công tác dân vận của Ban Dân vận Trung ương, năm 2009, Cục Dân vận (Tổng cục Chính trị) đã chỉ đạo các đơn vị quân đội hướng mạnh vào tuyên truyền, vận động nhân dân và tham gia tích cực công tác xóa đói, giảm nghèo, thực hiện các chương trình kinh tế-xã hội. Trên cơ sở đẩy mạnh việc cụ thể hóa "Chương trình phối hợp chỉ đạo công tác dân vận giữa Ban Dân vận Trung ương và Tổng cục Chính trị", giữa quân đội với các đoàn thể chính trị-xã hội, nhiều đơn vị trong toàn quân đã triển khai thực hiện công tác dân vận với nhiều cách làm hay, đổi mới cả nội dung và hình thức hoạt động nên đã có những bước chuyển biến mới và bước đầu đạt được kết quả thiết thực.

Trao đổi kinh nghiệm trong công tác dân vận tại Hội nghị giao ban trực tuyến, Đại tá Hoàng Thọ Diêu, Phó cục trưởng Cục Dân vận cho biết: “Đến nay, 100% đơn vị quân đội đã thực hiện ký kết chương trình phối hợp hoạt động với các Ban Dân vận của 63 tỉnh, thành phố; và hầu hết các chương trình đã được cụ thể hóa, thống nhất những vấn đề trọng tâm để chỉ đạo phối hợp thực hiện. Một số điển hình như: Bộ CHQS thành phố Hải Phòng phối hợp với Hội Cựu chiến binh thành phố phát động "Chương trình 500 triệu đồng xóa nhà tạm cho cựu chiến binh nghèo", Bộ CHQS tỉnh Ninh Bình phối hợp với Ban Dân vận của tỉnh xóa nhà dột nát cho các hộ nghèo...”.

Cũng trong 6 tháng đầu năm 2009, quân đội thực hiện hai chương trình xóa đói, giảm nghèo mang nhiều ý nghĩa. Đó là: "Chương trình xây dựng 1.500 nhà tình nghĩa, nhà đồng đội" tặng các đối tượng chính sách và quân nhân có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn về nhà ở và Đợt vận động "Mái ấm cho người nghèo nơi biên giới, hải đảo" do Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam,  Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng và Báo Quân đội nhân dân phối hợp thực hiện, nhằm xóa nhà tạm, nhà dột nát, xây dựng các công trình dân sinh giúp đồng bào nơi biên giới, hải đảo. Tính đến nay, các chương trình trên đã quyên góp được 43 tỉ đồng, hoàn thành và bàn giao hơn 1.700 nhà tình nghĩa, nhà đồng đội; làm được 1.730 “Mái ấm” tặng đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Ngoài ra, các đoàn kinh tế - quốc phòng đã triển khai xây dựng nhiều công trình dân sinh, điện, đường, trường, trạm; triển khai các chương trình khuyến nông, khuyến lâm, khai hoang bàn giao đất sản xuất cho nhân dân. Nhiều mô hình, dự án đã tỏ rõ tính hiệu quả trong xóa đói, giảm nghèo như: Dự án trồng dong riềng, thảo quả ở Hà Giang của Đoàn kinh tế - quốc phòng B13, B14; Dự án dịch vụ 2 đầu cây dong riềng ở Khe Sanh (Quảng Trị) của Đoàn kinh tế - quốc phòng B37...

Đại tá Hoàng Thọ Diêu cho biết: "Giúp đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo thoát nghèo vốn là truyền thống quý báu, đồng thời là một trong những chức năng của quân đội. Vì vậy, trong thời gian tới, các đơn vị quân đội tiếp tục đẩy mạnh chương trình này với trọng tâm là tập trung vào những "khâu yếu, việc khó", thực sự là nòng cốt trong công tác dân vận của Đảng; là lực lượng tin cậy của cấp ủy, chính quyền và đồng bào các dân tộc trên mặt trận xóa đói, giảm nghèo".