Mấy chục năm trước đây, ở Ma-lai-xi-a voi tràn về các đồn điền, đồng ruộng gây thiệt hại nghiêm trọng cho mùa màng và tính mạng con người. Người dân ở đây cũng quyết không chịu thua đã dùng súng đạn, thuốc độc… tuyên chiến với voi rừng. Cuộc “chiến tranh” đẫm máu lúc ấy được đánh giá là sự hủy diệt chính mình…

Cuộc chiến tranh giữa Voi và Người

Các nhà môi trường cho rằng nguyên nhân gây nên cuộc xung đột này là sự phát triển mạnh mẽ của con người, kèm theo sự hủy diệt các điều kiện sống của voi, phá hủy sinh cảnh quen thuộc của chúng. Con người phá rừng để xây dựng thành phố mới, chọn những cánh rừng bằng phẳng, có nguồn nước ngọt dồi dào… cũng là nơi loài voi thích sinh sống. Mặt khác, việc phát triển và mở rộng những đồn điền… đã chiếm gần như toàn bộ các khu rừng bằng phẳng của voi rừng. Việc xây dựng những đập thủy điện cũng làm cho những vùng rừng bạt ngàn biến thành những hồ nước mênh mông. Ở Ma-lai-xi-a, trước đây người ta đã mở những con đường lớn chạy từ Bắc xuống Nam, từ Đông sang Tây xuyên qua những khu rừng già, phá hoại sinh cảnh và chia cắt bầy đàn của voi, buộc chúng phải bỏ chạy khỏi tổ ấm của mình.

Không thể giải quyết mâu thuẫn giữa con người và voi bằng cách ngăn cản sự phát triển. Vì sự phát triển là rất cần thiết cho cuộc sống ấm no, hạnh phúc của người dân. Vấn đề là trong quá trình phát triển đất nước, chúng ta đừng quên quan tâm tới những thành viên khác của tự nhiên, phải bảo tồn và tạo điều kiện cho chúng phát triển với con người.

Từ kinh nghiệm của Ma-lai-xi-a, dễ dàng hiểu được lý do vì sao đàn voi đang nổi giận ở rừng Tánh Linh, Quảng và nhiều nơi khác trên lãnh thổ nước ta những năm gần đây. Với tốc độ gia tăng dân số, cộng với thu nhập đầu người còn thấp, đại bộ phận người lao động đều cho rằng khai thác đất, rừng là một biện pháp để tồn tại. Kết quả là diện tích rừng mấy năm gần đây bị thu hẹp thảm hại. Nguồn thức ăn, nước uống của đàn voi khan hiếm dần. Bản năng sinh tồn trỗi dậy khiến loài thú hiền lành này trở nên hung dữ. Đại đa số những trường hợp bị voi giày chết là do con người đi quá sâu vào rừng, xâm phạm nơi ở của chúng.

Bao giờ voi hết giận?

Cách giải quyết mâu thuẫn duy nhất giữa người và voi là tìm “ngôi nhà mới” cho chúng. Nói cách khác là di chuyển đàn voi đến nơi có sinh cảnh thích hợp như chúng ta đã từng làm với đàn voi ở rừng Tánh Linh (Bình Thuận) mấy năm trước. Khi có đủ thức ăn, nước uống và một không gian sống an toàn, đàn voi sẽ bớt hung dữ. Mặt khác chúng ta cần bảo đảm cho loài voi phát triển được nòi giống của mình để cân bằng sinh thái và bảo vệ môi trường sống. Đó cũng là điều Ma-lai-xi-a đã làm mấy chục năm qua. Họ đã di chuyển được rất nhiều chú voi khổng lồ vượt những khoảng cách khá xa để đến những nơi ở mới tại các khu rừng Quốc gia. Chi phí di chuyển và định vị nơi ở mới cho mỗi chú voi khoảng 3.000USD. Bao gồm chi phí bắt voi, chi phí ăn uống cho voi, chi phí vận chuyển, tiền thuốc mê…

Sau hơn 40 năm khống chế voi rừng, đến nay Ma-lai-xi-a đã khẳng định được tính đúng đắn của giải pháp này. Những chú voi được chuyển đi đã rất hài lòng với “ngôi nhà mới” của mình. Ở đó, chúng được an toàn, được sinh con đẻ cái với tốc độ như trước.