Ông Giôn Hô-uốt (trái) và ông Kê-vin Rút (Ảnh AFP)

QĐND Online - Hơn 13,5 triệu cử tri Ô-xtrây-li-a sẽ tham gia bỏ phiếu để bầu chọn quốc hội mới vào ngày 24-11. Cuộc bầu cử này sẽ bầu lại toàn bộ 150 ghế tại Hạ viện và 40/76 ghế tại Thượng viện.

Một cuộc đua sít sao

Ô-xtrây-li-a có hơn 30 đảng chính trị nhưng cuộc đua trên chính trường vẫn là cuộc đấu của hai đảng lớn: Đảng tự do của Thủ tướng đương nhiệm Giôn Hô-uốt và đảng Lao động do ứng cử viên Kê-vin Rút lãnh đạo.

Có thể nói, về lý thuyết Thượng viện Ô-xtrây-li-a là cơ quan có quyền nhất trên thế giới so với các thể chế tương đồng nhưng trên thực tế, Hạ viện Ô-xtrây-li-a mới là nơi thực sự nắm quyền quyết định.

Hiện tại, đảng Tự do của ông Giôn Hô-uốt nắm giữ 74 ghế tại Hạ viện và liên minh cùng với hai đảng khác (nắm 13 ghế) để thành lập chính phủ liên minh.

Trong khi đó, đảng Lao động của ông Kê-vin Rút chỉ nắm 60 ghế tại Hạ viện. Như vậy, để giành chiến thắng trong cuộc bầu cử lần này, đảng Lao động cần phải giữ được nguyên 60 ghế vốn có và giành thêm ít nhất 16 ghế nữa tại Hạ viện.

Kết quả các cuộc thăm dò dư luận trong suốt gần một năm qua luôn nghiêng về phía ông Kê-vin Rút khiến nhiều dòng tít trên các phương tiện thông tin đại chúng có vẻ buộc phải trùng nhau một cách miễn cưỡng: “Nếu bầu cử diễn ra vào ngày hôm nay, Kê-vin Rút sẽ thắng”.

Thậm chí, kết quả thăm dò dư luận tại Bennelong, khu vực nơi ông Hô-uốt làm nghị sĩ từ năm 1974 ở phía Tây Bắc Sydney, cho thấy ông Hô-uốt khó giành chiến thắng lần này khi đảng Lao động giới thiệu ứng cử viên M. McKew, một người dẫn chương trình nổi tiếng trên kênh ABC để cạnh tranh với ông.

Nếu ông Hô-uốt vẫn giành chiến thắng ở Bennelong để tiếp tục làm nghị sĩ và đảng của ông vẫn thắng trong bầu cử liên bang như những lẫn trước thì không có gì đặc biệt. Nhưng nếu ông Hô-uốt vẫn trúng cử tại Bennelong trong khi đảng của ông thất cử trong cuộc bầu cử liên bang hoặc ngược lại, vấn đề trở nên khó tiên đoán cho tương lai chính trị của ông Hô-uốt vì theo truyền thống từ năm 1974, ông Hô-uốt luôn chiến thắng tại Bennelong.

Tuy vậy, càng sát đến ngày bầu cử, kết quả bình chọn cho thấy ông Hô-uốt cũng đã đuổi sát nút khiến Kê-vin Rút phải thừa nhận đây sẽ là một cuộc bầu cử với kết quả rất sít sao.

Một số chuyên gia chính trị nhận định, nếu ông Giôn Hô-uốt có thất bại trong cuộc bầu cử này thì chiến thắng của ông Kê-vin Rút cũng không thể là một chiến thắng vang dội.

Mới hay đúng?

Tuy nhiên, kết quả thăm dò dư luận vẫn chỉ mang tính dự báo chứ không thể thay cho kết quả chung cuộc. Giôn Hô-uốt vẫn nổi tiếng là người luôn có những bước ngược dòng ngoạn mục.

Lịch sử của Ô-xtrây-li-a từ năm 1901 cũng ủng hộ ông Hô-uốt vì nước này chỉ duy nhất có một Thủ tướng nghỉ hưu là ông Robert Menzies chứ chưa có Thủ tướng nào thất bại trong bầu cử liên bang. Ông Hô-uốt cũng cam kết nếu chiến thắng, ông sẽ không làm h ết nhi ệm kỳ ba năm mà rút lui sớm đề nhường quyền lãnh đạo cho người kế vị là Tổng trưởng Ngân khố Peter Costello.

Mười một năm trên cương vị Thủ tướng, 33 năm làm nghị sĩ, gương mặt của ông Giôn Hô-uốt đã trở nên quá quen thuộc với cử tri. Trong khi Kê-vin Rút kêu gọi cử tri bầu ra một “lãnh đạo mới” thì ông Hô-uốt cũng rất thông minh khi phát biểu trong cuộc tranh luận trên truyền hình với ông Kê-vin Rút năm tuần trước rằng Ô-xtrây-li-a cần một “lãnh đạo đúng”.

