Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước đã cho in bổ sung và đều đặn rót tiền mệnh giá thấp xuống các chi nhánh và các ngân hàng thương mại từ Bắc vào .

Vậy tiền lẻ đã đi đâu?

Chưa bao giờ thiếu tiền lẻ đến thế

Đó là nhận xét của rất nhiều người, thuộc đủ các tầng lớp khác nhau. Đến nhiều cửa hàng, khi mua gì khách hàng cũng luôn nhận được đề nghị “có tiền lẻ không”, thậm chí khi trả tiền chẵn khách còn nhận được thái độ không hồ hởi của người bán hàng.

Chị Nguyễn Thùy Giang, chủ đại lý bánh kẹo trên phố Hai Bà Trưng, Hà Nội cho biết, đại lý của chị mỗi ngày cần khoảng 500.000-700.000 đồng tiền lẻ để trả lại cho khách hàng nhưng rất hiếm, vào cả ngân hàng đổi nhưng cũng không phải là chuyện dễ vì nhiều ngân hàng cũng đang kêu thiếu tiền lẻ. Tại nhiều siêu thị ở Hà Nội tình trạng thiếu tiền lẻ còn khó khăn gấp nhiều lần. Vì đây là thời điểm người dân đến mua hàng đông nhất, nhiều nhất và đi kèm theo là lượng tiền lẻ đáp ứng nhu cầu giao dịch cũng phải tăng không kém. Cho nên, để giải quyết tình trạng khan hiếm này nhiều siêu thị đã thực hiện cách treo bảng đề nghị đổi tiền lẻ với tỷ lệ chênh lệch 1%, tuy nhiên, kết quả mang lại cũng rất hạn chế.

Nhu cầu đổi tiền lẻ của người dân cũng đang “nóng” lên từng ngày. Đại đa số người dân muốn đổi được những tờ tiền giấy, tiền polymer mới cứng có mệnh giá 500, 1.000, 2.000, 5.000 đồng và 10.000, 20.000, 50.000 đồng để đi lễ chùa và lì xì đầu năm. Và cùng với sức “nóng” của nhu cầu đó thì giá của mỗi lần đổi cũng không ngừng tăng lên. Cách đây khoảng 2 tháng, đổi tiền loại 10.000 đồng thì giá đưa ra mới chỉ là 10 ăn 9, có nghĩa là đổi 100.000 đồng thì chỉ được 90.000 đồng, mất 10.000 đồng phí dịch vụ. Còn bây giờ là 10 ăn 8, có khi chỉ là 10 ăn 7. Thậm chí đổi loại tiền giấy mệnh giá 200, 500, 1.000, 2.000 đồng còn bị đưa ra với mức giá cắt cổ, chi ra 100.000 đồng chỉ đổi được 60.000 đồng… Đã thế, lại không có chuyện mặc cả ở cái “chợ” này.

Trong khi đó, đại diện lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước đã khẳng định là sẽ không thiếu tiền lẻ trong dịp Tết Mậu Tý này, vì vừa qua Ngân hàng đã cho in liên tục bổ sung tiền lẻ và rải khắp xuống các ngân hàng từ Bắc tới . Song thực tế, tiền lẻ vẫn rất khan hiếm trong thị trường hiện nay?

Câu chuyện tiền giấy, tiền xu

Cho dù phát hành và đưa vào lưu thông lượng tiền lẻ lớn hơn một số năm trước song chỉ một phần tiền giấy, còn lại là tiền xu. Đương nhiên là thiếu hụt lượng tiền giấy trên thị trường.

Nhưng không chỉ tiền giấy khan hiếm mà tiền xu-loại tiền đã một thời gian dài người dân không mấy mặn mà, nhiều khi còn là miễn cưỡng phải nhận thì giờ đây, kể cả tiền xu đã xỉn màu cũng trở nên quý, được đón nhận nhiệt tình. Tuy nhiên, lượng tiền xu trong lưu thông hiện nay cũng không nhiều?

Với tâm lý tiền xu bây giờ chỉ cần cầm một vài lần là sẽ bị xỉn màu, chữ số khó nhìn rõ, dễ rơi, quá nặng khi bỏ nhiều tiền trong túi, không ít gia đình đã mua con lợn đất về bỏ những đồng xu tiết kiệm. Nhất là những gia đình có trẻ em, người ta thường cho con em mình những đồng xu có được bỏ vào lợn đất để vừa có tiếng là khuyến khích động viên chúng mà lại tránh được các phiền phức khi mang giữ loại tiền kim loại này. Cả năm bỏ tiền xu vào lợn, con nào “béo” thì là hàng vài triệu, con nào “gầy” hơn thì cũng hàng vài trăm, nếu nhân lên thì số tiền xu được cất giữ trong lợn đất của các gia đình sẽ lớn đến mức nào? Số tiền không nhỏ này nằm im trong các gia đình mà không hề được quay vòng, không phát sinh lãi và dĩ nhiên số tiền lẻ (là tiền xu) khan hiếm trong lưu thông sẽ càng gấp nhiều lần.

Nhiều người đặt câu hỏi, như thế phải chăng tình trạng thiếu hụt tiền lẻ sẽ không quá căng thẳng nếu số tiền xu đang bỏ trong lợn đất kia là tiền giấy? Và khi phát hành tiền cơ quan chức năng đã tính đến và tính đủ với thói quen của người dân bỏ tiền xu vào lợn đất tiết kiệm chưa?

Hiện tượng thiếu tiền lẻ đã từng xảy ra vào cuối những năm 80 của thế kỷ 20 và từ năm 2003 đến nay tình trạng này lại tiếp tục diễn ra. Theo các chuyên gia kinh tế, lần này là do chúng ta cho lưu thông song song hai dòng tiền mệnh giá thấp là tiền xu và tiền giấy. Trong khi, tiền giấy mệnh giá thấp tuy dễ đếm, dễ cất giữ nhưng lại dễ rách, còn tiền xu được cho là bền, tiết kiệm chi phí phát hành thì lại đang bị cất giữ trong các con lợn đất. Những ngày gần đây, nhiều lợn đất được “mổ thịt” nhưng không ít còn được để dành vào các dịp khác.

Kỳ vọng của các cơ quan chức năng về hệ thống bán hàng tự động dùng tiền xu dường như vẫn còn ở xa lắm…

Lan Vi

Khách hàng trả tiền lẻ, người bán hàng vui vẻ đón nhận.