Về chính sách đối nội, trong mười một năm trên cương vị Thủ tướng, ông Giôn Hô-uốt đã dẫn dắt nền kinh tế Ô-xtrây-li-a phát triển mạnh mẽ, đồng thời giảm tỉ lệ thất nghiệp xuống mức thấp nhất trong 33 năm qua. Đó là thành tích ít người phủ nhận.

Thời gian cầm quyền lâu cũng trở thành một yếu điểm khi bất kỳ vấn đề còn tồn tại nào của Ô-xtrây-li-a cũng bị coi là nhược điểm của chỉnh phủ đương nhiệm khi không thể giải quyết trong một khoảng thời gian dài.

Chính phủ của ông Hô-uốt đã làm được nhiều trong việc cải thiện điều kiện sống của thổ dân Ô-xtrây-li-a và hoà giải với họ. Ông Kê-vin Rút tuyên bố, nếu thắng cử ông sẽ mạnh dạn nói lời xin lỗi với những người thổ dân này trước điều kiện sống khó khăn của họ.

Bên cạnh đó, việc giới thiệu chính sách về quan hệ lao động mới bị thất bại cũng khiến cử tri Ô-xtrây-li-a bớt đi niềm tin vào chính phủ của ông Hô-uốt. Theo chính sách này, giới chủ sẽ dễ dàng hơn trong việc sa thải nhân viên. Bởi thế, giới trẻ Ô-xtrây-li-a thiên về ủng hộ ông Kê-vin Rút.

Các chính sách được cam kết trong chiến dịch tranh cử lần này của ông Hô-uốt chủ yếu tập trung vào cải thiện cơ sở hạ tầng, tăng dung lượng đường truyền Internet, cải thiện các vấn đề y tế và giáo dục.

Đảng Lao động của Kê-vin Rút cũng có những chính sách gần như tương tự và ông Giôn Hô-uốt đã nhanh chóng cáo buộc Kê-vin Rút về việc “cóp bài” tới 93% này.

Tuy nhiên, việc “cóp bài” nếu có thật cũng không làm ông Kê-vin Rút mất điểm. Cách giải quyết các vấn đề kinh tế, xã hội của ông tuy có đưa ra sau một chút nhưng luôn sáng tạo hơn và ít tốn kém hơn.

Có tờ báo còn gọi Kê-vin Rút là Rô-bin Rút, ý muốn nói ông Rút như Rô-bin Hút - người lấy của người giàu chia cho người nghèo - khi ông đưa ra chính sách tăng thuế đối với những người có thu nhập cao để giảm gánh nặng cho người có thu nhập thấp.

Chính sách về thuế hay nói rộng ra là thu nhập của người lao động xem ra vẫn là mấu chốt tác động tới lá phiếu của cử tri Ô-xtrây-li-a. Trong cuộc bầu cử lần trước, ông Hô-uốt đã tự tin khi đưa ra câu hỏi: “Ai là người giúp giảm lãi suất tiết kiệm?” Nhưng lần này chính vấn đề lãi suất lại phản lại ông. Lãi suất tiền vay tăng cao kỷ lục khiến nhiều người phải bán nhà do không thể trả nợ ngân hàng. Đây cũng là một nguyên nhân khiến ông Hô-uốt mất phiếu.

Vai trò của “vấn đề” I-rắc

Khác mới những điểm tương đồng trong chính sách đối nội, chính sách đối ngoại thể hiện rõ sự khác biệt giữa hai đảng. Trong khi chính phủ của ông Giôn Hô-uốt bị chỉ trích về quyết định gửi quân sang Iraq và không có những chính sách cải thiện môi trường thì Kê-vin Rút tuyên bố nếu thắng cử sẽ rút quân khỏi Iraq, đồng thời ký vào Nghị định thư Kyoto về thay đổi khí hậu.

Trong khi Ngoại trưởng A. Downer coi việc rút quân Ô-xtrây-li-a khỏi Iraq trong thời điểm này là sự “ngớ ngẩn”, chính sách của Kê-vin Rút về vấn vẫn được sự ủng hộ do chính sách đối ngoại được cho “thiên Mỹ” hiện thời của ông Hô-uốt bị nhiều người phản đối.

Tới sát ngày bầu cử, kết quả thăm dò dư luận vẫn nghiêng về ông Kê-vin Rút nhưng ông Giôn Hô-uốt vẫn được đánh giá là lãnh đạo tài ba và khôn ngoan nhất của Ô-xtrây-li-a. Lá phiếu của cử tri Ô-xtrây-li-a trong ngày 24-11 sẽ quyết định ai là Thủ tướng mới của xứ sở Kangaroo này.
Ngọc Hưng
(Phóng viên QĐND từ Queensland, Ô-xtrây-li-a)